Horizon OS 2.9 là gì và vì sao đây là bản cập nhật đáng chú ý?
Horizon OS 2.9 là bản cập nhật hệ điều hành dành cho Meta Quest được phân phối trước trên kênh Public Test Channel (PTC), mang đến hệ thống quản lý cửa sổ 2D thiết kế lại, tính năng quét mã QR và tùy chọn khôi phục các môi trường nhà cổ điển nhằm cải thiện toàn diện trải nghiệm sử dụng hàng ngày của người dùng VR.
Điểm quan trọng nhất: đây không chỉ là một "cập nhật Meta Quest" thêm vài tính năng lẻ tẻ, mà là bước thử nghiệm một giao diện VR mới tập trung vào quản lý cửa sổ VR thông minh hơn và cá nhân hóa không gian ảo sâu hơn. Meta bắt đầu phát hành Horizon OS 2.9 (v209) qua PTC để người dùng chấp nhận thử nghiệm có thể dùng trước bản dựng tiền phát hành của từng phiên bản hệ điều hành. Việc đưa thay đổi lớn lên PTC là tín hiệu rõ ràng: Meta muốn kiểm tra cách người dùng sống chung với một OS VR được thiết kế xoay quanh đa nhiệm và thói quen sử dụng hàng ngày, chứ không chỉ là chơi game.
Display Evo: quản lý cửa sổ VR theo không gian, không còn bị trói vào ba màn hình
Horizon OS 2.9 giới thiệu một hệ thống quản lý cửa sổ 2D được đại tu hoàn toàn, tên nội bộ là Display Evo, mà Meta mô tả là “một cách mới để sắp xếp cửa sổ ứng dụng”. Thay vì mô hình giống ba màn hình cố định như trước, 2D windows giờ mở ra theo dạng không gian quanh người dùng và dock cũ bị loại bỏ hoàn toàn.
Điều này thay đổi căn bản cách chúng ta làm việc và giải trí trong VR: người dùng có thể kéo cửa sổ lại gần nhau để tự động nhóm, hoặc đưa chúng vào một Stack rồi lật qua lại như bộ bài – một ẩn dụ rất tự nhiên với ngữ cảnh đa nhiệm. Tính năng Window Manager mới, mở từ Quick Settings, cho phép xem tất cả cửa sổ 2D đang mở, đưa chúng ra phía trước, hoặc đóng từng cái hoặc đóng hết một lần. Về bản chất, đây là “Overview” của Android bước vào VR: mọi app 2D được tập hợp ở một nơi, giảm cảnh lạc trong rừng cửa sổ. Ai từng đau đầu vì phải xoay cả căn phòng ảo để tìm browser bị bỏ quên sẽ thấy sự thay đổi này là một nâng cấp mang tính giải phóng.
Không thể bỏ qua những chỉnh sửa nhỏ nhưng quan trọng trên thanh điều khiển cửa sổ: thanh Control Bar được thiết kế lại với tay nắm riêng để “bắt” cửa sổ và các nút chức năng tách biệt. Anchor độc lập bị bỏ, nhường chỗ cho Magnetism – hành vi tự động hút cửa sổ vào tường và bề mặt thẳng đứng khi đẩy chúng đến gần, vốn đã được giới thiệu từ Horizon OS 2.1 nhưng nay được nói là hoạt động ổn định hơn trong bản 2.9 PTC. Nhìn ở góc độ trải nghiệm, Meta đang chuẩn hóa cách cửa sổ “hành xử” trong không gian, để người dùng mới không phải học một bộ quy tắc phức tạp chỉ để ghim một app vào tường phòng khách ảo.
Classic Environments: khi Loft là hiện tại, nhưng ký ức về Desert Terrace và Space Station vẫn sống
Một trong những quyết định gây tranh cãi nhất của Meta là khi v81 PTC ra mắt, hãng thay toàn bộ các Virtual Environments lâu năm bằng một không gian chất lượng cao duy nhất tên Loft, cho phép di chuyển tự do. Dù nhiều người đánh giá cao chất lượng hình ảnh và tự do di chuyển của Loft, không ít người dùng lại bất mãn vì các môi trường cũ bị xóa bỏ gần như không báo trước.
