Miễn visa quá cảnh 10 ngày: từ ưu đãi kỹ thuật thành bước ngoặt du lịch
Chính sách miễn visa Trung Quốc với thời gian quá cảnh tối đa 240 giờ (tương đương 10 ngày) dành cho công dân Việt Nam là quy định cho phép du khách mang hộ chiếu phổ thông, có vé nối chuyến đến nước thứ ba, được nhập cảnh qua 65 cửa khẩu, lưu trú và tham gia các hoạt động tham quan, giao lưu, kinh doanh, thăm thân mà không cần xin thị thực trước. Điều tưởng chừng chỉ là một ưu đãi kỹ thuật cho ngành hàng không này thực chất đang mở ra một cách nghĩ mới về du lịch Trung Quốc và về chính hành trình du khách Việt. Trong cuối tuần đầu tiên sau khi chính sách quá cảnh 10 ngày có hiệu lực, sân bay quốc tế Giao Đông ở Thanh Đảo ghi nhận hơn 300 hành khách Việt Nam trên hai chuyến bay từ TP.HCM và Hà Nội, với tỷ lệ lấp đầy ghế trên các chuyến bay nhập cảnh đạt hơn 80%. Đây không đơn giản là vài chiếc máy bay kín chỗ; đó là bằng chứng cho thấy nhu cầu "thử Trung Quốc" đang bùng nổ khi rào cản visa được gỡ bỏ.
Hành trình du khách Việt dài hơn, giàu trải nghiệm hơn
Điểm đáng nói nhất của chính sách miễn visa quá cảnh 10 ngày không phải ở con số 240 giờ, mà ở việc hành trình du khách Việt bỗng linh hoạt hơn hẳn. Thay vì coi Trung Quốc chỉ là điểm trung chuyển, nhiều người bắt đầu chủ động thêm vài ngày tham quan Thanh Đảo, Nam Ninh hay Bắc Kinh vào lịch trình trước khi bay tiếp sang Hàn Quốc, châu Âu hay Nga. Điều này biến một khoảng thời gian chờ nối chuyến vốn dễ bị lãng phí thành cơ hội khám phá một nền văn hóa lớn, thưởng thức ẩm thực địa phương và tạo thêm ký ức du lịch. Các doanh nghiệp lữ hành đã nhanh chóng bắt nhịp xu hướng, giới thiệu các tour liên tuyến, tặng thêm ngày tham quan Bắc Kinh trong thời gian chờ chuyến bay đường dài, hoặc xây dựng sản phẩm kết hợp đảo Hải Nam miễn visa với nghỉ dưỡng cao cấp. Đáng chú ý, lượng hành khách Việt Nam nhập cảnh tại sân bay Thanh Đảo đã tăng tới 608% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong các thị trường Đông Nam Á. Con số này cho thấy người Việt sẵn sàng mở rộng bản đồ du lịch khi thủ tục được đơn giản hóa.
Visa cởi mở cộng sản phẩm độc đáo: cách Trung Quốc hút khách quốc tế
Nếu nhìn rộng hơn phạm vi Việt Nam, miễn visa quá cảnh 10 ngày chỉ là một mảnh ghép trong chiến lược visa cởi mở mà Trung Quốc đang triển khai để kéo khách quốc tế. Nửa đầu năm, nước này ghi nhận 22,91 triệu lượt khách nước ngoài nhập cảnh, tăng 20,6%, trong đó gần 18 triệu lượt theo diện miễn thị thực, chiếm 77,7% và tăng 30,6% so với cùng kỳ. Đây là kết quả khó có được nếu chỉ trông vào cảnh đẹp; nó đến từ sự kiên trì nới lỏng thị thực nhập cảnh và quá cảnh, cùng việc gia hạn miễn visa cho nhiều thị trường như Nga. Song song đó, Trung Quốc không dừng ở việc "mời gọi" bằng chính sách giấy tờ. Họ xây dựng các điểm đến tích hợp văn hóa, thương mại, thể thao, triển lãm như Thượng Hải, liên tục tổ chức hội chợ, sự kiện lớn để buộc du khách phải ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn. Các tour du lịch Trung Quốc vì thế không chỉ là những ngày ngắm cảnh, mà còn là trải nghiệm đa lớp về kinh tế, công nghệ, nghệ thuật – thứ giá trị khiến miễn visa trở thành đòn bẩy thực sự, chứ không phải chiêu khuyến mãi ngắn hạn.
Cơ hội và thách thức cho du lịch Việt trong cuộc đua mở rộng hành trình
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 thị trường nguồn lớn nhất của du lịch Trung Quốc, xếp thứ 4 và vượt cả Mỹ, Nhật Bản, Australia về lượng khách đến. Điều đó đặt các hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành Việt vào một vị thế mới: hoặc nhanh chóng thiết kế lại sản phẩm để giữ chân khách trong hệ sinh thái tour Việt – Trung – quốc gia thứ ba, hoặc chấp nhận nhìn dòng khách trôi sang các đơn vị biết tận dụng miễn visa Trung Quốc tốt hơn. Hai đường bay thẳng Thanh Đảo – TP.HCM và Thanh Đảo – Hà Nội, với tần suất 5–6 chuyến/tuần, đã tạo khung hạ tầng rõ ràng cho cuộc chơi này. Về phía người tiêu dùng, cơ hội là hiển nhiên: hành trình du khách có thể kéo dài mà chi phí hành chính không tăng, nhiều điểm đến mới được bổ sung vào cùng một chuyến đi. Nhưng thách thức cũng không nhỏ – từ việc phải nắm rõ quy định vé nối chuyến, cửa khẩu, đến chuyện cân bằng thời gian giữa các điểm đến. Nếu ngành du lịch trong nước không chủ động tư vấn và "thiết kế" trải nghiệm, miễn visa quá cảnh 10 ngày sẽ chủ yếu mang lợi về phía đối tác, còn du khách Việt thì chỉ dừng lại ở mức ghé qua, thay vì thật sự khám phá.
Kết luận: đã đến lúc người Việt nghĩ khác về du lịch Trung Quốc
Chính sách miễn visa quá cảnh 10 ngày của Trung Quốc đang định nghĩa lại khái niệm "quá cảnh" đối với người Việt: đó không còn là những giờ chờ mệt mỏi ở sân bay, mà là cơ hội thêm một chương mới vào câu chuyện du lịch cá nhân. Khi visa được nới, đường bay chuyến bay Việt Nam – Trung Quốc được mở rộng và sản phẩm du lịch độc đáo liên tục ra đời, việc bỏ qua Trung Quốc trong hành trình dài ngày sang Hàn Quốc, châu Âu, Nga… bắt đầu trở nên thiếu hợp lý. Tuy vậy, ưu đãi không tự động chuyển thành giá trị. Du khách Việt cần chủ động lên kế hoạch để tận dụng tối đa 240 giờ miễn visa quá cảnh, trong khi doanh nghiệp lữ hành trong nước phải nhanh chân hơn trong việc xây dựng tour liên tuyến, dịch vụ hỗ trợ và nội dung trải nghiệm sâu sắc. Nếu làm tốt, miễn visa Trung Quốc sẽ không chỉ là tin vui cho các quầy làm thủ tục xuất nhập cảnh, mà là một cánh cửa mở rộng thế giới cho người Việt, theo đúng nghĩa của hai chữ "hành trình".
