Hơn 7.700 mẫu tạo nền tảng cho hành trình tìm tên liệt sĩ
Thu mẫu ADN thân nhân liệt sĩ là việc lấy mẫu sinh phẩm từ người có quan hệ gia đình với liệt sĩ chưa rõ danh tính, để đưa thông tin di truyền vào hệ thống đối sánh nhằm tìm lại tên tuổi cho các hài cốt. Đây không chỉ là một quy trình kỹ thuật mà còn là mắt xích thiết thực nối nỗi mong chờ của gia đình với công tác xác định danh tính liệt sĩ.
Trong đợt cao điểm thứ hai, từ ngày 26 đến 28/10/2026, Công an tỉnh Tây Ninh thu nhận 1.974 mẫu tại 12 điểm; cộng với 5.755 mẫu của đợt đầu, tổng số ADN thân nhân liệt sĩ qua hai đợt đạt 7.729 mẫu. Quy mô này cho thấy nỗ lực huy động đã vượt khỏi những điểm lấy mẫu đơn lẻ, nhưng giá trị của con số nằm ở việc từng mẫu được gắn với thông tin thân nhân chính xác để phục vụ đối sánh.
Thời gian đã trôi qua nhiều thập kỷ, song nhiều gia đình vẫn chưa biết người thân hy sinh ở đâu và an nghỉ nơi nào. Vì thế, mỗi mẫu được thu nhận là một cơ hội bổ sung dữ liệu, không phải lời hứa rằng mọi trường hợp sẽ sớm có kết quả. Điều cần thiết là duy trì việc rà soát, cập nhật thông tin và kết nối mẫu với hồ sơ liệt sĩ.
Công an cơ sở đưa việc lấy mẫu đến gần gia đình
Muốn đạt quy mô hàng nghìn mẫu, việc tổ chức tại cơ sở phải đi cùng hỗ trợ cụ thể cho người dân. Công an cấp xã phối hợp chính quyền rà soát, lập danh sách hơn 2.000 trường hợp đủ điều kiện, thông báo cho gia đình và chuẩn bị địa điểm, nhân lực, thủ tục. Trong đợt hai, thân nhân có thể đến điểm thu nhận gần nhất, không phụ thuộc nơi cư trú, nếu thuộc đúng diện và thông tin được cập nhật theo quy định.
Cách làm này giúp giảm trở ngại đi lại, nhất là với người cao tuổi hoặc sức khỏe yếu. Khi không có điểm tập trung phù hợp, lực lượng địa phương hỗ trợ phương tiện đưa đón; đoàn công tác còn đến tận nhà thu mẫu cho gần 100 thân nhân không thể đi lại. Ở xã Nhơn Ninh, công an phối hợp lấy mẫu cho 48 thân nhân và hỗ trợ đưa đón người gặp khó khăn.
Tại xã Phước Lý, cách tổ chức gồm lấy mẫu tập trung và lưu động tại nhà; công an cùng lực lượng cơ sở rà soát danh sách, hướng dẫn kê khai, bố trí tổ đưa đón và tổ phối hợp lấy mẫu. Đây là phần việc đáng chú ý: vận động chỉ có ý nghĩa khi đi kèm hỗ trợ để thân nhân thực sự tham gia được.
Dữ liệu phải đi cùng quy trình chính xác
Mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được đưa vào cơ sở dữ liệu để đối sánh với thông tin hài cốt chưa rõ danh tính. Vì vậy, số lượng lớn chỉ là bước đầu; rà soát đúng người, kê khai chính xác và thực hiện đúng quy trình chuyên môn mới quyết định dữ liệu có thể hỗ trợ hiệu quả cho việc xác định danh tính liệt sĩ hay không.
Ở điểm thu nhận tại phường An Tịnh, thân nhân từ An Tịnh, Trảng Bàng, Gia Lộc và Hưng Thuận cùng tham gia; kế hoạch tại điểm này dự kiến lấy khoảng 128 mẫu. Mẫu được tiếp nhận theo quy trình kiểm tra đối tượng và thông tin, hướng tới đáp ứng yêu cầu giám định về sau. Mạng lưới điểm lấy mẫu rộng hơn vì thế cần được cân bằng với khâu xác minh chặt chẽ.
Theo kế hoạch tiếp nối được nêu tại cơ sở, công an xã sẽ cùng các ban, ngành rà soát, cập nhật thông tin thân nhân còn lại và vận động gia đình tham gia khi có lịch thu mẫu tiếp theo. Muốn cơ sở dữ liệu ADN phát huy tác dụng lâu dài, việc cập nhật và đối sánh cần được duy trì, thay vì xem hoàn thành một đợt cao điểm là đích đến.
Tây Ninh đã tạo được nền tảng đáng kể với 7.729 mẫu và cách hỗ trợ linh hoạt từ điểm tập trung đến tận nhà. Bước tiếp theo là giữ độ chính xác của dữ liệu, tiếp tục tìm đến những gia đình chưa tham gia và kiên trì đối sánh. Khi ấy, con số thu nhận mới chuyển thành cơ hội cụ thể để các gia đình tìm lại danh tính và nơi an nghỉ của người thân.
