Giọng hát giống danh ca: chiếc vé vàng dễ gây ảo tưởng
Hiện tượng ca sĩ trẻ giống danh ca là việc những giọng hát thế hệ mới có màu sắc, cách nhả chữ, phong thái biểu diễn gợi liên tưởng mạnh đến các tên tuổi kỳ cựu, khiến khán giả lập tức so sánh và đôi khi xem họ như ‘bản sao’ trên các cuộc thi hát Việt Nam, từ sân khấu bolero đến cải lương và nhạc trữ tình. Đây vừa là chiếc vé vàng để gây chú ý, vừa là nguồn áp lực buộc người trẻ phải chứng minh mình không chỉ là cái bóng của thần tượng. Nhìn vào các đêm chung kết của Chuông vàng vọng cổ hay Biến hóa bất ngờ, dễ thấy giọng hát giống danh ca đang trở thành con dao hai lưỡi. Khán giả thích thú khi bắt gặp âm sắc quen thuộc, giám khảo bị cuốn hút bởi sự biến hóa, nhưng điểm số và kết quả cuối cùng lại cho thấy: giống chưa đủ, bản sắc cá nhân mới là thứ giữ người trẻ ở lại cuộc chơi lâu dài.
Trần Trí Khang: chất giọng hiếm giống Thanh Sang nhưng phong độ không cứu được điểm số
Tại chung kết 2 Chuông vàng vọng cổ với chủ đề Nghe hồn sông núi, Trần Trí Khang bước lên sân khấu cùng 6 thí sinh khác như Võ Thị Bé, Nguyễn Thị Mỹ Duyên hay Huỳnh Văn Tánh để tranh tài trong một cuộc thi hát Việt Nam giàu chất truyền thống. Anh được khán giả ưu ái gọi tên nhờ chất giọng đặc biệt, có nét tương đồng với nghệ sĩ Thanh Sang – một lợi thế hiếm có giữa dàn thí sinh trẻ. Thế nhưng, khi kết hợp cùng Mỹ Nhung trong ca khúc Khánh Hòa miền thương nhớ, Khang lại không giữ được phong độ từng khiến giám khảo kỳ vọng. Một giám khảo nhận xét câu vọng cổ anh lên “chưa hay”, nét chân phương quen thuộc bị mất đi, khiến phần trình diễn thiếu sự dịu dàng và uyển chuyển như trước. Kết quả, anh chỉ đạt điểm trung bình 95,66 và phải nói lời chia tay Chuông vàng vọng cổ, trong khi Mỹ Duyên tiếp tục dẫn đầu với 97,66 điểm và Phú Yên cũng dừng bước với 96,66 điểm. Câu chuyện của Trí Khang cho thấy: giống Thanh Sang có thể là điểm cộng lúc khởi đầu, nhưng ở những vòng thi căng thẳng, giám khảo quan tâm nhiều hơn đến khả năng giữ chất riêng, kỹ thuật vọng cổ ổn định và năng lực kiểm soát cảm xúc từng câu chữ.
Tuấn Khanh và bài toán ‘bản photocopy Trường Vũ’
Nếu Trí Khang gây chú ý nhờ màu giọng gợi nhớ Thanh Sang, thì trên sân khấu Biến hóa bất ngờ, Tuấn Khanh lại chọn cách đối diện trực diện với thần tượng: hóa thân thành Trường Vũ. Trong chung kết 1, anh cùng Phương Thảo (Lệ Quyên) và Lê Mai Anh (Phương Thanh) bước vào cuộc đua hóa thân đầy áp lực, nơi sự giống nhau gần như trở thành tiêu chí đầu tiên. Chọn ca khúc Nghèo từng gắn liền tên tuổi danh ca Trường Vũ, Khanh khiến giám khảo ngạc nhiên với tạo hình, phong thái và cách phát âm gần như sao y nhân vật gốc. Một giám khảo thậm chí phải thốt lên câu hỏi đùa: “Ủa anh Trường Vũ đi đâu đây?” khi thấy anh bước ra sân khấu. Một giám khảo khác nhận xét Tuấn Khanh tập trung cao độ vào nhân vật, biết đặt tình cảm vào từng chữ, và giữ được phong độ trong đêm thi quan trọng. Nữ giám khảo gọi anh là “bản photocopy Trường Vũ”, vừa như lời khen mức độ giống, vừa là lời cảnh báo tinh tế: nếu tiếp tục đi đường dài, Khanh phải sớm tìm cách chứng minh tài năng riêng, thoát khỏi chiếc nhãn bản sao để xây dựng danh tính nghệ sĩ độc lập.
Giống để gây ấn tượng, khác để tồn tại: chuẩn mới trên các sân khấu thi hát
Các cuộc thi hát Việt Nam như Chuông vàng vọng cổ hay Biến hóa bất ngờ đang gửi tới thế hệ ca sĩ trẻ một thông điệp rõ ràng: khán giả có thể bị hút bởi cảm giác quen thuộc, nhưng ban giám khảo sẽ chấm điểm trên cả hai trục – kỹ thuật và sự độc đáo. Ở Chuông vàng vọng cổ, điểm số của Trí Khang cho thấy chỉ sở hữu chất giọng đặc biệt, ngoại hình sáng sân khấu vẫn chưa đủ nếu câu vọng cổ bị nhận xét là “chưa hay” và nét chân phương riêng bị đánh mất. Trong khi đó, trên sân khấu Biến hóa bất ngờ, cả Tuấn Khanh, Phương Thảo và Lê Mai Anh đều được ghi nhận vì nghiên cứu kỹ hình mẫu, từ cách hát tới phong cách biểu diễn. Nhưng lời khen càng nhiều, áp lực càng lớn: họ phải trả lời câu hỏi sau khi cuộc thi kết thúc – sẽ đi tiếp với hình bóng danh ca hay bắt đầu hành trình xây dựng danh tính riêng. Việc quá giống đôi khi khiến người trẻ chậm dám thử nghiệm, e ngại phá vỡ “công thức an toàn” đã mang lại tiếng vang ban đầu.
Áp lực chiếc bóng danh ca và con đường tự khẳng định của người trẻ
Bị so sánh với danh ca là vinh dự, nhưng cũng là gánh nặng tâm lý không nhỏ với thế hệ ca sĩ trẻ. Trần Trí Khang bước vào Chuông vàng vọng cổ với danh xưng chàng trai có giọng hiếm giống nghệ sĩ Thanh Sang, nên mỗi lần xuống vọng cổ đều bị soi kỹ xem có giữ được “chất mộc” và nét chân phương của mình. Tuấn Khanh mới 20 tuổi nhưng đã được nhìn nhận như “bản photocopy Trường Vũ”, đồng nghĩa với việc mọi bước đi nghệ thuật sau này sẽ luôn bị đặt cạnh chuẩn mực một thần tượng trữ tình đã định hình phong cách riêng. Sự so sánh ấy có thể tạo động lực, giúp người trẻ nâng chuẩn luyện tập, học cách tôn trọng giá trị truyền thống. Nhưng nếu không tỉnh táo, họ dễ mắc kẹt trong vùng an toàn, ngại thử giọng mới, màu sắc mới. Con đường thoát khỏi chiếc bóng danh ca không nằm ở việc phủ nhận ảnh hưởng, mà ở chỗ dám thêm vào bản phối một chút cá tính, dám chấp nhận vài lần vấp trên sân khấu để đổi lại một giọng hát độc lập, không thể bị gọi tên bằng hai chữ “bản sao”.
