Từ sàn catwalk đến sàn diễn văn hóa Việt
Lãnh Mỹ A Show là một chương trình của nhà thiết kế Võ Việt Chung, trong đó áo dài Sài Gòn xưa, chất liệu lãnh Mỹ A, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống Nam Bộ được dệt lại thành một hành trình cảm nhận văn hóa đa giác quan cho khán giả, vượt xa khuôn khổ một đêm diễn thời trang thông thường.
Tối 1/10 tại Khu du lịch Văn Thánh, TP.HCM, Lãnh Mỹ A Show xuất hiện như một tuyên ngôn: đã đến lúc sàn catwalk phải trở thành sàn diễn văn hóa Việt, chứ không chỉ là nơi phô diễn phom dáng và xu hướng. Thay vì xếp áo dài thành những “look” rời rạc, Võ Việt Chung xâu chuỗi chúng trong một câu chuyện liền mạch về phương Nam, trong đó mỗi tà áo là một trang ký ức. Cách tiếp cận này mang tính phản biện rõ ràng với mô hình show thời trang truyền thống: thời trang nếu đứng một mình thì đẹp, nhưng khi đặt vào mạch kể di sản Nam Bộ, nó mới thực sự sống.
Thời trang kể chuyện: ba bộ sưu tập, ba lát cắt lịch sử
Cốt lõi của Võ Việt Chung show là thời trang kể chuyện, chứ không phải thời trang trình diễn. Ba bộ sưu tập “Cô Ba Xứ Việt”, “Ngọc Viễn Đông” và “Huê Khôi Xứ Nam Kỳ” không chỉ giới thiệu kiểu áo dài mà gợi lại cả những thời đoạn Sài Gòn – Nam Bộ đã qua, nơi phom dáng, kiểu tóc, cách hóa thân của người mẫu đều mang tính “tư liệu sống”. Đó là câu trả lời thuyết phục cho câu hỏi: áo dài Sài Gòn xưa trông ra sao, người phụ nữ khi ấy đã sống và yêu như thế nào.
“Cô Ba Xứ Việt” tập trung kể hành trình chất liệu lãnh Mỹ A, từ một thứ lụa nhuộm trái mặc nưa đến biểu tượng sang trọng của nữ giới miền Nam. “Ngọc Viễn Đông” đưa người xem đi dọc những giai đoạn của Sài Gòn, còn “Huê Khôi Xứ Nam Kỳ” đặt spotlight lên vẻ đẹp và bản lĩnh người phụ nữ Sài Gòn, miền Tây sông nước. Theo Võ Việt Chung, qua trang phục, mái tóc và cách thể hiện, khán giả có thể hình dung thời gian, niên đại và đời sống – đó chính là sức mạnh của thời trang khi được dùng để kể chuyện.
Khi âm nhạc và ẩm thực trở thành “chất liệu” thiết kế
Điểm táo bạo nhất của Lãnh Mỹ A Show là xem âm nhạc và ẩm thực như hai chất liệu sáng tạo ngang hàng với lụa lãnh. Nhà thiết kế không chấp nhận một đêm diễn nơi người xem chỉ ngắm nhìn; anh buộc khán giả phải nghe, nếm, chạm, hít hà từng chi tiết của di sản Nam Bộ. Đờn ca tài tử, vọng cổ, hát bội, múa Mâm Vàng không xuất hiện như “tiết mục xen kẽ” mà được đặt trong cùng mạch kể với áo dài, gắn với từng chương trình, biến cả không gian thành một bản trường ca phương Nam sống động.
Hành trình “Lãnh & Sen” là ví dụ rõ nhất cho tư duy dàn dựng này: sáu tiết mục nghệ thuật đi cùng sáu món ăn từ sen, tạo nên sự đối thoại thú vị giữa vị giác và ký ức. Âm nhạc do nhạc sĩ Võ Thiện Thanh phụ trách, với tiếng đàn tranh, sáo, đàn bầu hòa cùng âm thanh nước chảy, tiếng chim, khiến người xem như đang ngồi trên ghe giữa miền Tây. Theo cách đó, ẩm thực và âm nhạc không còn là “phụ kiện” mà trở thành đường kim mũi chỉ, khâu chặt trải nghiệm của khán giả với di sản Nam Bộ.
Lãnh Mỹ A và sen: biểu tượng mới của di sản Nam Bộ
Nếu nhiều show thời trang vẫn dùng bối cảnh chung chung, Lãnh Mỹ A Show lại chọn hai hình ảnh cụ thể làm trục xoay: lãnh Mỹ A và sen. Lãnh Mỹ A, chất lụa đen óng được nhuộm từ trái mặc nưa gắn với An Giang, đại diện cho ký ức, cho dòng chảy thời gian trên áo dài Sài Gòn xưa. Sen, với đất và nước, trở thành ẩn dụ cho vùng sông nước Tây Nam Bộ. Khi hai biểu tượng này kết hợp, sàn diễn không chỉ kể chuyện Sài Gòn – Gia Định mà mở rộng ra cả không gian phương Nam, từ An Giang đến miền Tây.
Chính lựa chọn biểu tượng có “gốc rễ địa lý” này giúp Lãnh Mỹ A Show tránh được sự mơ hồ thường thấy khi nói về di sản. Mỗi tà áo, mỗi món ăn từ sen, mỗi làn vọng cổ “Tình anh bán chiếu” hay trích đoạn hát bội “Lữ Bố – Điêu Thuyền” đều gắn với địa danh, với ký ức cộng đồng. Đây là bước đi cho thấy tham vọng biến show diễn thành một sản phẩm văn hóa – du lịch về đêm của TP.HCM, nơi du khách có thể hiểu thêm về An Giang, Sài Gòn xưa và văn hóa sông nước Nam Bộ ngay trên sàn diễn.
Làm mới di sản mà không đánh mất gốc
Trong bối cảnh nhiều chương trình thời trang lao vào cuộc đua hoành tráng, Lãnh Mỹ A Show chọn thái độ ngược dòng: sân khấu không cầu kỳ, nhưng chỉn chu và mộc mạc đúng tinh thần Nam Bộ. Quyết định này cho thấy Võ Việt Chung hiểu rằng di sản Nam Bộ không cần được “gói” trong kỹ xảo, mà cần được đặt vào một bối cảnh đủ tĩnh để người xem có thể lắng nghe và suy ngẫm. Diễn giải song ngữ Việt – Anh cũng là chi tiết đáng giá, cho thấy khát vọng đưa sàn diễn văn hóa Việt đến gần hơn với du khách quốc tế.
Võ Việt Chung khẳng định di sản văn hóa lịch sử thì không thể thay đổi, nhưng có thể làm mới cách kể để chương trình phong phú hơn theo thời gian. Việc dự tính tổ chức định kỳ, đồng thời liên tục bổ sung thiết kế, điều chỉnh một số nội dung theo mùa hay dịp lễ, cho thấy ông nhìn Lãnh Mỹ A Show như một “bảo tàng sống”, nơi áo dài, âm nhạc, ẩm thực Nam Bộ luôn chuyển động nhưng không lạc gốc. Đó là mô hình sàn diễn văn hóa Việt mà thời trang Việt Nam cần nhiều hơn: kể chuyện quá khứ bằng ngôn ngữ hôm nay, để di sản không còn nằm yên trong sách vở.
