Ống kính Z-Mount nào để bắt đầu cho máy ảnh mirrorless Nikon

Ống kính đầu tiên nên mua: Nikon Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR

Ống kính Z-Mount Nikon là các ống kính được thiết kế dành riêng cho hệ máy ảnh mirrorless Nikon ngàm Z, với khả năng tự động lấy nét, giao tiếp điện tử đầy đủ và nhiều lựa chọn tiêu cự phục vụ từ người mới đến chuyên nghiệp. Nếu bạn vừa mua máy ảnh mirrorless Nikon và cần một ống kính đầu tiên đa dụng, hãy chọn Nikon Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR: đây là lựa chọn tốt nhất cho đa số người dùng mới. Dù là ống kính superzoom, nó lại có độ sắc nét cao, màu sắc đẹp và chống rung hiệu quả, vượt lên trên định kiến rằng superzoom luôn kém sắc nét. Độ mở khẩu tối đa từ f/4 ở 28mm và thu hẹp dần đến f/8 ở 200mm, nhưng bù lại bạn có một ống kính "đi mọi nơi, chụp mọi thứ".

Ống kính này đặc biệt phù hợp nếu bạn muốn mang một ống kính duy nhất khi đi du lịch, leo núi, đi chơi cùng gia đình, hoặc trong những ngày bạn không muốn thay ống kính liên tục. Bạn có thể chụp phong cảnh ở 28mm, chân dung xoá phông ở tầm trung, rồi xoay một vòng để chụp chim chóc, thể thao nhẹ hay chi tiết xa ở 400mm, tất cả trên cùng một thân ống. Là ống kính tiêu dùng, nó không đạt đẳng cấp dòng S của Nikon, nhưng trong nhóm superzoom, nó thuộc hàng xuất sắc với độ sắc nét cao, đặc biệt ở vùng trung tâm khung hình, bokeh mượt và màu sắc tương phản, sống động.

Về mặt xử lý, Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR có hệ thống chống rung Vibration Reduction (VR) cho hiệu quả lên đến 5 stop, và nếu thân máy hỗ trợ Synchro VR thì có thể đạt 5,5 stop. Điều này giúp bạn yên tâm chụp ở tốc độ thấp hơn mà ảnh vẫn hạn chế rung tay. Thân ống được trang bị các gioăng chống bụi và nước quanh những bộ phận di chuyển và tại ngàm, đem lại khả năng bảo vệ khi gặp thời tiết xấu. Dù dải zoom rất rộng, ống kính vẫn khá gọn: chiều dài khi thu gọn khoảng 5,6 inch và trọng lượng khoảng 725g, dễ mang theo trên các thân máy như Z5, Z6II, Zf mà không quá mệt mỏi cả ngày chụp.

Nhược điểm rõ nhất là khẩu độ tối, khiến ống kính này không lý tưởng cho chụp trong nhà hoặc ban đêm, đặc biệt khi chủ thể di chuyển nhanh. VR chỉ giúp bù rung tay, không thể đóng băng chuyển động, nên bạn sẽ buộc phải tăng ISO cao hoặc chấp nhận tốc độ chụp chậm hơn. Ngoài ra, dù chất lượng hình tốt, bạn sẽ không thể mong đợi độ sắc nét và tương phản ngang với các ống kính dòng S cao cấp của Nikon. Nếu mục tiêu của bạn là tối ưu chất lượng hình ảnh tuyệt đối, hoặc chủ yếu chụp thiếu sáng, bạn nên bổ sung thêm một ống kính khẩu lớn bên cạnh 28–400mm, thay vì chỉ dùng duy nhất ống kính này.

Tamron 18–300mm f/3.5–6.3 Di III-A VC VXD: lựa chọn all-in-one cho body APS-C

Nếu bạn dùng máy ảnh mirrorless Nikon dòng APS-C (DX) như Z30, Z50 hoặc Zfc, ống kính Tamron 18–300mm f/3.5–6.3 Di III-A VC VXD là lựa chọn all-in-one mà bạn nên cân nhắc nghiêm túc. Ống kính này cho dải tiêu cự 18–300mm, tương đương 27–450mm trên full-frame, nghĩa là còn "dài" hơn cả Nikkor Z 28–400mm. Theo nguồn đánh giá chuyên sâu, đây là ống kính superzoom duy nhất dưới 1.000 USD cho ngàm Z APS-C có thể chụp ở tiêu cự tương đương 450mm mà vẫn giữ chất lượng hình ở mức cao trong đa số tình huống sử dụng.

