Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Chữ cổ người Việt trong OC của Duolyly: mê nét vẽ, nhưng gọi tên sao cho đúng?

Chữ cổ người Việt trong OC của Duolyly: mê nét vẽ, nhưng gọi tên sao cho đúng?
Sở thích|Sản phẩm văn hóa

Ngày 7/11, video OC của Duolyly đạt 516,7 nghìn lượt xem. Mình bị hút vào mảng chữ vàng trên nền đỏ sẫm trước cả khi kịp nhìn kỹ nhân vật áo xanh. Caption gọi đó là “một bộ chữ cổ của người Việt mà ít ai biết tên”, nhưng không nêu hệ chữ cụ thể. Câu hỏi đáng giữ lại với mình là: chữ nào, và ta biết gì chắc chắn về nó? Xem video OC của Duolyly.

Một thiết kế bắt mắt chưa đủ để định danh hệ chữ

Vết rạn phủ lên gương mặt, trang phục và nền tranh; màu xanh lam bật khỏi sắc đỏ son, còn những nét vàng kéo mắt sang một bên như dấu tích trên tấm bia. Mình thích cách chữ ở đây thành một phần của bầu không khí, chứ không chỉ làm đồ trang trí. Hashtag #aodai và #lacquer cũng gợi đúng lớp mỹ cảm ấy.

Nhân vật áo xanh trên nền đỏ sần, cạnh những nét chữ vàng trong OC của Duolyly

Nhưng một khung hình không có bảng đối chiếu, cách đọc hay tên hệ chữ thì chưa đủ để xác định đây là chữ Nôm, Quốc Âm Tân Tự hay bộ ký tự do họa sĩ tự thiết kế. Mình không xem đó là điểm trừ của tác phẩm; chỉ là cảm hứng thị giác và nhận diện lịch sử cần được giữ thành hai câu hỏi riêng.

Quốc Âm Tân Tự có thật, nhưng không phải chữ thời Hùng Vương

Để đặt câu hỏi cạnh một tư liệu có thật, Quốc Âm Tân Tự (國音新字) là một đề xuất ghi âm tiếng Việt, được cho là hình thành vào khoảng giữa thế kỷ XIX. Hệ chữ này dùng nét lấy từ chữ Hán và chữ Nôm; nó khác chữ Nôm và cũng không phải chữ Quốc ngữ viết bằng mẫu tự Latin. Bảng ký tự và phần giới thiệu Quốc Âm Tân Tự cho thấy cấu trúc của nó rõ hơn nhiều so với một dòng chữ cách điệu trong tranh.

Bảng Quốc Âm Tân Tự với ký tự ghi phụ âm đầu, vần và dấu thanh

Hệ thống được mô tả bằng 22 “cán tự” ghi phụ âm đầu và 110 “chi tự” ghi vần, kèm dấu thanh. Nói ngắn gọn, đây là một nỗ lực tạo chữ biểu âm cho tiếng Việt, không phải bằng chứng cho một bộ chữ tiền sử. Bản chép văn bản Quốc Âm Tân Tự và bản số hóa mang tên Nguyễn Tử giúp lần tới tư liệu gốc. Niên đại chính xác chưa được chốt; một bản chép thường được phỏng đoán có thể thuộc triều Thiệu Trị (1841–1847), chứ không có ngày tháng xác định ngay trên văn bản.

Chữ Nôm lại có lịch sử sử dụng khác hẳn: nó được dùng để ghi tiếng Việt trong nhiều loại văn bản từ thế kỷ X đến thế kỷ XX. Còn “chữ Khoa Đẩu” là một giả thuyết riêng về chữ Việt thời cổ, không phải tên khác của Quốc Âm Tân Tự; những phản biện về cơ sở giải mã đã được ghi lại trong bài viết của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Hai câu chuyện này không nên nhập làm một chỉ vì cùng có nét chữ lạ mắt.

Với OC, mình chọn tò mò trước, khẳng định sau

Vì thế, mình chưa gọi các nét trong OC của Duolyly là Quốc Âm Tân Tự: caption chưa nêu tên, còn hình thức cách điệu chưa đủ để đối chiếu. Nếu đây là bộ chữ tự tạo, cứ ghi rõ là hư cấu; nếu lấy cảm hứng từ một hệ chữ lịch sử, thêm tên và tư liệu tham khảo sẽ mở cho người xem một lối tìm hiểu tiếp theo.

Điều mình thích ở ý tưởng này là chữ viết bước khỏi trang khảo cứu để đi vào nhân vật, trang phục và chất liệu hình ảnh. Sự kỳ ảo không cần một tuyên bố lịch sử quá đà mới có chiều sâu; gọi đúng điều mình biết, và để ngỏ điều chưa biết, còn làm trí tò mò của fandom bền hơn.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!