Một dự án năng lượng mang tính bước ngoặt cho đặc khu Phú Quốc
Trạm biến áp 220kV Phú Quốc là công trình truyền tải điện với quy mô công suất 2x250 MVA và đường dây đấu nối 220kV mạch kép dài 17,9km, được đầu tư hơn 877 tỷ đồng nhằm hoàn thiện hạ tầng điện Phú Quốc, tăng năng lực cấp điện đặc khu, nâng độ tin cậy lưới điện và chuẩn bị APEC 2027. Việc công trình được đóng điện cho thấy Phú Quốc không còn coi điện là dịch vụ đi sau, mà là nền tảng chiến lược cho tham vọng trở thành trung tâm du lịch và dịch vụ quốc tế. Southern Power Corporation đã chỉ đạo Ban quản lý dự án điện miền Nam, Công ty điện lực An Giang cùng Trung tâm điều độ hệ thống điện miền Nam tổ chức nghiệm thu và đóng điện trạm biến áp này, biến một hạng mục hạ tầng khô khan thành bước đi chính trị – kinh tế quan trọng.
Ba công trình tạo "mạch điện mới" và tiêu chuẩn an toàn N-1
Điểm đáng nói không phải chỉ là trạm biến áp 220kV Phú Quốc, mà là cả một cấu trúc hạ tầng điện Phú Quốc đang được tái thiết. Cùng ngày, các đơn vị đã nghiệm thu, đóng điện thử nghiệm đoạn đường dây 220kV Kiên Bình - Phú Quốc, tạo bước quan trọng để hoàn thiện lưới truyền tải ra đảo. Trước đó, đường dây 110kV Phú Quốc - Nam Phú Quốc đã được đóng điện, và trong tháng 8, tuyến 110kV Phú Quốc - Bắc Phú Quốc sẽ tiếp tục được đưa vào vận hành. Khi cả ba công trình hoàn thành, tổng năng lực cấp điện trên toàn đặc khu dự kiến đạt 315 MVA, đồng thời hình thành liên kết mạch vòng đáp ứng tiêu chuẩn N-1, tức hệ thống vẫn vận hành an toàn khi có một phần tử bị sự cố. Đây là mức tiêu chuẩn mà một đặc khu kinh tế hướng tới sự kiện tầm khu vực buộc phải có, thay vì chấp nhận cảnh cúp điện luân phiên hay phụ thuộc một nguồn cấp duy nhất.
Hạ tầng điện và tham vọng trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ
Không có hạ tầng điện ổn định, nói đến phát triển kinh tế Phú Quốc chỉ là khẩu hiệu. Việc hoàn thành trạm biến áp 220kV Phú Quốc đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống lưới điện tại đảo, tạo thêm năng lực cấp điện và nâng cao độ tin cậy cho khu vực. Theo mô tả từ phía ngành điện, các dự án này được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng, tạo nền tảng hạ tầng năng lượng phục vụ phát triển du lịch, dịch vụ, đô thị và các hoạt động kinh tế - xã hội tại đặc khu. Nói thẳng, khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng, trung tâm hội nghị, hệ sinh thái dịch vụ cao cấp không thể vận hành dựa trên lưới điện chắp vá. Lưới điện mạch vòng, công suất dự phòng theo chuẩn N-1 giúp nhà đầu tư giảm rủi ro gián đoạn, biến "điện" từ nỗi lo thành lợi thế cạnh tranh của hạ tầng điện Phú Quốc.
Chuẩn bị điện cho APEC không chỉ là câu chuyện vài ngày hội nghị
Nhà tổ chức APEC có thể mang đến cho Phú Quốc ánh đèn sân khấu quốc tế, nhưng nếu điện chập chờn, mọi thứ sẽ đổ vỡ. Các dự án điện mới được xác định rõ ràng là để "đảm bảo cấp điện phục vụ APEC", đồng thời phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, du lịch và dịch vụ lâu dài. Cấp điện đặc khu với tổng năng lực dự kiến 315 MVA và tiêu chuẩn N-1 không chỉ nhằm tránh sự cố trong vài ngày hội nghị, mà tạo thông điệp: Phú Quốc sẵn sàng đón các sự kiện quốc tế quy mô lớn. Ở góc độ chính sách, đây là ví dụ hiếm hoi về việc chuẩn bị APEC 2027 được gắn với nâng cấp hạ tầng cốt lõi, thay vì chỉ tập trung vào mặt tiền như sân bay, đường sá hay trung tâm hội nghị. Điện ổn định là điều kiện để đặc khu có thể "bán" hình ảnh tin cậy với nhà đầu tư, thay vì chỉ bán cảnh đẹp.
Sự đồng thuận địa phương và bài kiểm tra cho quản trị đặc khu
Điểm tích cực ít được nói tới là cách chính quyền và ngành điện cùng xử lý dự án hạ tầng lớn. Các sở, ngành của tỉnh và đặc khu đã phối hợp, hỗ trợ ngành điện tháo gỡ khó khăn, nhất là liên quan đến chế độ, chính sách cho hộ dân bị ảnh hưởng, từ đó tạo sự đồng thuận trong quá trình thi công. Nếu một trạm biến áp mà gặp phản ứng dữ dội, việc nói đến các tổ hợp nghỉ dưỡng, khu đô thị hay công trình giao thông quy mô lớn sẽ trở nên thiếu thuyết phục. "Putting these projects into operation marks an important step in completing the power grid system in Phu Quoc, while also creating more room for the special economic zone's development in the coming period." Nhìn rộng hơn, cách Phú Quốc quản trị các dự án như trạm biến áp 220kV Phú Quốc là bài kiểm tra năng lực điều hành đặc khu: cân bằng lợi ích phát triển với tiếng nói cộng đồng, thay vì áp đặt từ trên xuống.
