Từ “công thức CP vàng” đến cú ngựa ô mang tên Lan Hương Như Cố
Lan Hương Như Cố là một bộ phim cổ trang ngôn tình được xây dựng như một thử nghiệm “phi ngôn tình hóa”, khi chủ động giảm vai trò của cặp đôi chính và đẩy các yếu tố sinh tồn, hậu trạch và cấu trúc xã hội lên tuyến đầu câu chuyện, qua đó thách thức niềm tin lâu nay rằng dòng phim này phải sống nhờ hiệu ứng cặp đôi vàng mới có thể thành công thương mại. Bộ phim lên sóng từ ngày 11-9, do Đàm Tùng Vận và Lưu Học Nghĩa đóng chính, nhanh chóng đạt thành tích nổi bật trên truyền hình lẫn nền tảng trực tuyến. Độ hot của phim trên nền tảng vượt 31.000 điểm, dẫn đầu bảng xếp hạng Vân Hợp, với thị phần khán giả đạt 26,9%. Quan trọng hơn, suốt thời gian phát sóng, gần như không ai gọi tên cặp nam nữ chính như một “CP” đúng nghĩa. Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy khán giả đã sẵn sàng cho một công thức phim mới, nơi hiệu ứng CP phim không còn là chiếc phao cứu sinh duy nhất.
Nữ chính “công sở hóa”, nam chính lùi về sau: cốt truyện tự đứng trên đôi chân mình
Thay vì tô vẽ một nữ chính sinh ra để yêu và được yêu, Lan Hương Như Cố đặt Hứa Lan Hương/Thẩm Gia Lan vào thế giới hậu trạch như một nhân viên văn phòng cấp thấp: mục tiêu hàng đầu là sống sót, kiếm thêm tiền, có được thân phận rồi tính đường “nghỉ việc” tìm chỗ tốt hơn. Nữ chính xoay xở trong phủ họ Lâm hoàn toàn bằng bản lĩnh sinh tồn của mình, không hề được nam chính giúp đỡ; nam chính thậm chí trở thành một trong những trở ngại của cô. Trong khi nhiều phim cổ trang ngôn tình khác cho hai nhân vật gặp nhau từ tập 1–2, tác phẩm này cố tình trì hoãn cuộc gặp của cặp chính đến tận tập 7 và chỉ vì nam chính ép nữ chính làm tai mắt theo dõi Triệu Tinh Đường. Tuyến tình cảm phải hơn chục tập sau mới nhúc nhích, lại chủ yếu là nam chính đơn phương rung động. Nói cách khác, phim không cho phép chemistry sao nam sao nữ kéo cả cỗ máy cốt truyện, mà buộc câu chuyện đứng vững trên xung đột thân phận, gia tộc và hậu trạch.
Phản diện đa chiều và logic sinh tồn: khi “người xấu” cũng là nạn nhân
Sức hút của Lan Hương Như Cố không nằm ở những màn “ngọt sâu răng” mà ở cách phim nâng cấp tuyến nhân vật phụ, đặc biệt là phản diện. Thay vì những kẻ ác ngu ngốc chỉ biết ghen ghét nữ chính, phim xây dựng Triệu Tinh Đường như một người vừa đáng ghét vừa đáng thương: mạnh mẽ, tàn nhẫn, sẵn sàng hãm hại người khác, nhưng đồng thời là quân cờ bị gia đình lợi dụng, bị ép sảy thai, cấm học chữ và gả cho người mình không yêu. Đỗ Thúy Tước lại là dạng phản diện khác: xuất thân thấp kém, am hiểu mưu mẹo chốn quan trường, sẵn sàng làm mọi thứ để đổi đời, nhưng khi âm mưu thất bại, cô hiện lên mệt mỏi, hụt hẫng chứ không phải độc ác thuần túy. Cách khắc họa này biến mạch phim từ cuộc chiến “người tốt đánh kẻ xấu” thành cuộc cạnh tranh sinh tồn trong một trật tự xã hội đầy trói buộc. Đây là loại chiều sâu mà nhiều phim cổ trang ngôn tình ưa hiệu ứng CP thường bỏ qua, vì sợ phân tán sự tập trung khỏi cặp đôi chính.
Khán giả đã chán “đường công nghiệp”: vì sao công thức phim mới lên ngôi
Nền tảng câu chuyện của Lan Hương Như Cố vốn là tiểu thuyết Lan Hương Duyên, kể về hành trình “trùng sinh và thoát khỏi số phận” của Thẩm Gia Lan. Điểm đáng nói là phim không dùng lại lối kể cũ, mà “phi ngôn tình hóa” một phần nguyên tác để phù hợp khẩu vị mới: đẩy tuyến yêu đương ra sau, để hành trình sinh tồn, phục hồi thân phận và đối đầu hệ thống gia tộc gánh mạch truyện chính. Trong bối cảnh nửa đầu năm, câu hỏi “phim cổ trang ngôn tình có sống được khi thiếu cặp chính không?” gần như luôn nhận câu trả lời là không, nhiều nhà sản xuất chọn an toàn với “đường công nghiệp” – những pha ngọt, cứu nguy, hiểu lầm rồi làm hòa theo đúng nhịp. Thành tích của phim – nhiệt độ trên Tencent Video vượt mốc 32.000, đứng đầu bảng xếp hạng nhiệt độ phim – là câu trả lời ngược. Nó chứng minh việc đẩy tuyến tình cảm ra sau, để các yếu tố khác gánh vác mạch truyện, hoàn toàn khả thi về mặt thương mại. Khán giả có vẻ không còn muốn bị hiệu ứng CP phim dắt mũi, mà mong những câu chuyện phong phú và độc lập hơn.
Ý nghĩa cho tương lai phim cổ trang ngôn tình: không chỉ còn một con đường
Trong năm trước, có đến 12 phim cổ trang đạt chỉ số V30 trung bình mỗi tập vượt 20 triệu, nhưng nửa đầu năm sau chỉ còn 3 phim chạm được ngưỡng này. Con số đó cho thấy sự bão hòa của công thức cũ. Trong bối cảnh đó, Lan Hương Như Cố nổi lên như một “ngựa ô” khi vừa dẫn đầu bảng xếp hạng Vân Hợp, vừa đứng đầu bảng nhiệt độ phim trên nền tảng trực tuyến. Điều mà dòng phim này cần giải quyết khi tìm đường đổi mới, như chính câu chuyện của phim cho thấy, là câu hỏi: ngoài chuyện yêu đương, còn có thể kể được điều gì khác. Thành công của tác phẩm chứng minh phim cổ trang ngôn tình vẫn còn nhiều khả năng, nếu dám thử công thức phim mới – giảm lệ thuộc vào CP, tăng trọng tâm cho cấu trúc xã hội, thân phận và sinh tồn. Tuy vậy, quán tính của thể loại này vẫn rất mạnh; sự dao động và thụt lùi của nó cho thấy hành trình rời xa “CP vàng” sẽ không dễ dàng. Nhưng nếu muốn giữ khán giả ở lại lâu dài, các nhà sản xuất khó có thể tiếp tục bám mãi một công thức duy nhất.
