Mục tiêu giảm giá điện khoảng 2%
Giảm giá điện là phương án Chính phủ đang thúc đẩy, yêu cầu EVN rà soát hoạt động và tiết giảm tối đa chi phí để hướng tới hạ khoảng 2% giá bán lẻ điện đến hết ngày 31/3/2027. Đây là mục tiêu có thời hạn cụ thể, nhưng chưa phải mức giảm đã được áp dụng.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng thông tin về chỉ đạo này tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội ở Quốc hội ngày 31/10. Điểm đáng chú ý không chỉ là tỷ lệ dự kiến, mà còn là cách giảm: trước hết yêu cầu EVN tìm dư địa trong chi phí, thay vì xem mức hạ giá như một quyết định đã hoàn tất. Vì thế, người dùng nên phân biệt rõ giữa phương án đang được rà soát và biểu giá chính thức.
Mức giá hiện hành và tác động tới khách hàng
Giá bán lẻ điện bình quân hiện ở mức hơn 2.204 đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng; mức này được áp dụng từ ngày 10/5/2025 và làm cơ sở xây dựng biểu giá cho khách hàng sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh. Do đó, nếu phương án giảm được triển khai, tác động có thể lan tới nhiều nhóm sử dụng điện, dù mức ảnh hưởng cụ thể trên hóa đơn từng hộ hay doanh nghiệp còn phụ thuộc biểu giá áp dụng.
Thông tin hiện có chưa xác nhận ngày bắt đầu áp dụng hay cách phân bổ mức giảm khoảng 2% giữa các nhóm khách hàng. Quy định được nêu là giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh tối thiểu ba tháng một lần, căn cứ biến động chi phí sản xuất, kinh doanh điện và các yếu tố liên quan; lần điều chỉnh gần nhất là tháng 5/2025. Vì vậy, câu hỏi về giá điện tháng 3 cần được hiểu theo mốc kết thúc dự kiến 31/3/2027, không phải cam kết về một đợt giảm riêng trong tháng đó.
Tiết giảm chi phí EVN là khâu quyết định
Chỉ đạo của Chính phủ đặt EVN vào vị trí then chốt: tập đoàn phải khẩn trương rà soát và tiết giảm tối đa chi phí để tạo cơ sở cho phương án giảm giá. Đây là cách tiếp cận hợp lý nếu việc hạ giá cần đi cùng với kiểm soát nguồn lực, nhưng kết quả phụ thuộc vào những khoản chi nào có thể cắt giảm và mức tiết kiệm thực tế.
Vì vậy, tiết giảm chi phí EVN không nên chỉ được nhìn như một chỉ tiêu nội bộ. Người dân và doanh nghiệp cần được biết việc rà soát dẫn tới phương án giá nào, khi nào biểu giá mới có hiệu lực và mức giảm được tính ra sao. Ở thời điểm được công bố, con số khoảng 2% vẫn là hướng tới, chưa đủ để người tiêu dùng tự tính khoản tiết kiệm trên hóa đơn.
Ổn định giá để giữ dư địa tăng trưởng
Phương án giảm giá điện nằm trong nhóm giải pháp kiểm soát sức ép giá cả, bên cạnh hỗ trợ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế và phí xăng dầu, tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026 và điều hành ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý. Chính phủ cho biết việc giảm giá điện cùng giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dự kiến tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát.
Ý nghĩa của đề xuất vì thế vượt khỏi hóa đơn điện: chi phí năng lượng thấp hơn có thể hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong khi chính sách giá góp phần giữ sức ép lạm phát trong tầm kiểm soát và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng. Kết luận cần được giữ đúng mức: đây là tín hiệu chính sách có thời hạn đến hết ngày 31/3/2027, còn việc giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% chỉ thành hiện thực khi EVN hoàn tất rà soát và phương án được triển khai.
