Ngày hội toàn quốc, văn hóa cần được trải nghiệm
Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp tôn vinh bản sắc dân tộc, khuyến khích cộng đồng gìn giữ và sáng tạo văn hóa, đồng thời đưa công chúng đến gần hơn với di sản qua những hoạt động trực tiếp. Ngày 24/11/2026 đánh dấu lần đầu ngày này được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ Nhất. Đây không nên chỉ là một mốc để xem biểu diễn: giá trị của ngày hội nằm ở cơ hội để người dân cùng tham gia, thay vì đứng ngoài quan sát. Trên cả nước đã có 406 chương trình được chuẩn bị, gồm 282 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, 36 hoạt động thể dục, thể thao và 85 chương trình trưng bày, triển lãm. Quy mô ấy khiến việc chọn một vài điểm đến phù hợp trở nên thiết thực hơn là cố chạy theo mọi sự kiện.
Đồng Mô: nơi dân ca, dân vũ gặp nghề truyền thống
Nếu muốn cảm nhận nhiều sắc thái văn hóa trong một hành trình, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô là lựa chọn nổi bật. Trong tháng 11, chương trình quy tụ hơn 100 đồng bào thuộc 16 nhóm dân tộc; lễ hội, nghi lễ truyền thống, dân ca dân vũ, trình diễn nghề thủ công và ẩm thực cùng tạo nên không gian giao lưu giàu trải nghiệm. Tại 16 không gian làng dân tộc, khách có thể tìm hiểu kiến trúc nhà ở, trang phục, phong tục, quan sát nghệ nhân dệt vải, đan lát, chế tác nhạc cụ và thưởng thức món ăn đặc trưng vùng miền. Điểm nhấn diễn ra từ ngày 13 đến 15/11, với lễ dâng hương, trình diễn nghệ thuật và các nghi lễ tiêu biểu như lễ Sóng mun cầu an của người Dao, lễ Rija Praong của người Chăm Bà-la-môn, lễ cúng cơm mới của người Mông và lễ mở cửa kho lúa của người Rơ Mâm. Đây là lựa chọn hợp với gia đình và du khách muốn gặp gỡ văn hóa qua con người, âm thanh và thực hành sống.
Hà Nội: biểu diễn, trưng bày và giao lưu cộng đồng
Hà Nội không chỉ là nơi tổ chức chương trình nghệ thuật cấp quốc gia; các hoạt động hưởng ứng còn trải rộng từ sân khấu đến không gian công cộng. Tại Nhà hát Múa rối Việt Nam, khán giả có thể chọn “Cảm xúc Long Thành” vào tối 7/11 hoặc vở “Nghêu, Sò, Ốc, Hến” vào tối 14/11. Ngày 21/11, lễ khai mạc “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” dự kiến diễn ra từ 7 giờ 30 đến 9 giờ 30 tại khu vực Tượng đài Đức Vua Lý Thái Tổ, bên hồ Hoàn Kiếm. Ở Đồng Mô, không gian trưng bày “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” ứng dụng mã QR và nội dung số để khách tra cứu tư liệu về 54 dân tộc. Sự kết hợp này đáng chú ý vì đáp ứng nhiều cách tiếp cận: xem diễn, gặp gỡ cộng đồng hoặc tự tìm hiểu di sản. Người đi xem múa rối nên kiểm tra lịch diễn và đặt vé trước.
TP.HCM: nối ký ức lịch sử với không gian nghệ thuật
Ở TP.HCM, trải nghiệm văn hóa có thể bắt đầu bằng một hành trình lịch sử rồi chuyển sang sân khấu và triển lãm ngoài trời. Bảo tàng Lịch sử TP.HCM lưu giữ hiện vật khảo cổ, đồ đồng, gốm sứ cùng các bộ sưu tập về văn hóa Óc Eo, Champa và Đông Nam Á; Dinh Độc Lập phù hợp với người muốn tìm hiểu lịch sử hiện đại và dấu mốc 30/4/1975. Có thể nối thêm Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh hoặc Bảo tàng Áo dài để mở rộng góc nhìn về đô thị, mỹ thuật, lịch sử và trang phục. Múa rối nước tại Nhà hát múa rối nước Rồng Vàng là lựa chọn khác, gợi lại đời sống làng quê và truyện dân gian; khách nên kiểm tra lịch diễn, đặt vé trước. Từ ngày 19 đến 24/11, Lễ hội Nhiếp ảnh quốc tế TP.HCM có các không gian triển lãm tại Công viên Lê Văn Tám, Đường sách Nguyễn Văn Bình, đường Đồng Khởi và một số địa điểm nghệ thuật khác.
Chọn một hành trình, đừng chỉ lướt qua
Ngày Văn hóa Việt Nam hấp dẫn nhất khi mỗi người chọn cách tham gia phù hợp: đến Đồng Mô để nghe dân ca dân vũ và gặp nghệ nhân, chọn Hà Nội để kết hợp biểu diễn với trưng bày, hoặc dành thời gian khám phá bảo tàng và không gian nghệ thuật ở TP.HCM. Những hoạt động văn hóa này trải từ nghi lễ cộng đồng đến sân khấu và triển lãm, nên lịch trình có thể dành cho gia đình, người yêu lịch sử hay khách muốn tìm hiểu nghệ thuật. Điều quan trọng không phải gom thật nhiều điểm đến, mà là dành đủ thời gian để hiểu câu chuyện phía sau một điệu múa, hiện vật hay nghề thủ công. Khi công chúng trực tiếp xem, hỏi và trải nghiệm, ngày hội mới vượt khỏi khuôn khổ sự kiện để trở thành dịp kết nối với di sản. Hãy kiểm tra lịch cụ thể trước khi đi, nhất là với chương trình biểu diễn, rồi chọn một hành trình có chiều sâu thay vì ghé qua vội vàng.
