Trách nhiệm tài chính không dừng ở tiền phạt
Bồi thường chi phí điều trị sau ngộ độc thực phẩm là nghĩa vụ khắc phục hậu quả, buộc cơ sở vi phạm thanh toán các khoản xử lý, khám và chữa bệnh cho người bị ảnh hưởng theo danh sách được phê duyệt. Trong vụ ngộ độc bánh mì tại Đồng Tháp, hộ kinh doanh Hồng Ngọc 37 phải chi 1.096.941.102 đồng cho 352 người, ngoài khoản phạt hành chính. Đây là điểm đáng chú ý nhất của quyết định: trách nhiệm của cơ sở không kết thúc khi nộp tiền phạt, mà còn bao gồm chi phí phát sinh từ việc xử lý hậu quả đối với từng nạn nhân. Chiều 26/10, ông Nguyễn Phi Đa, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Đồng Tháp, thông tin về quyết định xử lý vụ việc tại hội nghị giao ban báo chí tháng 10. Với các gia đình phải đưa người thân đi cấp cứu, khoản chi trả này là phần khắc phục thiết thực; với cơ sở kinh doanh, đó là lời nhắc rằng an toàn thực phẩm gắn trực tiếp với trách nhiệm tài chính.
352 người bị ảnh hưởng, từ những ca bệnh đầu tiên đến khi chốt số liệu
Ngày 16/6, Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho tiếp nhận tin báo về nhiều người có biểu hiện bất thường sau khi ăn bánh mì mua tại Hồng Ngọc 37; các bệnh nhân lần lượt được đưa đến cấp cứu tại các cơ sở y tế trên địa bàn. Người bệnh có các triệu chứng như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, sốt và mệt mỏi. Từ ngày 16/6 đến 3/7, cơ quan chức năng ghi nhận tổng cộng 352 ca ngộ độc thực phẩm, không có trường hợp tử vong. Quy mô này khiến vụ ngộ độc thực phẩm Đồng Tháp không thể được xem như một sự cố nhỏ lẻ: hàng trăm người phải cần đến hỗ trợ y tế, trong khi các lực lượng y tế phối hợp xử trí để tránh diễn biến nguy hiểm. Việc không ghi nhận ca tử vong là kết quả đáng mừng, nhưng không làm nhẹ đi mức độ ảnh hưởng và nghĩa vụ khắc phục của cơ sở.
Mức phạt, đình chỉ và khoản chi trả gần 1,1 tỷ đồng
Quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp xác định hai vi phạm: cơ sở không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh; và bán thực phẩm gây ngộ độc ảnh hưởng đến sức khỏe từ 5 người trở lên nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Hộ kinh doanh bị phạt tổng cộng 94 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ toàn bộ hoạt động kinh doanh bán thực phẩm trong 4 tháng. Ngoài hai biện pháp này, cơ sở phải thanh toán gần 1,1 tỷ đồng cho chi phí xử lý ngộ độc, khám và điều trị; số tiền cụ thể theo danh sách được phê duyệt là 1.096.941.102 đồng. Cách xử phạt cơ sở thực phẩm này tạo ra ba hệ quả riêng: chế tài tiền, tạm ngừng kinh doanh và nghĩa vụ chi trả cho người bị ảnh hưởng. Gộp các khoản này thành một “mức phạt” sẽ làm sai bản chất của quyết định.
Thời hạn 30 ngày và trách nhiệm báo cáo
Cơ sở có 30 ngày kể từ khi nhận quyết định để thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả. Sau đó, chủ hộ phải báo cáo kết quả với UBND phường Đạo Thạnh để địa phương tổng hợp, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh. Cơ quan chức năng không buộc thu hồi, tiêu hủy thực phẩm trong vụ việc này vì phần bánh mì thịt còn lại trong ngày 16/6 đã được chủ cơ sở tự tiêu hủy theo yêu cầu của đoàn kiểm tra. Điều cần theo dõi tiếp theo không chỉ là việc nộp đủ chi phí, mà còn là việc hoàn thành đúng hạn và báo cáo theo quy định. Vụ ngộ độc bánh mì cho thấy chế tài chỉ có ý nghĩa đầy đủ khi người bị ảnh hưởng nhận được khoản khắc phục và cơ sở thực hiện trọn vẹn các nghĩa vụ. Kết luận rõ ràng là: phạt 94 triệu đồng xử lý hành vi vi phạm, còn gần 1,1 tỷ đồng là trách nhiệm tài chính riêng đối với hậu quả sức khỏe của 352 người.
