Apple đảo ngược truyền thống: iPhone càng cũ càng… tăng giá
iPhone tăng giá sau khi ra mắt đời mới là một xu hướng mới, trong đó Apple lần đầu tiên nâng giá các model cũ thay vì giảm giá, được lý giải bởi chi phí chip AI và bộ nhớ DRAM/NAND tăng vọt trên toàn cầu, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi sản xuất và buộc hãng phải tái cấu trúc chiến lược giá trên nhiều thị trường.
Điểm mấu chốt: đây không phải chỉ là một đợt điều chỉnh nhỏ, mà là một cú “bẻ lái” chiến lược. Ngay sau khi iPhone 18 ra mắt, Apple đồng loạt tăng giá niêm yết các dòng iPhone 17, iPhone 17e, iPhone Air và cả iPhone 16 thêm khoảng 100 USD trên nhiều thị trường quốc tế, thay vì giảm giá như thông lệ. Ở Việt Nam, mức tăng còn rõ rệt hơn khi các model iPhone cũ bị đội thêm từ 2 đến 4 triệu đồng, một bước đi chưa từng có tiền lệ. Nếu trước đây người dùng chỉ cần chờ đời mới để "săn" iPhone cũ giá rẻ, thì chiến lược mới này báo hiệu thói quen đó đã “hết thời”.
Chi phí chip AI: DRAM, NAND tăng giá kéo Apple vào thế khó
Trọng tâm của câu chuyện nằm ở chi phí chip AI. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo đã hút phần lớn nguồn cung chip DRAM và NAND trên toàn cầu, khiến giá chip nhớ leo thang kéo dài. Nói cách khác, iPhone tăng giá là hệ quả trực tiếp của cuộc chạy đua AI giữa các hãng công nghệ lớn.
DRAM và NAND – hai loại bộ nhớ dùng cho xử lý tạm thời và lưu trữ dữ liệu – hiện là những linh kiện biến động mạnh nhất. Khi các nhà sản xuất bán dẫn ưu tiên đơn hàng cho trung tâm dữ liệu AI, các nhà sản xuất smartphone như Apple bị đẩy xuống hàng thứ cấp trong chuỗi cung ứng, khiến chi phí đầu vào đội lên đáng kể. Trước đây, Apple còn có thể “chịu đòn” một phần bằng cách chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn ở một số sản phẩm. Nhưng khi giá chip nhớ tiếp tục lập kỷ lục, chiến lược đó trở nên không bền vững: hãng buộc phải chuyển chi phí sang người dùng, không chỉ với Mac, iPad mà giờ đến cả iPhone.
Việt Nam: iPhone 16, 17, 17e và Air đồng loạt đội giá tới 4 triệu đồng
Tại Việt Nam, tác động của chi phí chip AI được thể hiện rất cụ thể: các model iPhone cũ đồng loạt tăng từ 2 đến 4 triệu đồng. Đây là thị trường hiếm khi chứng kiến cảnh iPhone đời trước “nhảy” giá ngay sau khi đời mới bán ra, thay vì được giảm để kích cầu.
Theo bảng giá niêm yết mới, iPhone 16 bản 128 GB tăng thêm 2 triệu đồng, trong khi iPhone 17 bản 256 GB, iPhone 17e và iPhone Air bản 256 GB đều tăng 4 triệu đồng so với trước đó. Một câu trích dẫn đáng nhớ là: “Rising AI memory chip prices have forced Apple to increase the prices of older iPhone models by up to 4 million VND in Vietnam”. Các phiên bản dung lượng cao còn bị đội giá mạnh hơn, cho thấy chi phí DRAM và NAND tăng giá đang đánh thẳng vào cấu hình bộ nhớ – thứ vốn là điểm nâng cấp nhiều người dùng Việt chọn khi mua iPhone.
Người dùng mất “mùa săn sale” iPhone cũ: thói quen nâng cấp phải thay đổi
Trong nhiều năm, chiến lược quen thuộc của người dùng là chờ Apple công bố iPhone đời mới để mua thế hệ cũ với giá thấp hơn. Giờ thì chiến lược này bị phá vỡ: khi Apple nâng giá model cũ, người tiêu dùng vốn chờ đợi đợt giảm giá hằng năm để nâng cấp thiết bị nay phải tính toán lại kế hoạch.
Tâm lý thị trường vì thế trở nên dè dặt hơn. Dù một số chương trình thu cũ đổi mới và ưu đãi từ nhà mạng ở vài thị trường có thể giảm bớt phần nào chênh lệch giá, việc giá niêm yết tăng vẫn khiến người mua phải cân nhắc rõ rệt. Việc các model cũ tăng giá đồng loạt cũng báo hiệu một mặt bằng giá mới cho thiết bị di động: người dùng có thể phải làm quen với việc iPhone giữ giá lâu hơn, thậm chí tăng theo thời gian khi chi phí chip AI và DRAM NAND tăng giá chưa hạ nhiệt. Nói thẳng, kỷ nguyên “iPhone cũ rẻ sâu sau mỗi lần ra mắt” đang khép lại.
Chiến lược dài hạn của Apple: bảo vệ biên lợi nhuận hay định nghĩa lại giá trị?
Từ góc độ chiến lược, việc Apple nâng giá model cũ không chỉ là phản ứng tình thế trước chi phí chip AI, mà còn là bước đi nhằm thiết lập một chuẩn giá mới cho hệ sinh thái iPhone. Khi chi phí DRAM và NAND tiếp tục tăng vì nhu cầu AI bùng nổ, Apple chọn bảo vệ biên lợi nhuận thay vì “đốt” lợi nhuận để giữ nguyên mặt bằng giá cũ.
Động thái loại bỏ các mẫu iPhone 17 Pro và 17 Pro Max khỏi danh mục bán trực tiếp, đồng thời duy trì các dòng 16, 17, 17e và Air với giá cao hơn, cho thấy Apple muốn tinh gọn dải sản phẩm, đẩy người dùng lên những model có giá trị kinh tế tốt hơn cho hãng. Về dài hạn, câu hỏi đặt ra là: người dùng có chấp nhận trả thêm để “gánh” chi phí chip AI hay sẽ chuyển sang các thương hiệu khác linh hoạt hơn về giá? Dù câu trả lời thế nào, thực tế hiện tại đã rõ: chi phí chip AI không còn là câu chuyện của trung tâm dữ liệu, mà đã gõ cửa túi tiền người dùng iPhone.
