Từ Oscar 2022 scandal đến quyết định làm lại hình ảnh
“Chris Rock đạo diễn” không chỉ là tin phim ảnh đơn thuần mà là câu chuyện một ngôi sao hài Hollywood chủ động tái định nghĩa bản thân sau một scandal truyền hình trực tiếp chấn động, chuyển trọng tâm sự nghiệp từ sân khấu và diễn xuất sang viết kịch bản, dàn dựng và xây dựng di sản mới phía sau máy quay.
Tại Lễ trao giải Oscar 2022, khi lên sân khấu với vai trò người trao giải, Chris Rock đã đùa về mái đầu trọc của Jada Pinkett Smith – vợ Will Smith – khi cô đang điều trị bệnh, khiến Will Smith bước thẳng lên sân khấu và tát vào mặt anh trước hàng triệu khán giả, tạo nên “Oscar 2022 scandal” được nhắc lại liên tục như một trong những khoảnh khắc gây tranh cãi nhất lịch sử giải thưởng này. Thay vì để hình ảnh “Will Smith tát Chris Rock” định nghĩa phần còn lại sự nghiệp, Rock chọn cách rút khỏi tâm điểm để chuẩn bị cho một cuộc comeback diễn viên Hollywood theo hướng khác: bớt nói trên sân khấu, tập trung nói bằng phim.
Trong cuộc phỏng vấn gần dịp ra mắt phim mới, anh thừa nhận “ước gì chuyện đó chưa từng xảy ra”, đồng thời nhìn nhận đó chỉ là một “ngày tệ” trong đời, không phải bi kịch lớn nhất thế giới. Cách anh thu nhỏ tầm quan trọng của cú tát nói nhiều về lựa chọn chiến lược: không sống mãi trong vai nạn nhân, mà dùng scandal như vạch chia giữa hai chương nghề nghiệp.
Misty Green và bước ngoặt với A24: khi Rock chọn kể chuyện trong bóng tối Hollywood
Điểm xoay của cuộc chuyển hướng là Misty Green – A24 phim mới mà Rock tự viết kịch bản và ngồi ghế đạo diễn, ra mắt tại Liên hoan phim quốc tế Toronto. Đây là phim điện ảnh dài đầu tiên anh đạo diễn sau 12 năm, nhưng quan trọng hơn, nó cho thấy anh đã chán vai “anh chàng gây cười” và muốn trở thành người thiết kế thế giới trên màn ảnh. Nhân vật trung tâm là Misty Green, một nữ diễn viên từng nổi tiếng ở Hollywood nhưng sự nghiệp lụi tàn, chật vật giữ căn nhà nhìn ra biển và chiếc thẻ phòng gym hạng sang, trong khi săn tìm “cơ hội thứ hai” cho cuộc đời.
Thông qua câu chuyện một người đã hết thời, Rock mổ xẻ mặt tối của Hollywood: áp lực danh tiếng, tiền bạc, những thỏa hiệp phải chấp nhận khi trưởng thành. Đó là chủ đề anh hiểu rất rõ sau hàng thập kỷ sống trong hệ thống ngôi sao. Việc chọn A24 – hãng gắn với dòng phim vừa có tính tác giả vừa dễ tiếp cận – cũng là tuyên ngôn thẩm mỹ: anh muốn làm phim đủ gần khán giả để được xem, nhưng đủ sắc để không bị hòa tan.
Rock không giấu tham vọng: anh nói rõ mong muốn trở thành một “đạo diễn như ngôi sao nhạc pop”, kiểu Christopher Nolan – người có thể biến một đề tài như Oppenheimer thành phim vừa rộng rãi vừa nghệ thuật. Ở tuổi 61, đó không còn là giấc mơ khoác áo hào quang, mà là kế hoạch nghề nghiệp có tính toán cho giai đoạn đời thứ hai.
Rời sân khấu hài, bước vào giai đoạn “nhà văn kiêm đạo diễn”
Điều đáng chú ý nhất trong comeback diễn viên Hollywood này là: Rock không cố quay lại đúng vị trí cũ. Anh thẳng thắn nói muốn được công chúng nhìn nhận như một biên kịch, đạo diễn hơn là “chỉ” là diễn viên hài, diễn viên. Ở tuổi 61, cách anh trò chuyện về nghề đã khác: ít phô trương bản lĩnh đứng sân khấu, nhiều hơn suy nghĩ về cấu trúc câu chuyện, về nhân vật và về quyền kiểm soát sáng tạo. Misty Green vì thế giống một bản tuyên ngôn nghề nghiệp hơn là bước thử nước nhẹ nhàng.
