Streaming miễn phí đang biến phim sci-fi cổ điển thành “kho báu” mới
Làn sóng phim sci-fi cổ điển và phim siêu anh hùng lên streaming miễn phí là xu hướng các nền tảng trực tuyến mở kho nội dung kinh điển nhiều thập niên qua, từ những series truyền hình siêu anh hùng đầu những năm 2000 cho đến các tập phim trắng đen như The Twilight Zone, nhằm thu hút người xem mới và tạo điều kiện để khán giả hiện đại xem phim kinh điển mà không phải trả thêm phí thuê bao. Đây không phải động thái trung lập về thư viện nội dung; đó là một tuyên ngôn về việc câu chuyện hay không bao giờ cũ. Điểm nhấn lớn nhất hiện tại là việc một trong những series siêu anh hùng sci-fi sáng tạo nhất, Heroes, lần đầu tiên trở lại ở chế độ streaming miễn phí trên Pluto TV và đồng thời xuất hiện trên Tubi. Song song, The Twilight Zone với tập “In Praise of Pip” cũng đang miễn phí trên Tubi, được xem như bằng chứng cho độ bền của một thương hiệu sci-fi đen trắng hơn 60 năm tuổi. Việc mở cửa thư viện như vậy không chỉ đem lại giá trị hoài niệm; nó thay đổi cách người xem định nghĩa “mới” và “cũ” trong thời đại nội dung tràn ngập.
Heroes: khi phim siêu anh hùng là câu chuyện con người hơn là áo choàng
Heroes lên sóng trên NBC vào tháng 9 năm 2006, đúng thời điểm làn sóng phim siêu anh hùng hiện đại bắt đầu hình thành. Nhưng thay vì dựa vào kho truyện tranh sẵn có, Heroes xây dựng một thế giới nơi những con người bình thường bỗng mang năng lực bất thường và buộc phải trả giá bằng tâm lý, đạo đức, và cả sự an toàn của người khác. Theo bài phân tích gốc, đây là “một trong những câu chuyện siêu anh hùng không dựa trên comic hay nhất từng xuất hiện trên TV”. Ta thấy điều đó rõ nhất qua Hiro Nakamura, một nhân viên văn phòng Nhật Bản phát hiện mình có thể bẻ cong thời gian và không gian. Cảm xúc đầu tiên của anh là niềm vui ngây thơ; nhưng mỗi lần dịch chuyển, mỗi lần thử thay đổi quá khứ lại kéo theo hậu quả. Claire Bennet – cô cổ động viên trung học với khả năng tái tạo tế bào nhanh đến mức tự bẻ lại cổ gãy – cho thấy cơ thể bất tử không đồng nghĩa với sự an toàn hay hạnh phúc. Ở chiều ngược lại, Sylar biến năng lực thành cơn đói tri thức bệnh hoạn, mổ đầu nạn nhân để "hiểu" cơ chế sinh học của họ. Khi Heroes được streaming miễn phí, khán giả trẻ có cơ hội thấy một thời phim siêu anh hùng chưa bị nhào nặn bởi vũ trụ điện ảnh khổng lồ, nơi sức mạnh đặc biệt chỉ thú vị khi nó thuộc về những con người mong manh.
