Sự sẻ chia cần đến đúng lúc, đúng người
Hỗ trợ học sinh khó khăn là sự chung tay về vật chất và tinh thần để các em có điều kiện tiếp tục học tập, nhất là khi gia đình rơi vào cảnh nghèo khó, mất người thân, khuyết tật hoặc gặp biến cố bất ngờ. Những sáng kiến trong trường học cho thấy lòng tốt phát huy hiệu quả nhất khi được tổ chức thành nguồn lực bền bỉ, trao đến đúng hoàn cảnh mà vẫn giữ gìn sự tự trọng của người nhận. Quỹ “Giúp bạn đến trường” tại Trường THPT Ngô Quyền là ví dụ về cách duy trì sự giúp đỡ lâu dài: ông Nguyễn Văn Nhẫn sáng lập quỹ năm 2011, và hoạt động đã đi qua 15 năm, kết nối giáo viên, học sinh, phụ huynh, tổ chức, cá nhân cùng các nhà hảo tâm. Đối tượng được quan tâm gồm học sinh nghèo, cận nghèo, mồ côi, khuyết tật và những em gặp hoàn cảnh đặc biệt. Quỹ không chỉ trao quà, mà còn nhắc các em rằng cộng đồng vẫn ở bên mình.
Góp nhỏ trong trường, tạo nguồn lực thiết thực
Mô hình “Ly trà đá cho bạn” tại Trường THPT Nguyễn Trung Trực 1 cho thấy đóng góp nhỏ có thể tạo nên một quỹ khuyến học đáng kể khi cả tập thể cùng tham gia. Trong năm học 2026–2027, học sinh được vận động đóng góp phù hợp điều kiện; giáo viên chủ nhiệm và ban chấp hành chi đoàn phối hợp tổng hợp, đồng thời rà soát hoàn cảnh một cách tế nhị để tránh khiến các em mặc cảm. Học sinh của cả 44 chi đoàn đóng góp hơn 17,8 triệu đồng; cán bộ, giáo viên và nhân viên góp thêm 25,2 triệu đồng, đưa tổng nguồn vận động lên hơn 43 triệu đồng. Từ đó, trường trao học bổng học sinh cho 36 em có hoàn cảnh khó khăn. Giá trị của mô hình không nằm ở mức đóng góp của từng người, mà ở cách biến sự sẻ chia thành hành động chung, có tổ chức và dẫn đến hỗ trợ cụ thể.
Hỗ trợ trực tiếp khi gia đình gặp biến cố
Với một gia đình đang chao đảo, sự hỗ trợ trực tiếp có thể giúp tháo gỡ nhu cầu trước mắt và tạo thêm chỗ dựa để trẻ không phải rời xa trường lớp. Ngày 28/10, Trường Tiểu học Phố Lu, xã Bảo Thắng, vận động và trao 37 triệu đồng cho Hoàng Khánh Vy, học sinh lớp 1A4 có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Cha của Vy đột ngột qua đời vì tai nạn lao động; mẹ không có việc làm ổn định và một mình chăm sóc ba con nhỏ. Trong đó, chị gái tám tuổi bị liệt, còn em út chưa đầy hai tuổi. Hoàn cảnh ấy cho thấy vì sao hỗ trợ không thể chỉ dừng ở những lời động viên chung chung. Nhà trường cùng giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh kêu gọi đóng góp tự nguyện, rồi đến thăm và trao tận tay gia đình. Với Vy, sự quan tâm của thầy cô, bạn bè và cha mẹ học sinh còn là nguồn khích lệ để em tiếp tục đến lớp.
Học bổng từ nhà hảo tâm mở rộng vòng tay giúp đỡ
Bên cạnh quỹ thiện nguyện và đóng góp trong trường, học bổng từ nhà hảo tâm giúp nguồn hỗ trợ đến với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở nhiều cấp học. Tại xã Tam Đa, Nguyễn Anh Đức, sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, được trao học bổng 20 triệu đồng. Đức không có cha; mẹ bị khiếm thị, sức khỏe yếu, nhưng em vẫn nỗ lực học tập và trúng tuyển đại học với 26 điểm. Tại phường Võ Cường, hai học sinh tiểu học nhận học bổng, mỗi suất 10 triệu đồng. Hoàn cảnh của các em khác nhau, nhưng đều phải đối mặt với mất mát, khuyết tật hoặc bệnh tật trong gia đình. Những khoản hỗ trợ này không thay thế được sự đồng hành lâu dài, song có thể giảm bớt gánh nặng học tập và ghi nhận nỗ lực của các em. Điều đáng quý là nhiều hình thức cùng tồn tại: quỹ bền vững, quyên góp tập thể và học bổng trao tận nơi.
Các sáng kiến cần tiếp tục được duy trì và cải thiện cách rà soát để hỗ trợ đúng đối tượng, kịp thời, phù hợp. Trường THPT Ngô Quyền mong tiếp tục nhận được sự đồng hành tự nguyện từ cộng đồng; Đoàn trường Nguyễn Trung Trực 1 cũng cho biết sẽ phát huy mô hình, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm nắm bắt hoàn cảnh học sinh cần giúp đỡ. Đó là hướng đi thiết thực: biến lòng trắc ẩn thành cam kết lâu dài, để sự thiếu thốn không trở thành lý do khiến một em phải bỏ dở việc học.
