Hai tấm HCĐ mở ra chương mới cho esports Việt Nam tại ASIAD
Esports Việt Nam tại ASIAD là hành trình đội tuyển quốc gia thể thao điện tử Việt Nam tham gia đấu trường thể thao điện tử Châu Á cấp châu lục, cạnh tranh huy chương trong các bộ môn như Liên Minh Huyền Thoại, Naraka: Bladepoint, PUBG Mobile và Identity V, qua đó khẳng định vị thế của thể thao điện tử nước nhà trong khu vực và trên bản đồ cạnh tranh chính thức của đại hội thể thao châu Á. Cái kết với 2 tấm huy chương đồng khiến nhiều người hâm mộ vừa tự hào, vừa tiếc nuối. Tự hào vì đây là lần đầu tiên esports Việt Nam giành huy chương tại một kỳ ASIAD, sau khi từng chỉ dừng ở vị trí thứ tư trong lần đầu bộ môn này được đưa vào chương trình tranh huy chương chính thức. Tiếc nuối vì với tiềm lực hiện tại, không ít người đã mơ về ít nhất một tấm huy chương bạc, thậm chí xa hơn là huy chương vàng esports. Nhưng dẫu vậy, xét toàn cục, thành tích này vẫn là bước ngoặt mang tính lịch sử cho esports Việt Nam ASIAD: chúng ta đã chính thức bước từ vùng tối của “đội hạng tư” sang nhóm quốc gia có huy chương.
Naraka: Bladepoint – tấm huy chương mở màn và thông điệp về chiều sâu
Điều đáng nói nhất trong hành trình lần này là tấm huy chương đồng Naraka: Bladepoint – huy chương đầu tiên của esports Việt Nam tại ASIAD và đến từ một nội dung chúng ta chưa từng xuất hiện trước đó. Đội tuyển Việt Nam toàn thắng vòng bảng trước Hồng Kông, Philippines và Đài Bắc (Trung Hoa) với cùng tỷ số 2-0, đứng đầu bảng B, rồi chỉ chịu dừng bước ở bán kết sau loạt Bo5 nghẹt thở 2-3 trước Thái Lan. Thành tích ấy không chỉ cho thấy sức mạnh ở một tựa game mới, mà còn gửi đi thông điệp rằng Việt Nam có chiều sâu cạnh tranh ở nhiều nội dung, chứ không phụ thuộc vào một trò chơi duy nhất. Trong bức tranh thể thao điện tử Châu Á, nơi các ông lớn thường xoay quanh vài bộ môn trọng điểm, việc một đội tuyển lần đầu dự giải đã leo ngay lên bục nhận huy chương cho thấy hệ sinh thái trong nước đang nuôi dưỡng được lứa vận động viên có khả năng thích nghi và tiến bộ nhanh. Đó là nền tảng cần thiết nếu chúng ta muốn mơ tiếp đến huy chương vàng esports trong tương lai gần.
Liên Minh Huyền Thoại: một HCĐ vừa lịch sử vừa đầy tiếc nuối
Nếu Naraka: Bladepoint mang đến bất ngờ tích cực, thì Liên Minh Huyền Thoại ASIAD lại là câu chuyện của kỳ vọng cao và cái kết nửa vui nửa buồn. Đội tuyển Việt Nam kết thúc vòng bảng với ba trận toàn thắng trước Saudi Arabia, Malaysia và UAE, đứng đầu bảng A, vào bán kết trong tâm thế đội cửa trên so với phần lớn khu vực còn lại. Tuy nhiên, thua Đài Bắc Trung Hoa 0-2 trong trận bán kết ngày 1/10 khiến đội chỉ giành hạng ba chung cuộc và nhận huy chương đồng. Người hâm mộ thất vọng là dễ hiểu. Trung Quốc không tham gia nội dung này, nghĩa là cuộc đua gần như chỉ xoay quanh ba khu vực đủ sức tranh chấp: Việt Nam, Hàn Quốc và Đài Bắc Trung Hoa. Với nòng cốt là các tuyển thủ Secret Whale vừa vô địch giải châu Á – Thái Bình Dương, nhiều người coi ít nhất một tấm huy chương bạc là mục tiêu “phải có”. Chính ở điểm này, tấm HCĐ LMHT là lời nhắc rằng để vươn lên đẳng cấp hàng đầu thể thao điện tử Châu Á, Việt Nam cần nhiều hơn một vài danh hiệu cấp khu vực: cần bản lĩnh trong những trận đấu lớn và khả năng giải bài toán đối thủ quen mặt nhưng vẫn rất khó đoán.
