Cuộc đua hạ tầng Phú Quốc trước ngưỡng cửa APEC
Cuộc đua hoàn thành loạt công trình APEC 2027 tại Phú Quốc là quá trình mở rộng sân bay, xây tuyến LRT, trung tâm hội nghị và nhà biểu diễn đa năng, nhằm tái định hình hạ tầng Phú Quốc để phục vụ Tuần lễ Cấp cao, đồng thời tạo nền tảng phát triển dài hạn cho đảo Ngọc trong chuỗi kết nối khu vực APEC. Việt Nam sẽ đăng cai Năm APEC 2027, lần thứ ba sau các kỳ 2006 và 2017, và Phú Quốc được lựa chọn làm nơi tổ chức Tuần lễ Cấp cao, kéo theo yêu cầu nâng cấp hạ tầng giao thông và hội nghị ở cấp độ khu vực. Điểm đáng nói là các công trình APEC 2027 không chỉ chạy đua tiến độ, mà còn mang tham vọng đặt lại tầm vóc hạ tầng Phú Quốc: từ sân bay Phú Quốc APEC mở rộng đến tuyến LRT Phú Quốc, từ trung tâm hội nghị APEC 2027 đến những đại lộ mới. Cuối quý III/2026, phần lớn hạng mục đã định hình rõ nét, cho thấy chiến lược dồn lực vào cửa ngõ và trục kết nối chính thay vì những nâng cấp nhỏ lẻ. Cách tiếp cận này cho thấy Phú Quốc đang được chuẩn bị như “sân khấu chính” của APEC, chứ không chỉ là điểm đến du lịch được trang trí tạm thời cho một sự kiện quốc tế.
Sân bay mở rộng: Cửa ngõ APEC mang tham vọng nhóm cảng lớn nhất
Mảnh ghép quan trọng nhất trong hạ tầng Phú Quốc là dự án mở rộng Cảng Hàng không quốc tế, quy mô khoảng 1.050 ha, được coi là cánh cửa đầu tiên đón APEC đến đảo Ngọc. Giai đoạn một được thiết kế để phục vụ 20–24 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2030, đưa Phú Quốc vào nhóm cảng hàng không có công suất lớn nhất cả nước. Theo cập nhật cuối tháng 9/2026, kết cấu bê tông nhà ga T2 đã hoàn thành khoảng 95%, công tác xây trát và hoàn thiện cũng đạt 95%, trong khi hệ thống xử lý hành lý mới ở mức 60%. Giai đoạn một dự kiến đưa vào khai thác từ tháng 4/2027, đúng thời điểm APEC bắt đầu tạo áp lực về lưu lượng khách quốc tế. Ở khu bay, sân đỗ 1C đã khai thác, đường cất hạ cánh số 2 hoàn thành và đang bay hiệu chuẩn, hệ thống đường lăn đạt 85% cho thấy khu vực khai thác máy bay đã có khả năng vận hành sơ bộ. Việc lựa chọn hình tượng chim Phượng Hoàng lửa cho kiến trúc nhà ga thể hiện thông điệp tái sinh và vươn mình, phù hợp với khát vọng biến sân bay Phú Quốc APEC thành điểm trung chuyển mới của khu vực APEC hơn là một sân bay nghỉ dưỡng. Nhìn ở góc độ chiến lược, đây không chỉ là công trình APEC 2027, mà là một tuyên bố dài hạn về vị thế mới của Phú Quốc trên bản đồ hàng không khu vực.
