Khủng hoảng chi phí bộ nhớ: Đám mây đang bị bào mòn từ lõi
Khủng hoảng chi phí bộ nhớ trong các trung tâm dữ liệu là tình trạng giá bộ nhớ DRAM tăng, chi phí NAND tăng vọt cùng lúc với nhu cầu hạ tầng bùng nổ, khiến các nhà cung cấp dịch vụ đám mây phải dồn phần lớn ngân sách trung tâm dữ liệu vào bộ nhớ và lưu trữ, từ đó buộc họ phải cân nhắc tăng chi phí dịch vụ đám mây và cắt giảm đầu tư ở những hạng mục khác để có thể duy trì năng lực xử lý và lưu trữ doanh nghiệp trong dài hạn. Điểm đáng lo không phải chỉ là giá chip tăng, mà là tỷ trọng chi tiêu bị đảo lộn. Dự báo cho thấy tổng chi đầu tư vốn của nhà cung cấp đám mây có thể tăng gần gấp đôi trong năm nay, tức tăng khoảng 98%, và tiếp tục tăng thêm 50% vào năm sau. Nguyên nhân không chỉ là mở rộng hạ tầng mới mà còn là hóa đơn bộ nhớ phình to nhanh hơn bất kỳ dòng chi nào khác.
68% ngân sách cho DRAM và NAND: khi bộ nhớ nuốt trọn trung tâm dữ liệu
Theo dự báo thị trường, DRAM và NAND có thể chiếm tới 47% tổng chi phần cứng trung tâm dữ liệu trong năm hiện tại, rồi nhảy vọt lên 68% vào năm tới. Nói thẳng: bộ nhớ đang nuốt trọn ngân sách trung tâm dữ liệu. Khi gần hai phần ba chi đầu tư phần cứng bị khóa vào DRAM, NAND và lưu trữ doanh nghiệp, mọi kế hoạch nâng cấp máy chủ, mạng hay làm mát đều phải lùi xuống hàng thứ yếu. Giá bộ nhớ DRAM tăng mạnh ở mảng máy chủ, với linh kiện DRAM server được ước tính tăng tới 270% so với cùng kỳ. Đồng thời, chi phí NAND tăng vọt thể hiện ở giá SSD doanh nghiệp tăng khoảng 235% trong cùng giai đoạn. Các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên công suất cho HBM dùng trong GPU và RDIMM cho server, hai nhóm này dự kiến chiếm hơn một nửa nguồn cung DRAM theo bit năm nay. Kết quả là phần còn lại của thị trường phải tranh giành từng đơn vị công suất còn lại với giá ngày càng cao.
Người dùng cuối sẽ trả hóa đơn: chi phí dịch vụ đám mây chuẩn bị leo thang
Không khó để đoán ai sẽ gánh chi phí này. Khi bộ nhớ chiếm ngày càng lớn trong ngân sách trung tâm dữ liệu, chi phí đó khó có thể dừng lại ở phía nhà cung cấp và gần như chắc chắn sẽ được chuyển sang người dùng cuối thông qua việc tăng chi phí dịch vụ đám mây. Một nhà vận hành đám mây châu Âu đã lên tiếng cho biết họ dự định tăng giá tới 87% để bù đắp chi phí bộ nhớ leo thang, như một lời cảnh báo về xu hướng chung của thị trường. Tác động đã lan rộng ra ngoài đám mây. Giá PC tăng ở mức hai chữ số do thiếu linh kiện bộ nhớ tiêu chuẩn, kéo theo lượng máy tính xuất xưởng giảm 5%. Thị trường smartphone cũng chịu chung số phận, với lượng giao hàng được dự báo giảm 15% trong năm. Người dùng doanh nghiệp tưởng như “trốn” sang đám mây để giảm chi đầu tư, cuối cùng lại phải đối mặt với hóa đơn dịch vụ cao hơn vì chính chi phí bộ nhớ trên hạ tầng đám mây tăng quá nhanh.
Đòn giáng từ khoáng sản hiếm Trung Quốc: hạ tầng đám mây bị kẹp hai gọng kìm
Trong lúc bộ nhớ đã đủ khiến chi phí hạ tầng đám mây căng thẳng, các trung tâm dữ liệu còn phải chịu thêm đòn từ chuỗi cung ứng khoáng sản hiếm. Một tổ chức kỹ thuật quốc tế cảnh báo rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khoáng sản hiếm của Trung Quốc đã khiến lượng vận chuyển một số vật liệu giảm tới 75%, và Bắc Kinh sẽ xem xét lại chính sách này vào tháng 11 tới. Trước đó, chính phủ Trung Quốc đã ban hành hạn chế với việc bán ra nước ngoài các khoáng sản hiếm như một phản ứng trước các mức thuế thương mại từ Mỹ dưới thời chính quyền Trump. Những nguyên tố như yttri và erbium là đầu vào thiết yếu cho thiết bị IT, từ tụ gốm, đèn LED đến bộ khuếch đại quang trong hạ tầng cáp quang. Khi Trung Quốc chi phối gần như toàn bộ khâu chế biến những nguyên tố này, bất kỳ quyết định siết cấp phép nào cũng có thể lập tức làm tăng giá linh kiện, kéo theo chi phí xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu tiếp tục đi lên.
Chiến lược sinh tồn cho nhà cung cấp đám mây: cắt lớp, tối ưu và mặc cả
Trước sức ép giá bộ nhớ DRAM tăng và chi phí NAND tăng vọt, các nhà vận hành đám mây đang đứng trước lựa chọn khó: hoặc tăng mạnh chi đầu tư để giữ nhịp mở rộng hạ tầng, hoặc chấp nhận giảm tốc tăng trưởng và tối ưu sử dụng tài nguyên hiện tại. Việc tăng thêm vốn đầu tư để duy trì kế hoạch mở rộng sẽ gần như chắc chắn dẫn đến các vòng tăng giá mới đối với người dùng. Về chiến lược, họ không thể chỉ chờ đợi giá giảm. Cần phân tầng lưu trữ doanh nghiệp rõ ràng hơn, dùng bộ nhớ nhanh cho khối lượng công việc AI và phân tích, và giữ NAND dung lượng lớn cho dữ liệu lạnh để giảm lãng phí dung lượng đắt tiền. Đồng thời, phải đàm phán lại hợp đồng với các nhà sản xuất chip, tận dụng cạnh tranh giữa nhà cung cấp GPU và CPU – ngay cả khi những bên này lại đang dùng cớ chi phí bộ nhớ cao để tăng giá sản phẩm AI của họ thêm khoảng 15% theo các báo cáo.