Điểm mạnh lớn nhất của Tamron 18–300mm là bạn gần như không cần đổi ống: từ phong cảnh, kiến trúc ở 18mm đến chụp chân dung, chụp chi tiết xa tại 300mm, tất cả đều trong tầm tay. Ống kính cho độ sắc nét rất tốt ở phía góc rộng, và chất lượng chỉ giảm nhẹ khi zoom về phía tele. Bạn có thể thấy một chút tối góc (vignetting) và bokeh hơi bận ở tiêu cự dài nhất, nhưng hai điểm này thường được chấp nhận trong nhóm superzoom và có thể chỉnh vignetting bằng phần mềm hậu kỳ. Với những bạn mới chơi, ưu tiên gọn nhẹ và tiện lợi hơn là soi pixel, ống kính này đủ đáp ứng hầu hết nhu cầu.

Tuy vậy, Tamron 18–300mm vẫn là một ống kính superzoom, nên sẽ mang những hạn chế cố hữu: khẩu độ f/3.5–6.3 không sáng bằng các ống kính prime hoặc zoom khẩu lớn, khiến ảnh trong nhà, trời âm u hoặc ban đêm cần ISO cao hơn. Ở tiêu cự 300mm, bokeh có xu hướng bận hơn một chút so với ống kính tele chuyên dụng. Dù vậy, chống rung quang học VC giúp bạn chụp cầm tay tự tin hơn trong đời sống thường ngày. Nếu bạn dùng máy APS-C và muốn một ống kính "lắp là xong", không phải đợi Nikon ra thêm ống kính Z-Mount Nikon dành riêng cho DX, Tamron 18–300mm là câu trả lời hợp lý và nên mua.

Ống kính retro Voigtlander: ghép hoàn hảo cho Nikon Zf và Zfc

Với những ai mua Nikon Zf hoặc Zfc vì kiểu dáng hoài cổ, ống kính retro Voigtlander ngàm Z là mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện trải nghiệm. Hai thân máy này được lấy cảm hứng từ chiếc Nikon FM2 thời phim, với thiết kế mỏng, báng cầm nhỏ và hàng nút xoay cơ học rất "đã tay". Tuy nhiên, các ống kính SE của Nikon như Z 28mm f/2.8 (SE) hay Z 40mm f/2 (SE) dù có ngoại hình cổ điển nhưng lại thiếu vòng khẩu độ, khiến nhiều người chơi retro cảm thấy hụt hẫng. Phản hồi này đã kéo dài từ khi Zfc và Zf ra mắt, và đây chính là khoảng trống mà Voigtlander lấp vào.

Theo nguồn đánh giá đáng tin cậy, toàn bộ ống kính Voigtlander ngàm Z đều được phát triển và sản xuất theo giấy phép chính thức, nên nhận được "cái gật đầu" từ Nikon. Hãng hiện có một bộ ba ống chuyên cho APS-C (DX) như Voigtländer D23mm f/1.2 Nokton Z Aspherical, cùng với khoảng 10 ống full-frame, ví dụ 15mm f/4.5 Super Wide-Heliar Z Aspherical. Mỗi ống kính Voigtlander đều có vỏ kim loại, hoàn toàn manual focus, nhiều mẫu sử dụng vòng lấy nét kiểu rãnh sâu (scalloped) rất bám tay, và quan trọng nhất: tất cả đều có vòng khẩu cơ học. Điều này biến Zf, Zfc thành những "máy phim digital" đúng nghĩa khi bạn có thể chỉnh tốc, ISO, khẩu hoàn toàn bằng tay.

Nếu bạn yêu cảm giác chụp chậm, chú trọng thao tác và trải nghiệm, ống kính retro Voigtlander sẽ phù hợp hơn nhiều so với ống kính AF hiện đại. Bạn có thể xây dựng bộ ống kính gồm một ống góc rộng, một ống tiêu chuẩn khẩu lớn và một ống tele nhẹ từ hệ Voigtlander mà không phải chờ Nikon ra thêm ống Z có phong cách cổ điển. Nhược điểm là toàn bộ đều là manual focus, nên sẽ không thích hợp nếu bạn thường xuyên chụp hành động nhanh hoặc quay video cần AF. Bù lại, đây là cách cân bằng giữa cá tính, chất lượng hoàn thiện cao và vẫn giữ đầy đủ giao tiếp điện tử với thân máy Nikon, vì Voigtlander sản xuất ngàm Z theo giấy phép chính thức từ Nikon.