Horizon OS 2.9 PTC là câu trả lời cho phản hồi đó, với mục Classic Environments mới trong Home Editor, mở bằng nút menu trên tay cầm Touch trái hoặc cử chỉ chụm tay hướng lòng bàn tay vào trong. Ban đầu, người dùng có thể chọn Desert Terrace – môi trường mặc định của Quest 2 – và Space Station – môi trường thứ tư cho Quest đời đầu ra mắt tháng 4 năm 2020, nay đều đã được port sang Horizon Engine với hiệu năng tối ưu và vẫn hỗ trợ di chuyển tự do như Loft.
Việc khôi phục các môi trường nhà cổ điển không chỉ mang tính hoài niệm; nó cho thấy Meta buộc phải thừa nhận rằng “ngôi nhà VR” là phần mở rộng của căn tính người dùng. Một số dataminer đã phát hiện thêm nhiều môi trường khác có kênh phát triển đang hoạt động trong mục Classic Environments, gợi ý khả năng các không gian quen thuộc khác sẽ lần lượt trở lại. Đối với những ai dành hàng trăm giờ trong Desert Terrace hoặc Space Station, đây là cách Meta vá lại mối quan hệ với cộng đồng sau một quyết định cắt bỏ quá nhanh.
QR code scanner và các chi tiết nhỏ nâng tầm trải nghiệm hàng ngày
Horizon OS 2.9 PTC bổ sung một QR code scanner cấp hệ thống cho Quest 3 và 3S, mở từ ứng dụng Camera bằng cách cuộn xuống cuối thanh Camera Bar, hoặc ghim vào Quick Controls qua Settings > General > Quick Controls. Về tốc độ, các thử nghiệm cho thấy nó hoạt động khá nhanh, nhưng vẫn có giới hạn quan trọng: scanner chạy như một ứng dụng immersive, nên không thể quét QR song song với cửa sổ 2D đang hiển thị trong chế độ Passthrough, cũng không đọc được QR xuất hiện trong 2D windows hoặc ứng dụng immersive như QR code trong VRChat.
Ở chiều tích cực, đây là bước đầu biến Quest thành thiết bị có thể xử lý nhiều tác vụ “đời thường” hơn – từ đăng nhập, tải nội dung đến truy cập liên kết – mà không cần tháo headset. Cùng với đó, các thay đổi khác như Surface Keyboard and Touchpad – tính năng thử nghiệm xuất hiện từ v85 PTC cho phép đặt bàn phím và touchpad ảo lên mọi mặt phẳng như bàn làm việc – nay có giao diện đơn giản hơn, giúp việc gõ và điều khiển trên Quest 3, 3S bớt rối rắm. Thêm vào đó là các chỉnh sửa nhỏ như khả năng quay lại boundary cũ nếu hủy giữa chừng, gọi quy trình chẩn đoán Touch controller từ Settings và đổi trực tiếp mục cài đặt từ ô tìm kiếm kể cả khi offline. Những chi tiết này tưởng nhỏ nhưng lại quyết định việc người dùng có sẵn sàng dùng Quest như một “máy tính hàng ngày trong VR” hay không.
PTC như phòng thí nghiệm: người dùng được gì và nên kỳ vọng gì từ Horizon OS 2.9?
Public Test Channel là kênh phát hành beta cho Meta Quest; nếu tham gia, headset sẽ nhận các bản dựng trước khi phát hành chính thức của từng phiên bản Horizon OS. Đây là con dao hai lưỡi: người dùng có thể trải nghiệm sớm Display Evo, Window Manager, Classic Environments và QR code scanner, nhưng Meta cũng cảnh báo rằng không phải mọi tính năng trong PTC đều xuất hiện nguyên vẹn trong bản ổn định.
Từ góc nhìn người dùng, Horizon OS 2.9 cho thấy một định hướng rõ ràng: biến Quest thành nền tảng đa nhiệm, nơi quản lý cửa sổ VR không còn là gánh nặng, và ngôi nhà ảo trở thành không gian có ký ức, không chỉ là showroom công nghệ. Tuy vậy, người dùng PTC luôn phải chấp nhận rủi ro lỗi và khả năng Meta thay đổi hoặc trì hoãn tính năng mà không báo trước. Mặc dù vậy, bản 2.9 đã đủ để đưa ra một kết luận: Meta đang dịch chuyển trọng tâm từ “headset chơi game” sang “hệ điều hành không gian”, và mọi ai quan tâm đến tương lai giao diện VR mới nên xem đây là bản dựng mang tính báo hiệu – nơi những thói quen dùng máy tính quen thuộc được tái sinh trong không gian ba chiều.