The Twilight Zone: 63 năm và bài học về chiến tranh, hối hận vẫn còn nguyên
Nhắc đến The Twilight Zone, nhiều người nghĩ ngay đến quái vật sci-fi, người ngoài hành tinh mini trong “The Invaders” hay sinh vật ăn thịt người trong “To Serve Man”. Nhưng sức sống của phim sci-fi cổ điển này nằm ở khả năng chuyển từ kỳ ảo sang đời thường rất mượt. Tập “In Praise of Pip”, mở màn mùa 5 – cũng là mùa cuối – do chính Rod Serling viết, gần như không có yếu tố siêu nhiên rõ rệt: chỉ là một người cha nghiện rượu, làm nghề cờ bạc nhỏ lẻ, đứng trước tin con trai bị thương sắp chết vì chiến tranh Việt Nam. Sau khi bị bắn, ông lạc vào công viên giải trí từng dẫn con đi chơi; ở đó, Pip xuất hiện như một cậu bé 10 tuổi, và hai cha con cùng chơi trong thứ không gian giữa hồi ức, ảo giác và phép màu[SR C:800676]. 63 năm sau ngày phát sóng, tập phim vẫn được đánh giá là “bằng chứng hoàn hảo cho sự đa dạng và cảm xúc mạnh mẽ của series” và vẫn được xem như tác phẩm táo bạo chạm tới chủ đề chiến tranh không được gọi là chiến tranh. Việc The Twilight Zone được xem phim kinh điển miễn phí trên Tubi giúp khán giả hiện đại kiểm chứng xem những giằng xé về trách nhiệm, tình phụ tử và tội lỗi có còn vang vọng trong thời đại khác hay không.
Chiến lược của nền tảng streaming: miễn phí để “dạy lại” cách xem phim kinh điển
Nhìn từ góc độ ngành, việc đưa Heroes lên Pluto TV ở chế độ streaming miễn phí, đồng thời xuất hiện trên Tubi, cùng với The Twilight Zone trên Tubi, là một chiến lược rõ ràng: dùng phim sci-fi cổ điển làm cánh cửa đón khán giả mới. Khi thư viện hiện đại trở nên bão hòa, những series kinh điển – từ siêu anh hùng đến anthologies đen trắng – là cách các nền tảng nói rằng: "ở đây còn có lịch sử, không chỉ có nội dung mới". Điều thú vị là khán giả trẻ không xem những tựa phim này như di vật, mà như sự thay thế cho những câu chuyện siêu anh hùng bị công thức hóa. Heroes cho họ cảm giác thể loại vẫn có thể "liều" với những cú xoay bất ngờ, như cách nó liên tục đặt người mang năng lực vào tình huống tâm lý khó xử. The Twilight Zone, với cấu trúc mỗi tập là một thí nghiệm đạo đức mới, khiến việc xem phim kinh điển giống như đi học lớp triết qua hình ảnh. Khi mọi thứ đều miễn phí, rào cản duy nhất còn lại là thời gian và sự tò mò – và đó là điều các nền tảng cá cược vào.
Sức hút dài lâu: tại sao chúng ta vẫn bị ám ảnh bởi năng lực và nhân tính
Cả Heroes lẫn The Twilight Zone tồn tại bền bỉ trong trí nhớ văn hóa vì chúng chia sẻ một triết lý: sức mạnh siêu nhiên không quan trọng bằng việc nó làm gì với người sở hữu. Bài phân tích về Heroes khẳng định series “nhận ra rằng năng lực chỉ hấp dẫn khi nó gắn với những con người mong manh và phức tạp”. Vì vậy, mỗi nhân vật – từ Peter Petrelli vô thức sao chép năng lực người xung quanh, đến Emma Coolidge nhìn thấy âm thanh như hình ảnh – là một bài kiểm tra: bạn sẽ trở thành ai nếu thế giới chưa sẵn sàng cho sự khác biệt của bạn? “In Praise of Pip” làm điều tương tự ở hướng ngược lại: nó gần như bỏ qua yếu tố siêu nhiên, tập trung vào diễn xuất của Jack Klugman – người đàn ông thừa nhận: "Tôi mơ thay vì làm. Và tôi ước với hy vọng thay vì cố gắng". Câu nói ấy làm khán giả rơi nước mắt vì nó không thuộc về quá khứ; nó là trạng thái tâm lý hiện đại. Nhờ streaming miễn phí, những khoảnh khắc như vậy không còn bị khóa trong hộp DVD hay băng VHS; chúng trở lại, sẵn sàng đối thoại với một thế hệ mới về cùng câu hỏi: chúng ta sẽ dùng thời gian và năng lực – dù là bình thường hay siêu phàm – như thế nào.
