BlaBlaCar là gì và vì sao đáng chú ý với người Việt
BlaBlaCar là nền tảng chia sẻ xe BlaBlaCar theo mô hình carpooling, kết nối chủ ôtô tư nhân đã có kế hoạch di chuyển liên tỉnh và còn ghế trống với hành khách cùng tuyến, để cùng chia sẻ hành trình và chi phí nhiên liệu, phí cầu đường, hướng tới di chuyển tiết kiệm chi phí và giảm lãng phí chỗ trống trên xe. BlaBlaCar có nguồn gốc từ Pháp và vừa chính thức gia nhập thị trường Việt Nam, mang theo một mô hình dịch vụ carpooling Việt Nam còn khá mới nhưng đã phổ biến tại nhiều quốc gia. Việc nền tảng này xuất hiện không chỉ là thêm một ứng dụng di chuyển; nó là lời thách thức đối với thói quen đi xe buýt, xe khách, và đặt xe công nghệ, đồng thời mở ra cách nghĩ khác về việc sử dụng tài sản cá nhân, cụ thể là chiếc ôtô vẫn chạy một mình trên đường.
Cách BlaBlaCar hoạt động: khác gì gọi xe công nghệ?
Điểm then chốt của chia sẻ xe BlaBlaCar là chủ xe không phải tài xế chạy dịch vụ theo yêu cầu, mà là người đã có chuyến đi sẵn và còn ghế trống. Họ đăng lên lộ trình, thời gian khởi hành và số ghế, trong khi hành khách tìm chuyến phù hợp, đặt chỗ rồi thống nhất điểm đón, trả ngay trên nền tảng. "Mỗi chuyến đi trên BlaBlaCar có trung bình 2,1 người, giúp người lái bù đắp hơn một nửa tiền nhiên liệu và phí cầu đường". Điều này cho thấy đây là dịch vụ tập trung vào tiết kiệm xăng và phí cầu đường hơn là tạo lợi nhuận: mức đóng góp của mỗi người được tính dựa trên quãng đường và chi phí, giới hạn ở mức bù chi phí, chủ xe cũng phải trả phần của mình. So với các ứng dụng gọi xe, người dùng phải chủ động lên kế hoạch sớm hơn, đổi lại là chi phí thấp hơn đáng kể và thêm cơ hội kết nối xã hội.
Lợi ích chi phí và ý nghĩa với du khách ngân sách hạn chế
Về bản chất, dịch vụ carpooling Việt Nam thông qua BlaBlaCar nhắm trực diện vào nhu cầu di chuyển tiết kiệm chi phí. Khi một chuyến xe có trung bình hơn hai người, chủ xe có thể tiết kiệm xăng và phí cầu đường ở mức trên một nửa, còn hành khách được hưởng mức đóng góp mềm hơn nhiều so với thuê trọn chiếc xe công nghệ cho cùng quãng đường. Thử nghiệm cho thấy cho cùng lộ trình nội đô, chi phí hiển thị trên BlaBlaCar thấp hơn rõ rệt so với các ứng dụng gọi xe quen thuộc, dù người dùng phải sắp xếp thời gian và trao đổi với tài xế trước. Với những hành khách có ngân sách hạn chế cho các chặng đường dài giữa các thành phố, lựa chọn ngồi chung xe với người lạ để chia đều chi phí trở thành chiến lược hợp lý: nhận lại sự thoải mái của ôtô cá nhân với giá gần hơn các phương tiện công cộng, nếu chấp nhận hy sinh sự linh hoạt về thời gian.
Thời điểm mở rộng và thách thức niềm tin tại Việt Nam
BlaBlaCar vừa bổ sung Việt Nam vào nhóm 20 thị trường mới trong lần mở rộng quốc tế lớn nhất của hãng trong một thập kỷ, sau khi công bố kế hoạch vào cuối tháng 6 và vận hành website, ứng dụng tiếng Việt từ đầu tháng 8. Đây là bước đi cho thấy hãng tin rằng người Việt đã đủ quen với kinh tế chia sẻ để đón nhận mô hình carpooling. Tuy vậy, nền tảng thừa nhận niềm tin là rào cản: người lái và hành khách thường là người lạ, nên thông tin và đánh giá trở thành lớp bảo vệ chính. Người dùng có thể xác minh danh tính, số điện thoại, email, xem hồ sơ và lịch sử đánh giá trước khi đồng ý đi chung; sau chuyến đi, hai bên tiếp tục chấm điểm nhau. Dù vậy, dịch vụ vẫn chưa công bố số người dùng, đội ngũ vận hành tại Việt Nam hay lộ trình phát triển dài hạn, nên mức độ bứt phá sẽ phụ thuộc vào việc có xây được mạng lưới đủ lớn những người sẵn sàng chia sẻ xe với người lạ.
Kết luận: BlaBlaCar có thể thay đổi thói quen di chuyển đường dài
Việc một nền tảng đi chung xe từ Pháp chính thức hoạt động tại Việt Nam không nên được nhìn đơn thuần như thêm một ứng dụng mới trên điện thoại. Nó đặt ra câu hỏi: chúng ta muốn dùng chiếc ôtô như tài sản riêng cho tiện cá nhân, hay là phương tiện chung để cùng chia sẻ hành trình và chi phí? Đối với người dùng trẻ, hay du khách có ngân sách hạn chế, chia sẻ xe BlaBlaCar là lựa chọn hợp lý để di chuyển tiết kiệm chi phí, miễn là họ chấp nhận lên kế hoạch trước và cởi mở với việc đi cùng người lạ. Ở chiều ngược lại, chủ xe có thêm lý do để mở cửa chiếc xe vốn chạy một mình, tiết kiệm xăng và phí cầu đường mà không biến mình thành tài xế dịch vụ. Nếu nền tảng giải quyết được bài toán niềm tin và pháp lý, carpooling có cơ hội trở thành thói quen di chuyển mới trên các cung đường liên tỉnh.
