Một nhà hát kể chuyện nguồn cội thay vì chỉ phục vụ APEC
Nhà hát APEC Phú Quốc là nhà biểu diễn đa năng quy mô hơn 54.000 m² sàn, gồm 6 tầng nổi và 1 tầng hầm, với 50 trụ cột bao quanh mang hình tượng Con Rồng cháu Tiên, được xây dựng để vừa phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 vừa trở thành điểm nhấn kiến trúc văn hóa lâu dài.
Điểm đáng nói nhất của nhà hát APEC Phú Quốc không phải ở con số 4.030 chỗ ngồi, mà ở tham vọng dùng kiến trúc hiện đại để kể lại câu chuyện nguồn cội người Việt. Trong bối cảnh nhiều công trình lớn dừng lại ở mức biểu tượng bê tông, nhà hát này chọn cách gắn mình với truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên và quan niệm “Trời tròn – Đất vuông” của kiến trúc văn hóa Việt. Đây là lựa chọn dám đặt bản sắc lên ngang hàng với chức năng. Sau gần một năm khởi công, khi 98% kết cấu bê tông cốt thép đã hoàn tất, hình hài một “truyện cổ tích bằng bê tông và thép” dần hiện rõ trên đảo ngọc.
50 trụ cột Con Rồng cháu Tiên: từ truyền thuyết đến hình khối bê tông
Hệ 50 trụ cột bao quanh nhà hát là tuyên ngôn rõ ràng nhất rằng công trình này không muốn vô danh trong biển kiến trúc mô-đun. Mỗi trụ là một “đứa con” trong truyền thuyết 50 người con theo cha Lạc Long Quân xuống biển, tạo thành một vòng vây biểu tượng quanh không gian biểu diễn. Những đường cong vươn cao, đan xen, không chỉ gợi Con Rồng cháu Tiên mà còn gợi hình lũy tre làng – ký ức tập thể của người Việt.
Về kỹ thuật, 50 trụ cột này giữ vai trò nâng đỡ mái lớn, nhưng giá trị thật của chúng là ở việc biến phần kết cấu vốn khô cứng thành ngôn ngữ kể chuyện. Khi hệ mái với các lớp gợi hình vảy rồng được hoàn thiện, toàn bộ khối tròn của nhà hát sẽ như một cơ thể rồng bao bọc bên trong là không gian văn hóa đương đại. Đây là ví dụ hiếm hoi ở Phú Quốc cho thấy kiến trúc văn hóa Việt có thể đi cùng ngôn ngữ hiện đại mà không bị rơi vào minh họa hời hợt.
Trời tròn – Đất vuông: một cặp đôi kiến trúc có chủ đích
Nhà hát APEC Phú Quốc được thiết kế dạng khối tròn, tượng trưng cho Trời, đặt cạnh Trung tâm Hội nghị và Triển lãm hình khối vuông, biểu trưng cho Đất. Đó không phải trò chơi hình học, mà là cách nhóm thiết kế diễn giải quan niệm “Trời tròn – Đất vuông” của văn hóa phương Đông vào một quần thể công trình APEC 2027. Trong thời đại nhiều đô thị chạy theo các hình khối lạ mắt chỉ để chụp ảnh, lựa chọn bám vào một trục triết lý quen thuộc nhưng xử lý bằng ngôn ngữ mới là quyết định đáng giá.
Quần thể này, cùng với các hạ tầng kết nối như sân bay quốc tế Phú Quốc mở rộng, đại lộ ĐT.975, tuyến đường sắt đô thị LRT và hệ thống nghỉ dưỡng, thương mại, giải trí do Sun Group đầu tư lân cận, đang tạo nên một trục đô thị mới xoay quanh văn hóa và sự kiện. Câu hỏi đặt ra không phải là quần thể có hoành tráng hay không, mà là liệu nó có trở thành “trung tâm ký ức” của Phú Quốc hay chỉ dừng ở mức bối cảnh cho sự kiện quốc tế.
Tiến độ công trường: khi tham vọng biểu tượng phải đi cùng kỷ luật kết cấu
Sau gần một năm kể từ khi khởi công vào quý IV/2025, nhà hát APEC Phú Quốc đã hoàn thành khoảng 98% kết cấu bê tông cốt thép, hệ giàn và khung đỡ mái tròn nặng khoảng 3.000 tấn cũng đã lắp dựng xong. Theo đại diện bộ phận xây dựng dự án thuộc Sun Group, gần 30 trong tổng số 50 cột bao quanh đã được lắp đặt và nếu thời tiết thuận lợi, toàn bộ hệ cột sẽ hoàn thiện trong khoảng một tuần.
Mục tiêu là khép kín mặt ngoài trong quý IV/2026 và hoàn thành nội thất vào ngày 31/3/2027, kịp phục vụ lễ khai mạc, bế mạc và các chương trình văn hóa, nghệ thuật trong khuôn khổ APEC 2027. Thay vì chỉ chạy đua với tiến độ, dự án chấp nhận gánh thêm áp lực kỹ thuật và an toàn để triển khai đồng thời nhiều mũi thi công, kể cả trong dịp nghỉ lễ. Đây là phép thử xem một công trình trọng điểm có thể giữ cân bằng giữa khát vọng biểu tượng, yêu cầu kỹ thuật cao và kỷ luật tiến độ hay không.
Sau APEC 2027: nhà hát 4.000 chỗ có tránh được số phận "nằm không"?
Với sức chứa 4.030 chỗ, nhà hát APEC Phú Quốc thuộc nhóm công trình biểu diễn lớn trong khu vực và được giới thiệu là có quy mô lớn hơn Dolby Theatre – nơi thường tổ chức lễ trao giải Oscar với khoảng 3.400 chỗ ngồi. Nhưng điều quan trọng hơn con số là cách công trình này sẽ tiếp tục sống sau APEC 2027. Bởi như chính các bên liên quan thừa nhận, giá trị của hạ tầng APEC không nên chỉ đo bằng việc kịp tiến độ sự kiện, mà nằm ở khả năng khai thác hiệu quả lâu dài cho địa phương.
Định hướng được đưa ra là vận hành nhà hát như trung tâm nghệ thuật và sự kiện quy mô lớn của Phú Quốc, phục vụ liên hoan phim, đại nhạc hội, chương trình biểu diễn, hội nghị và những sự kiện văn hóa – giải trí lớn. Nếu kế hoạch này được thực hiện đúng, nhà hát sẽ không phải là “di sản APEC” bị bỏ quên, mà là nơi kiến trúc văn hóa Việt tiếp tục được sống, thay đổi và đối thoại với du khách quốc tế. Kết luận hợp lý nhất lúc này: hoặc nó trở thành trái tim mới của đời sống văn hóa đảo ngọc, hoặc tất cả những ẩn dụ Con Rồng cháu Tiên chỉ dừng lại ở mức mỹ thuật mặt tiền.