Nhà ga VIP và tuyến LRT: Tầng đẳng cấp và mạch kết nối đảo Ngọc
Song song với nhà ga T2, nhà ga VIP trên khu đất 5,3 ha với diện tích sàn 9.890 m² được xây dựng để đón tiếp các đoàn nguyên thủ với quy mô khoảng 300 người, biến sân bay Phú Quốc thành không gian tiếp đón cấp cao chứ không chỉ là điểm đến du lịch. Đến cuối tháng 9/2026, phần mái cơ bản hoàn thiện, các hạng mục xây, trát bên trong đang được đẩy nhanh, với mục tiêu hoàn tất nội thất, hệ thống kỹ thuật và thiết bị vận hành vào tháng 3/2027. Việc dành riêng một ga VIP cho APEC nói lên lựa chọn định vị Phú Quốc như nơi có thể tiếp đón nguyên thủ thường xuyên, không chỉ trong một tuần lễ sự kiện. Nếu nhà ga VIP là tầng đẳng cấp, tuyến LRT Phú Quốc dài 17–17,59 km lại là mạch nối từ sân bay về trung tâm hội nghị APEC ở Nam đảo, chạy dọc dải phân cách đường tỉnh ĐT.975 với 6 nhà ga lấy cảm hứng từ văn hóa ba miền Việt Nam. Theo các báo cáo, đến tháng 9/2026, các mũi thi công cầu, hầm và nền đường đã triển khai đồng thời, tuyến đang bước vào giai đoạn lắp ray. Dự án đặt mục tiêu chạy thử vào tháng 7/2027 và khai thác thương mại từ tháng 11/2027, cho thấy tham vọng sử dụng LRT không chỉ để phục vụ APEC mà còn làm trục giao thông xương sống lâu dài trên đảo.
Trung tâm hội nghị, nhà biểu diễn và trục hạ tầng Nam đảo
Ở phía Nam đảo, hạ tầng Phú Quốc xoay quanh Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, được xem là trái tim của tổ hợp công trình APEC 2027. Công trình có tổng diện tích sàn 153.130 m², cao 39,25 m, gồm một tầng hầm, 3 tầng nổi và tầng tum kỹ thuật, tạo không gian đủ lớn cho các phiên họp, hoạt động song song của Tuần lễ Cấp cao. Cuối quý III/2026, trung tâm hội nghị đã chuyển dần từ thi công kết cấu sang giai đoạn hoàn thiện trong và ngoài công trình, cho thấy mặt bằng tổng thể đã rõ hình hài. Nằm cạnh đó, nhà biểu diễn đa năng với diện tích sàn khoảng 54.680 m², 6 tầng nổi và một tầng hầm hình thành như điểm nhấn văn hóa, bổ sung cho các sự kiện biểu diễn, gala APEC và tương lai là các chương trình lớn quanh năm. Giữa quần thể này là các trục giao thông mới: ĐT.975 được coi là đại lộ Bắc – Nam của Phú Quốc với hành lang tuyến LRT chạy song hành, cùng đại lộ APEC dài khoảng 3 km, quy mô 4–6 làn xe, vỉa hè mỗi bên rộng 8 m ở khu vực Nam đảo. Những đại lộ này không chỉ phục vụ dòng xe APEC 2027, mà còn tạo bộ khung đô thị cho cả một trung tâm mới của đảo, đẩy trọng tâm phát triển từ các khu nghỉ dưỡng ven biển sang một không gian hội nghị – dịch vụ có cấu trúc rõ ràng.
Ý nghĩa khu vực và câu hỏi sau APEC
Nhìn tổng thể, loạt công trình APEC 2027 tại Phú Quốc – từ sân bay Phú Quốc APEC mở rộng, nhà ga VIP, tuyến LRT Phú Quốc đến trung tâm hội nghị APEC 2027 – đang bứt tốc về đích với các cột mốc hoàn thiện rõ ràng trước thời điểm khai thác giai đoạn một sân bay vào tháng 4/2027. Sau một năm triển khai tập trung, nhiều hạng mục lớn đã dần hiện rõ hình hài, xác lập diện mạo mới cho đảo Ngọc. Ở góc độ khu vực, Phú Quốc đang được chuẩn bị như một "node" mới trong mạng lưới kết nối APEC, nơi hội tụ hạ tầng hàng không tầm quốc gia, giao thông công cộng hiện đại và không gian hội nghị đủ sức tổ chức các sự kiện đa tầng. Tuy vậy, câu hỏi lớn sau APEC là khả năng vận hành bền vững những công trình APEC 2027 này: liệu LRT có trở thành xương sống giao thông hay chỉ là tuyến phục vụ khách hội nghị; liệu trung tâm hội nghị và nhà biểu diễn đa năng có đủ sự kiện để hoạt động quanh năm. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào cách Phú Quốc tích hợp hạ tầng mới vào chiến lược phát triển dài hạn, thay vì coi APEC như đích đến duy nhất. Nếu làm được, APEC sẽ không chỉ là cột mốc ngoại giao, mà là bước ngoặt đưa hạ tầng Phú Quốc lên một quỹ đạo tăng trưởng mới.