Cân bằng ống kính hãng và bên thứ ba để tối ưu ngân sách Z-Mount

Để xây dựng hệ ống kính Z-Mount Nikon linh hoạt mà không phải chờ đủ mọi tiêu cự từ hãng, cách hợp lý nhất là kết hợp ống kính hãng với ống kính bên thứ ba như Tamron và Voigtlander. Ống kính zoom all-in-one của Nikon như Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR cung cấp dải tiêu cự rất rộng, chất lượng ảnh tốt với màu sắc sống động và chống rung hiệu quả, là lựa chọn nên ưu tiên làm ống kính đầu tiên nếu bạn dùng thân full-frame. Trên thân APS-C, Tamron 18–300mm f/3.5–6.3 Di III-A VC VXD đem lại dải 27–450mm hiệu dụng, hình ảnh sắc nét ở phía góc rộng và vẫn đủ tốt ở đầu tele, đồng thời được đánh giá là "lựa chọn làm mọi thứ" đáng tin cậy.

Trong khi đó, Voigtlander đóng vai trò bổ sung chất "chơi" và phong cách cho những ai dùng Zf, Zfc hoặc muốn trải nghiệm manual focus. Toàn bộ ống kính Voigtlander ngàm Z đều được Nikon cấp phép nên vẫn đảm bảo khả năng tương thích tốt với thân máy. Bằng cách dùng một ống kính hãng đa dụng để đi làm, đi du lịch, rồi thêm 1–2 ống kính retro Voigtlander cho những buổi chụp chậm, nghệ thuật, bạn sẽ tối ưu được ngân sách mà vẫn không hy sinh trải nghiệm. Đây là cách xây dựng hệ ống kính thông minh: dùng ống kính hãng nơi AF, chống rung, chống thời tiết là ưu tiên; dùng ống kính bên thứ ba khi bạn muốn thêm cá tính, tiêu cự đặc biệt hoặc tối ưu chi phí.

Buy if / Skip if

• Buy the Nikon Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR if bạn cần một ống kính Z-Mount Nikon duy nhất cho máy full-frame, đi được từ phong cảnh đến tele và ưu tiên tiện lợi hơn tuyệt đối chất lượng.
• Skip the Nikon Nikkor Z 28–400mm f/4–8 VR if bạn thường xuyên chụp thiếu sáng, trong nhà hoặc ban đêm, cần khẩu độ lớn để đóng băng chuyển động nhanh.
• Buy the Tamron 18–300mm f/3.5–6.3 Di III-A VC VXD if bạn dùng máy ảnh mirrorless Nikon APS-C và muốn một ống kính all-in-one 27–450mm hiệu dụng, đủ sắc nét cho mọi tình huống thường ngày.
• Skip the Tamron 18–300mm f/3.5–6.3 Di III-A VC VXD if bạn ưu tiên bokeh cực mịn, ít chấp nhận tối góc và thường chụp tele ở 300mm trong điều kiện khó về ánh sáng.
• Buy the Voigtlander Z-mount lenses if bạn sở hữu Nikon Zf hoặc Zfc, thích ống kính retro Voigtlander với vòng khẩu cơ học, vỏ kim loại và trải nghiệm manual focus hoài cổ.
• Skip the Voigtlander Z-mount lenses if bạn cần autofocus nhanh, ổn định để chụp thể thao, trẻ em hoặc quay video, không muốn phụ thuộc vào lấy nét tay.
• Buy the combination of a Nikon superzoom and Voigtlander primes if bạn muốn tối ưu ngân sách: dùng ống kính hãng cho công việc/du lịch, thêm Voigtlander cho những buổi chụp nghệ thuật mang màu sắc retro.
• Skip the all-superzoom setup if bạn theo đuổi chất lượng ảnh tối đa ở từng tiêu cự và sẵn sàng mang nhiều ống kính chuyên dụng thay vì một ống kính "ôm hết".