Khi giấc mơ sân khấu va vào thực tế nhà máy
Đời sống của ca sĩ Việt ở Mỹ là thực trạng nhiều nghệ sĩ phải rời ánh đèn sân khấu để làm công nhân, kinh doanh nhỏ và nhận công việc thêm như gói bánh chưng, vừa giữ đam mê âm nhạc vừa lo toan kinh tế khi sống ở nước ngoài trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và thu nhập nghệ sĩ ngày càng bấp bênh. Đây không phải câu chuyện cá biệt mà là một lát cắt đáng suy ngẫm về mặt trái của di cư và nghề hát. Trường hợp ca sĩ Tuấn Cảnh – bố ruột bé Xuân Mai – là minh chứng rõ nhất cho sự chênh lệch giữa hào quang quá khứ và đời sống mưu sinh hiện tại. Từng là giọng ca trữ tình quê hương được khán giả yêu thích thập niên 1990, anh nay phải trở lại làm công nhân tại một nhà máy ở Mỹ do kinh tế khó khăn. Câu chuyện này buộc chúng ta phải đặt lại câu hỏi: chúng ta đã lãng mạn hóa đời nghệ sĩ xa xứ đến mức quên mất họ cũng là những lao động nhập cư phải trả giá cho từng đồng thu nhập.
Tuấn Cảnh: từ giọng ca trữ tình đến ca đêm trong hãng
Hành trình của Tuấn Cảnh là một đường cong đi xuống về kinh tế nhưng lại đi lên về sức chịu đựng. Sau khi tái hôn và được vợ bảo lãnh sang Mỹ định cư, những năm đầu ở Hawaii anh mưu sinh bằng nghề làm móng cùng gia đình vợ. Chuyển đến California, anh dùng tay nghề nấu ăn gia truyền để mở tiệm phở gà chuẩn vị Bắc, thu hút đông khách. Nhưng áp lực quản lý và bếp núc khiến anh phải nhượng lại quán và rời khỏi kinh doanh nhà hàng. Khi kinh tế khó khăn, thu nhập từ kinh doanh không còn như trước, anh buộc phải quay lại làm công nhân cho hãng. Theo chia sẻ của danh hài Thúy Nga, anh làm ca đêm tới khuya muộn rồi sáng lại ngồi gói bánh chưng để bán, mệt mỏi đến mức không còn sức tham gia livestream như trước. Đây là hình ảnh điển hình của nghệ sĩ kinh tế khó khăn: ca sĩ ban ngày là công nhân, ban đêm là người lao động ca đêm, còn âm nhạc chỉ tồn tại trong ký ức khán giả.
Công việc thêm: bánh chưng, nem cua bể và nỗi buồn sau hậu trường
Điều đáng nói không phải việc nghệ sĩ làm thêm, mà là cách họ phải bẻ đôi thời gian giữa lao động tay chân và chút ít hoạt động nghệ thuật còn sót lại. Sau khi nghỉ tiệm phở, Tuấn Cảnh chuyển sang làm công nhân, đồng thời tranh thủ thời gian rảnh tự tay gói bánh chưng, làm nem cua bể bán online để tăng thêm thu nhập. Trước đó, anh từng thử mở cửa hàng bán cơm văn phòng mang đi, nhưng không gian bếp chật hẹp và việc nấu nướng quá vất vả khiến anh phải bỏ. Ở đây, công việc thêm ca sĩ không còn là vài show diễn phụ mà là những nghề hoàn toàn xa lạ với sân khấu: nail, phở, cơm văn phòng, bánh chưng. Câu nói của anh: “Tôi là kiểu mà ngồi yên ở nhà rồi đi chơi là tôi bệnh… Tôi phải làm mới chịu được” nghe vừa kiên cường vừa chua chát. Đam mê âm nhạc không nuôi nổi gia đình, nên anh phải bám vào lao động tay chân để tồn tại.
Thúy Nga và góc nhìn từ cộng đồng nghệ sĩ Việt ở Mỹ
Những chia sẻ của danh hài Thúy Nga không chỉ là lời thương cảm dành cho một đàn anh, mà là tiếng nói từ bên trong cộng đồng nghệ sĩ Việt ở Mỹ. Trong livestream, cô nhiều lần nhấn mạnh: “Tội nghiệp anh Tuấn Cảnh lắm”, mô tả cảnh anh đi làm công nhân cả ngày, làm ca đêm tới khuya rồi sáng lại gói bánh chưng bán nên đuối sức. Trước đó, cô cũng nói thẳng nguyên nhân: dạo này kinh tế khó khăn, tiền bạc kiếm ít nên anh phải đi làm công nhân cho hãng. Khi một nghệ sĩ hài lâu năm phải lên tiếng về đời sống vất vả của đàn anh ca sĩ tại Mỹ, đó là dấu hiệu cho thấy câu chuyện nghệ sĩ kinh tế khó khăn không còn là bí mật hậu trường. Nó là vấn đề của cả cộng đồng người Việt sống ở nước ngoài: giấc mơ di cư không tự động đi kèm sự ổn định tài chính, kể cả với những người từng nổi tiếng.
Giữa đam mê và cơm áo: chúng ta nên nhìn nghệ sĩ xa xứ thế nào?
Dù không còn hoạt động nghệ thuật thường xuyên, Tuấn Cảnh vẫn được nhắc đến như bố ruột của Xuân Mai – giọng ca gắn liền với tuổi thơ nhiều thế hệ khán giả. Anh vẫn giữ quan hệ hòa thuận với vợ cũ, thường xuyên liên lạc và thăm nom con gái cùng các cháu ngoại. Nhưng sự tôn trọng dành cho anh từ khán giả không đồng nghĩa với một đời sống vật chất đủ đầy. Câu chuyện của anh buộc chúng ta phải thay đổi cách nhìn về ca sĩ Việt ở Mỹ: họ không phải lúc nào cũng là những người sống trong nhung lụa, mà là những lao động nhập cư phải xoay xở với nhiều công việc thêm ca sĩ để tồn tại. Sự chênh lệch giữa đam mê âm nhạc và thực tế kinh tế khó khăn của nghệ sĩ Việt ở nước ngoài không phải là bi kịch cá nhân, mà là hệ quả của một thị trường giải trí nhỏ, cộng đồng khán giả phân tán và chi phí sinh hoạt cao. Tôn trọng nghệ sĩ hôm nay không chỉ là nghe lại những ca khúc xưa, mà còn là thấu hiểu và bớt lãng mạn hóa đời sống xa xứ của họ.
