Điểm chuẩn báo chí lao dốc: một cú xoay trục của tuyển sinh 2026
Việc điểm chuẩn báo chí bất ngờ giảm từ ngưỡng rất cao xuống mặt bằng trung bình trong mùa tuyển sinh 2026 là sự kiện giáo dục cho thấy những thay đổi đồng thời ở cách xét tuyển, cấu trúc ngành đào tạo và thị trường việc làm truyền thông – báo chí, buộc học sinh lẫn trường đại học phải điều chỉnh chiến lược lựa chọn và kỳ vọng nghề nghiệp của mình. Ngày 9/8, hàng loạt trường trên cả nước công bố điểm chuẩn, trong đó ngành Báo chí gây sốc khi Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội hạ điểm chuẩn xuống còn 22 điểm cho tất cả tổ hợp, từ mức từng “chạm nóc” hơn 29 điểm trước đây. Trong 29 ngành đào tạo, Báo chí tụt xuống vị trí thứ 16 về điểm chuẩn, không còn nằm ở nhóm dẫn đầu như các mùa tuyển sinh trước. Điều này không đơn thuần là “điểm chuẩn giảm”, mà là dấu hiệu của một cuộc tái cấu trúc thầm lặng trong hệ sinh thái ngành truyền thông và báo chí.
Từ 29 xuống 22 điểm: không chỉ vì đề thi hay tổ hợp C00
Nếu nhìn thuần túy vào con số, việc điểm chuẩn báo chí giảm hơn 3 điểm so với năm trước dễ bị hiểu lầm là “thí sinh học kém đi”. Thực tế, câu chuyện phức tạp hơn. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội khẳng định năm nay trường không dùng tổ hợp C00 để xét tuyển cho 14/29 ngành đại học, đồng thời chủ động tạo khoảng cách 1,5 điểm giữa C00 với các tổ hợp A và D để chọn thí sinh thuộc top 10% kết quả thi tốt nghiệp. Đây là thay đổi mang tính chiến lược, nhắm tới chuẩn đầu vào mang tính tinh hoa và tăng tỷ trọng thí sinh có năng lực tiếng Anh tốt thông qua tổ hợp D và chứng chỉ quốc tế, phục vụ mục tiêu quốc tế hóa chương trình đào tạo và đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường. Một câu nói đáng chú ý là: "Việc đặt độ chênh 1,5 điểm giữa điểm xét tuyển tổ hợp C00 với các tổ hợp A và D nằm trong chiến lược chung nhằm tuyển được thí sinh trong top 10% kết quả thi tốt nghiệp THPT". Khi phương thức tuyển sinh đổi, mặt bằng điểm chuẩn báo chí khó có thể giữ nguyên, và việc giảm điểm là hệ quả tất yếu hơn là dấu hiệu tụt chất lượng.
Biến động thị trường việc làm: báo chí không còn là “miền đất hứa” duy nhất
Điểm chuẩn giảm phản ánh trực tiếp những rung lắc của thị trường lao động báo chí trong hai năm gần đây. Hàng loạt cơ quan báo chí sáp nhập, giải thể; yêu cầu về kỹ năng và hiệu suất công việc ngày càng khắt khe, khiến không ít người phải rời khỏi nghề. Song song, trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, tham gia vào quy trình sản xuất nội dung, từ biên tập, dịch thuật đến gợi ý ý tưởng, buộc các tòa soạn tinh gọn bộ máy và tái định nghĩa vai trò phóng viên. Với học sinh, những biến động này không thể không làm lung lay hình ảnh một nghề từng được xem là “oai” và đầy cơ hội. Không ít em chuyển hướng sang ngành truyền thông doanh nghiệp, truyền thông sản phẩm, truyền thông chính sách – những mảng có nhu cầu nhân lực ổn định hơn và không phụ thuộc hoàn toàn vào cơ quan báo chí truyền thống. Việc điểm chuẩn báo chí giảm, vì thế, là phản ứng hợp lý của thị trường tuyển sinh trước bức tranh việc làm đã bớt màu hồng.
Ngành truyền thông nổi lên và cú đảo chiều trong lựa chọn của thí sinh
Trong khi điểm chuẩn báo chí hạ nhiệt, một số chương trình thuộc ngành truyền thông lại lên ngôi. Phó Hiệu trưởng Đặng Hồng Sơn cho biết chương trình truyền thông đa phương tiện với khoảng 30% thời lượng giảng dạy bằng tiếng Anh đang có điểm chuẩn cao nhất trường, dù phần lớn các ngành chỉ ở mức 21–26 điểm. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy thí sinh đang dịch chuyển sang những ngành có biên độ nghề nghiệp rộng hơn, linh hoạt giữa báo chí, nội dung số, truyền thông thương hiệu và truyền thông chính sách. Không khó hiểu khi trong tuyển sinh 2026, nhiều học sinh ưu tiên đăng ký tối đa 15 nguyện vọng với sự pha trộn giữa báo chí, truyền thông và các ngành xã hội nhân văn khác, nhưng hệ thống lọc ảo buộc các em chỉ được xác nhận một nguyện vọng trúng tuyển theo thứ tự ưu tiên. Trong bối cảnh điểm chuẩn giảm, những bạn đủ năng lực lẫn bản lĩnh có thể tận dụng cơ hội này để bước vào ngành với áp lực điểm số thấp hơn nhưng chuẩn nghề nghiệp cao hơn.
Tác động lâu dài: trường đại học phải đổi mới, học sinh phải tỉnh táo
Điểm chuẩn báo chí giảm mạnh đang khiến nhiều học sinh hoang mang, nhưng nhìn dài hạn, đây là cơ chế thanh lọc hợp lý. Khi đầu vào không còn bị “thổi nóng” bởi hào quang ngành học, người chọn báo chí, ngành truyền thông sẽ có xu hướng cân nhắc kỹ hơn về đam mê và khả năng chịu áp lực nghề. Với các trường đại học, sự tụt hạng điểm chuẩn là lời nhắc phải tiếp tục điều chỉnh chương trình theo hướng truyền thông đa phương tiện, tăng năng lực số, tiếng Anh và kỹ năng liên ngành để đáp ứng yêu cầu mới của doanh nghiệp và cơ quan công quyền. Nói một cách thẳng thắn, "việc sụt giảm điểm chuẩn của ngành báo chí cũng là việc được dự báo từ trước". Điều còn thiếu hiện nay không phải là điểm cao hơn, mà là mô hình đào tạo dám đi trước thị trường, và thế hệ thí sinh đủ tỉnh táo để coi điểm chuẩn giảm như cơ hội tái định nghĩa con đường nghề nghiệp của chính mình.
