Mấy bà ơi, tui vẫn mê mỹ phẩm bình dân, nhất là mùa 11.11. Nhưng một mức giảm sâu không thể tự trả lời món đó thật hay giả; tem đẹp, mã QR quét ra đúng tên cũng chưa đủ để tui yên tâm. Có người mua trọn bộ dưỡng da qua livestream, chỉ biết sản phẩm mình dùng là hàng giả sau khi một đường dây bị triệt phá. Vậy nên tui muốn kiểm tra trước khi chốt, chứ không đợi tới lúc da khó chịu mới cuống cuồng tra lại.
Và mình cũng đừng thấy một nhãn hàng bị nhắc tên trên mạng rồi kết luận cả hãng đều có vấn đề nha. Cần xem đúng sản phẩm, người bán, đơn vị chịu trách nhiệm và số lô cụ thể.
Vỏ hộp có QR vẫn chưa chứng minh được món bên trong là thật
Ở Thanh Hóa, công an triệt phá một đường dây sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả với gần 20 triệu sản phẩm thuộc 64 mã hàng. Tổng khối lượng hàng hóa, nguyên liệu, máy móc và thiết bị được ước tính hơn 1.000 tấn. Đây là vụ hàng giả được Công an Thanh Hóa công bố, không phải căn cứ để nghi ngờ mọi món mỹ phẩm đang sale.
Điều làm tui cảnh giác là bao bì bắt mắt, tem nhãn, mã QR và mã vạch vẫn có thể xuất hiện trên hàng giả. Máy quét có thể trả về thông tin được gắn với mã, nhưng không tự xác nhận món đồ mình đang cầm có xuất xứ từ đúng nhà sản xuất hay không. Mã có ích để tra cứu; nó không phải con dấu “auth 100%”.
Mã truy xuất nguồn gốc cũng chỉ là một phần để xem hành trình và đơn vị liên quan. Thông tin truy xuất không đồng nghĩa sản phẩm đã được chứng nhận chất lượng hoặc an toàn tuyệt đối. Tui coi QR như một đầu mối để kiểm tra tiếp, chứ không phải giấy bảo hành cho cả món hàng.
5 bước kiểm tra mỹ phẩm chính hãng trước khi bấm mua
Đây là 5 cách kiểm tra mỹ phẩm chính hãng mà tui sẽ làm trước khi cho món bình dân vào giỏ. Không bước nào bảo đảm tuyệt đối, nhưng gộp lại sẽ giúp mình bớt mua theo cảm xúc lúc livestream đang đếm ngược.
- Nhìn người bán trước, rồi mới nhìn giá. Ưu tiên gian hàng chính hãng hoặc nhà bán có tên, địa chỉ liên hệ và chính sách đổi trả rõ ràng. Nếu chốt qua livestream, tui đặt đơn trong nền tảng, giữ lại tin nhắn và thông tin đơn hàng; không chuyển khoản riêng chỉ vì shop hối “chốt nhanh kẻo hết”.
- Hỏi số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm. Mỹ phẩm chỉ được phép lưu hành khi có số tiếp nhận này. Tui sẽ yêu cầu người bán cung cấp số, rồi đối chiếu tên sản phẩm và đơn vị chịu trách nhiệm trên kênh chính thức hoặc nhờ đơn vị đứng tên xác nhận. Cổng dịch vụ công của Cục Quản lý Dược có mục “Tiếp nhận công bố mỹ phẩm”. Chỉ một ảnh chụp giấy tờ trong buổi live thì chưa đủ để tui chốt. Số tiếp nhận là thông tin cần kiểm tra, không phải lời bảo đảm tuyệt đối về chất lượng của từng hộp.
- Đọc kỹ nhãn, nhất là lô và hạn dùng. Theo Điều 19 của Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm, nhãn có số lô sản xuất, ngày sản xuất hoặc hạn dùng; sản phẩm có độ ổn định dưới 30 tháng phải ghi hạn dùng. Nhãn cũng cần tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường. Tui sẽ dừng nếu thông tin bị tẩy xóa, không đọc được hoặc không khớp với tên đơn vị người bán đưa ra.
- Đừng để app quét mã quyết định thay mình. Nếu QR dẫn tới trang của thương hiệu hoặc hệ thống truy xuất đáng tin cậy thì dùng nó để kiểm tra thêm thông tin, nhưng vẫn so tên hàng, nhà sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm. Mã quét hiện đúng một cái tên chưa chứng minh chai trong tay là hàng thật; cơ quan quản lý cũng lưu ý truy xuất không phải chứng nhận chất lượng.
- So giá đúng phiên bản và dè chừng lời hứa “thần tốc”. So cùng dung tích, màu và loại sản phẩm trên gian hàng chính hãng, đừng chỉ nhìn phần trăm giảm. Giá thấp tự nó không chứng minh hàng giả, nhưng giá thấp bất thường cộng với người bán ẩn danh, ảnh nhãn mờ và lời hứa trị mụn/trị nám cấp tốc là combo tui sẽ bỏ qua. Cơ quan quản lý yêu cầu kiểm tra mỹ phẩm bán trên nền tảng xã hội, gồm cả sản phẩm không có số tiếp nhận và quảng cáo phóng đại hoặc khiến người mua hiểu nhầm mỹ phẩm là thuốc.
Nếu cần đọc thêm về yêu cầu kiểm tra hoạt động bán mỹ phẩm trên mạng, mấy bà có thể xem thông tin quản lý của Bộ Y tế đối với việc kinh doanh mỹ phẩm trên các nền tảng.
Nếu đã mua rồi mà da khó chịu thì đừng cố bôi tiếp
Mẩn đỏ, ngứa hay sưng sau khi dùng sản phẩm là tín hiệu nên ngừng dùng và hỏi ý kiến nhân viên y tế; đừng tự thử thêm vài ngày để xem “da có quen không”. Giữ lại hộp, số lô, ảnh nhãn, hóa đơn và lịch sử chat để phản ánh với nền tảng, người bán hoặc đơn vị chịu trách nhiệm. Một phản ứng trên da không tự chứng minh món đó là hàng giả, nhưng cũng không đáng để mình cố dùng cho hết.
Tui vẫn chọn mỹ phẩm giá bình dân, chỉ là không để mã QR, lượt xem hay lời hứa trong livestream chốt hộ mình. Nếu không xác minh được ai bán và sản phẩm được công bố ra sao, tui thà bỏ qua deal còn hơn đánh cược với làn da, mấy bà ơi.
