Cảm ứng bổ sung, không thay thế cách dùng Mac
MacBook Pro cảm ứng là máy tính xách tay của Apple cho phép người dùng chạm trực tiếp vào nội dung trên màn hình, đồng thời vẫn giữ bàn phím và bàn di chuột làm phương thức điều khiển chính. Apple giới thiệu mẫu MacBook Pro này tại sự kiện ở Los Angeles ngày 28/10; máy có kích thước 14 và 16 inch, chip M5 Pro hoặc M5 Max cùng màn hình PROLED XDR. Đây là bước rẽ đáng chú ý, nhưng không phải lời tuyên bố rằng mọi thao tác trên Mac nên chuyển sang ngón tay.
Apple đặt cảm ứng như một lựa chọn theo tình huống: người dùng vẫn có thể gõ, dùng phím tắt và điều khiển con trỏ bằng trackpad, rồi chạm vào màn hình khi cách đó thuận tiện hơn. Quan điểm này hợp lý hơn việc cố biến MacBook thành một chiếc máy tính bảng có bàn phím. Với người đã quen macOS, giá trị của thay đổi không nằm ở việc phải học lại toàn bộ cách sử dụng, mà ở khả năng chọn phương thức tương tác phù hợp cho từng việc.
Vuốt, phóng to và sắp xếp cửa sổ bằng tay
Các thao tác cơ bản trên màn hình MacBook Pro sẽ quen thuộc với người dùng điện thoại và máy tính bảng: vuốt để cuộn, dùng hai ngón tay phóng to hoặc thu nhỏ ảnh, tài liệu và trang web, đồng thời vẽ phác hay ghi chú trực tiếp trên màn hình. Với ảnh hoặc bản thiết kế, chạm vào vùng cần xem có thể tự nhiên hơn việc đưa con trỏ đến đúng vị trí bằng trackpad. Màn hình MacBook Pro tích hợp cảm biến cảm ứng ngay trong tấm nền thay vì đặt thêm một lớp phía trên, cách làm mà Apple cho biết giúp giảm độ trễ và khiến thao tác có cảm giác trực tiếp hơn.
Cử chỉ macOS còn hỗ trợ bố trí không gian làm việc: chạm hai lần vào cửa sổ để mở rộng, hoặc vuốt nhanh để đưa cửa sổ vào vị trí sắp xếp tương ứng. Người dùng cũng có thể kéo trang chiếu giữa các bài thuyết trình. Khi chạm vào menu, khoảng cách giữa các mục được nới rộng để dễ chọn bằng ngón tay. Đây là những cải tiến thiết thực hơn một lớp cảm ứng chỉ dùng để cuộn; chúng cho thấy Apple đang điều chỉnh cả giao diện lẫn thao tác, dù mức độ tối ưu sâu vẫn tùy từng ứng dụng.
Vì sao Apple đổi ý sau nhiều năm phản đối?
Lập trường cũ của Apple dựa trên một vấn đề rất đời thường: với tay lên màn hình dựng đứng trong thời gian dài có thể gây mỏi và thiếu thoải mái. Steve Jobs từng phản đối laptop cảm ứng vì lý do đó. Năm 2015, Phil Schiller cũng cho rằng thao tác liên tục trên màn hình máy tính không phù hợp với tư thế dùng thiết bị có bàn phím cố định; đến năm 2021, John Ternus vẫn nhấn mạnh Mac được tối ưu cho nhập liệu gián tiếp. Vì vậy, quyết định mới không xóa bỏ phản biện cũ mà đặt ra điều kiện khác: cảm ứng phải hữu ích mà không làm suy giảm trải nghiệm Mac.
Ternus nói Apple chỉ bổ sung tính năng khi có thể làm vậy mà không khiến máy dày hoặc nặng hơn, còn bàn phím và trackpad vẫn giữ vị trí trung tâm. Theo Johny Srouji, tiến bộ của màn hình, chip tự thiết kế và cấu trúc phần mềm giúp hãng đáp ứng các tiêu chuẩn đã đặt ra. Màn hình PROLED XDR dùng công nghệ tandem OLED, kết hợp nhiều lớp phát sáng để cải thiện độ tương phản và khả năng hiển thị. Nói cách khác, Apple đổi ý không phải vì laptop cảm ứng bỗng trở thành lựa chọn đúng cho mọi người, mà vì hãng cho rằng nay có thể thêm nó mà không đánh đổi những ưu điểm cốt lõi.
Giá trị sẽ phụ thuộc vào ứng dụng và bước đi tiếp theo
Phần mềm sẽ quyết định màn hình cảm ứng có hữu ích ngoài những thao tác cơ bản hay không. macOS có thể chuyển thao tác chạm thành cú nhấp chuột để nhiều ứng dụng hiện có hoạt động ngay, trong khi API cử chỉ mới mở đường cho nhà phát triển tạo tương tác riêng. Trong nhóm ứng dụng sáng tạo, Pixelmator Pro hỗ trợ vẽ, tô và chọn nội dung trực tiếp trên vùng thiết kế. Tuy nhiên, hỗ trợ chạm ở mức nền tảng không đồng nghĩa mọi ứng dụng đã được thiết kế tốt cho ngón tay. Theo chú thích của Apple, các ứng dụng được liệt kê dự kiến xuất hiện vào cuối năm 2026, nên trải nghiệm thực tế còn tùy các bản cập nhật cụ thể.
Cũng chưa thể kết luận Apple sẽ đưa cảm ứng lên toàn bộ dòng máy. Khi được hỏi liệu công nghệ này có xuất hiện trên MacBook Air hoặc iMac hay không, Ternus không tiết lộ kế hoạch. Với Apple laptop cảm ứng, bước đi đáng chú ý nhất vì thế không phải một cuộc thay thế bàn phím và trackpad, mà là sự thừa nhận rằng đôi lúc chạm trực tiếp có ích. Nếu các ứng dụng tận dụng tốt khả năng ấy mà không buộc người dùng đổi thói quen, MacBook Pro cảm ứng sẽ là lựa chọn bổ sung đáng giá; nếu không, nó có nguy cơ chỉ là một cách điều khiển thỉnh thoảng mới dùng.
