Đừng mua lời hứa ngăn cảm cúm
Thực phẩm bổ sung miễn dịch là các sản phẩm cung cấp vitamin, khoáng chất hoặc chiết xuất thực vật với mục tiêu hỗ trợ chức năng miễn dịch, nhưng không đồng nghĩa với thuốc phòng hay chữa bệnh nhiễm trùng. Kết luận đáng nhớ nhất từ phần trao đổi giữa chuyên gia dinh dưỡng Shefalee Loth và nhà miễn dịch học Jenna Macciochi là: không nên trông cậy vào các sản phẩm này để tránh cảm lạnh hay cúm. Loth trả lời “không” khi được hỏi liệu thực phẩm bổ sung có giúp ngăn các bệnh ấy hay không. Đây là lời nhắc cần thiết khi quảng cáo thường biến khái niệm “hỗ trợ miễn dịch” thành lời hứa gần như bảo đảm không mắc bệnh. Mùa bệnh hô hấp cũng không chỉ do thiếu một viên bổ sung: vào tháng Chín, trường học và văn phòng hoạt động trở lại, mọi người tiếp xúc nhiều hơn; trời lạnh khiến sinh hoạt chuyển vào không gian kín, tăng cơ hội phơi nhiễm.
Vì vậy, giá trị của sản phẩm cần được đánh giá theo đúng câu hỏi: nó có ích trong trường hợp nào, và có bằng chứng cho lợi ích cụ thể nào? Một chất có thể góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng mà không ngăn được virus. Đánh đồng hai việc đó sẽ khiến người mua trả giá bằng kỳ vọng sai, đôi khi còn trì hoãn những biện pháp phòng bệnh phù hợp.
Vitamin C, cơm cháy đen và cúc dại: bằng chứng không phải lời quảng cáo
Với vitamin C, câu trả lời trong cuộc trao đổi khá rõ: chất này không được xem là cách ngăn cảm lạnh hay cúm. Vì thế, cụm từ “vitamin C tăng miễn dịch” không nên bị hiểu thành cam kết tránh bệnh. Vitamin C có vai trò dinh dưỡng, nhưng điều đó khác với việc uống thêm sẽ tạo ra một hàng rào chắc chắn trước virus. Người ăn uống đa dạng nên thận trọng với thông điệp khiến họ nghĩ rằng liều bổ sung cao hơn đồng nghĩa với miễn dịch mạnh hơn.
Đối với cơm cháy đen và cúc dại echinacea, kết luận phù hợp hơn là bằng chứng vẫn chưa ngã ngũ, chứ không phải hai thành phần này đã được chứng minh là “lá chắn tự nhiên” chống cảm cúm. Cần phân biệt tình trạng chưa đủ bằng chứng với khẳng định chắc chắn có tác dụng: lời quảng cáo có thể nghe dứt khoát hơn dữ liệu hiện có. Không nên gán cho các sản phẩm này khả năng phòng bệnh hoặc điều trị khi nguồn thông tin được nêu không xác nhận lợi ích ấy. Người mua nên xem kỹ sản phẩm đang tuyên bố điều gì, thay vì dựa vào tên thành phần hay nhãn “tự nhiên”.
Dùng bổ sung có mục tiêu, không theo danh sách “bắt buộc”
Một bài viết về sức khỏe phụ nữ quảng bá vitamin D3, omega-3 và magiê như bộ sản phẩm nên có sẵn, đồng thời lưu ý cần hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để chọn liều phù hợp. Cách trình bày “bắt buộc” dễ biến một gợi ý thành công thức áp dụng cho mọi người; đó là bước nhảy mà người tiêu dùng không nên chấp nhận. Nhu cầu bổ sung tùy thuộc chế độ ăn, tình trạng sức khỏe, nhóm nguy cơ và loại sản phẩm. Thông tin trong nguồn cũng nêu vitamin D3 liên quan đến sức khỏe xương và chức năng miễn dịch, nhưng một lợi ích dinh dưỡng không tự động chứng minh rằng sản phẩm sẽ ngăn cảm cúm.
Vitamin D là trường hợp cần nhìn riêng theo mùa và nguy cơ thiếu hụt. Chuyên gia được phỏng vấn cho biết cơ quan y tế Anh khuyến nghị bổ sung 10 microgam mỗi ngày trong các tháng mùa đông; một số nhóm, gồm người có da sẫm màu, thường che kín cơ thể khi ra ngoài hoặc người cao tuổi ít ra ngoài, được khuyến nghị dùng quanh năm để duy trì mức vitamin phù hợp. Đây là khuyến nghị gắn với bối cảnh cụ thể, không phải lý do để tự áp dụng cùng liều cho tất cả mọi người.
Kết luận: mua theo nhu cầu, không mua theo nỗi sợ
Trước khi dùng thực phẩm bổ sung, hãy xác định mục tiêu, kiểm tra thành phần và liều trên nhãn, cân nhắc chế độ ăn cùng tình trạng sức khỏe, rồi hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế nếu chưa rõ sản phẩm có phù hợp hay không. Lưu ý đến nhóm nguy cơ thiếu vitamin D và các khuyến nghị theo mùa, nhưng đừng tự suy ra rằng càng uống nhiều thì miễn dịch càng tốt. Đặc biệt, hãy xem lời hứa phòng cảm cúm như một tuyên bố cần bằng chứng, không phải kết quả được bảo đảm.
Thời điểm này, khi thời tiết lạnh và sinh hoạt trong nhà khiến nguy cơ phơi nhiễm tăng, chăm sóc sức khỏe nên bắt đầu từ nền tảng thực tế thay vì săn tìm một viên uống thần kỳ. Chuyên gia lưu ý đến Giáng sinh, người không chú ý duy trì vitamin D có thể rơi vào tình trạng thiếu hụt. Điều đó củng cố lý do nên quan tâm nhu cầu dinh dưỡng, nhưng không biến mọi thực phẩm bổ sung thành món cần mua. Phán đoán hợp lý là chọn đúng thứ mình cần, dùng đúng hướng dẫn và không trả tiền cho lời quảng cáo vượt quá bằng chứng.