Những vị trí thứ tư và bức tranh rộng hơn của esports Việt Nam ASIAD
Hai tấm HCĐ khiến chúng ta chú ý vào những khoảnh khắc trên bục nhận huy chương, nhưng các vị trí thứ tư mới hoàn thiện bức tranh về năng lực hiện tại. PUBG Mobile – phiên bản Asian Games – chứng kiến đội tuyển Việt Nam cạnh tranh cùng 11 đối thủ sừng sỏ, từ Trung Quốc, Đài Bắc (Trung Hoa), Hàn Quốc, Thái Lan đến chủ nhà Nhật Bản. Sau 12 lượt trận, Việt Nam hai lần giành "Winner Winner Chicken Dinner", đạt tổng cộng 95 điểm và xếp hạng tư chung cuộc. Nếu liên hệ lại ASIAD 19, khi thành tích cao nhất của Việt Nam ở esports chỉ là hạng tư trong các nội dung LMHT, Liên Quân Mobile và Dream Three Kingdoms 2, có thể thấy rõ sự dịch chuyển: chúng ta đã bước qua “ngưỡng hạng tư” để trở thành quốc gia có bộ sưu tập huy chương, đồng thời vẫn giữ được khả năng bám sát nhóm đầu ở nhiều bộ môn. Đây là chỉ báo quan trọng cho thấy sự tích lũy qua các kỳ SEA Games – nơi esports Việt Nam từng giành tổng cộng 14 huy chương, trong đó 9 huy chương đến từ các nội dung LMHT, PUBG Mobile, LMHT: Tốc Chiến và Valorant. Một hệ thống thi đấu liên tục, đi từ Đông Nam Á lên châu lục, đang bắt đầu kết trái.
Từ sân chơi mới đến kỳ vọng mới cho thể thao điện tử Châu Á
Không thể tách thành tích của Việt Nam khỏi bối cảnh thể thao điện tử Châu Á đang thay đổi. ASIAD 2026 là kỳ đại hội thứ hai liên tiếp đưa esports vào chương trình tranh huy chương chính thức, nghĩa là các trận đấu LMHT ASIAD, Naraka hay PUBG Mobile giờ đã mang ý nghĩa tương tự như bóng đá, điền kinh, bơi lội trong hệ thống huy chương. Ở lần thứ hai esports góp mặt, Việt Nam đã có 23 vận động viên và 6 huấn luyện viên, cạnh tranh thành tích ở 4/11 bộ môn – con số không lớn, nhưng đủ để chứng minh đây không còn là sân chơi thử nghiệm. Đối với khu vực, việc một quốc gia Đông Nam Á giành huy chương ở cả Naraka: Bladepoint và League of Legends ASIAD cho thấy cán cân cạnh tranh không chỉ nằm trọn trong tay các nền công nghiệp game khổng lồ. Trong dài hạn, nếu Việt Nam tiếp tục duy trì nhịp độ đầu tư và thi đấu, câu chuyện không dừng lại ở 2 tấm huy chương đồng. Nó sẽ là áp lực lành mạnh buộc các nền esports phát triển hơn trong khu vực phải nhìn lại cách họ đối xử với game thủ và các bộ môn mới, và là động lực để những nền tảng còn yếu hơn tin rằng họ cũng có thể đi từ "hạng tư" đến huy chương như Việt Nam đã làm.