Trên phim trường, Rock vừa diễn vừa đạo diễn, nhưng điều anh liên tục nhắc đến lại là diễn xuất của Rosalind Eleazar – người vào vai Misty Green. Anh kể rằng chỉ sau tuần quay đầu, đã nhận ra cô có thể tạo nên một nhân vật “thực sự xuất sắc” và buộc chính anh phải nâng diễn xuất của mình lên cho xứng tầm. Việc sẵn sàng lùi lại để nâng diễn viên khác lên là tín hiệu của một đạo diễn đang học cách bỏ bớt cái tôi của ngôi sao.
Rock cũng không tô hồng tương lai: anh nói rõ Misty Green không được làm ra để trở thành bom tấn, mà để đủ thành công mở đường cho dự án tiếp theo. Đó là tư duy “chơi đường dài” của một người hiểu rằng cú tát trên sân khấu chỉ là khoảnh khắc, còn quyền kể chuyện phía sau máy quay mới là thứ có thể kéo dài nhiều thập kỷ.
Có quay lại Oscar hay không: khi ngôi sao tự viết luật chơi mới
Trong phỏng vấn nhân dịp ra mắt Misty Green tại Toronto, câu hỏi “Anh có quay lại Oscar không?” là điều không thể tránh. Câu trả lời của Rock cho thấy anh đã đặt ưu tiên mới. Về chuyện dẫn chương trình, anh nói không còn kỳ vọng, đồng thời dành lời khen cho những người đang đảm nhận vị trí ấy và thú nhận “có thể thời của tôi đã qua”. Đây không phải là sự cay đắng mà là động thái rút khỏi một đường đua anh không còn thấy cần thiết.
Rock còn đưa ra câu trả lời nửa đùa nửa thật: anh chỉ quay lại Oscar nếu được đề cử – một khả năng mà chính anh đánh giá là khó xảy ra và hoàn toàn chấp nhận điều đó. Câu nói vừa châm biếm, vừa là lời nhắc: nếu Hollywood muốn gặp lại Chris Rock trên sân khấu giải thưởng, hãy gặp anh với tư cách nghệ sĩ được ghi nhận, không phải “nhân vật chính trong meme cú tát”.
Hướng đi này gửi một thông điệp rộng hơn tới hệ sinh thái ngôi sao: trong thời đại một khoảnh khắc livestream có thể nuốt trọn cả sự nghiệp, cách thoát ra không phải bằng lời xin lỗi luân phiên, mà bằng việc tạo ra tác phẩm mới đủ nặng ký. Misty Green, với tham vọng “phim giải trí nhưng có chất nghệ thuật” mà Rock theo đuổi, là nỗ lực đầu tiên của anh trong ván cờ đó.
Kết luận: cú tát khép lại thời kỳ, chứ không khép lại sự nghiệp
Nhìn lại hành trình từ Oscar 2022 scandal đến Misty Green, dễ thấy Chris Rock không cố xóa ký ức về khoảnh khắc “Will Smith tát Chris Rock” – anh thừa nhận, đối thoại với nó, nhưng từ chối để nó trở thành dòng mở đầu trong cáo phó nghề nghiệp của mình. Bằng việc nghiêng hẳn sang vai trò biên kịch và đạo diễn, hợp tác với A24 phim mới và chọn kể câu chuyện về một diễn viên hết thời, Rock đang nói thẳng với Hollywood: anh không còn muốn được định nghĩa bằng những tràng cười dễ dãi hay cú tát truyền hình trực tiếp.
Ý nghĩa lớn nhất của comeback diễn viên Hollywood lần này không nằm ở chỗ anh có quay lại dẫn Oscar hay được đề cử hay không, mà ở chỗ anh đã tìm được cách viết chương tiếp theo theo điều kiện của chính mình. Khi một ngôi sao hài bước xuống sân khấu để ngồi yên sau monitor, đó không phải là dấu hiệu tàn phai, mà có thể là khởi đầu của một thứ quyền lực mềm hơn: quyền được kể – và biên tập lại – câu chuyện đời mình bằng ngôn ngữ điện ảnh.
