Vì sao những phút đầu tiên quyết định sự sống?
Sơ cấp cứu ngoại viện là toàn bộ các thao tác hỗ trợ y tế ban đầu được thực hiện bởi người dân hoặc lực lượng không chuyên ngay tại hiện trường tai nạn, trước khi nạn nhân được đưa đến bệnh viện, nhằm duy trì sự sống, hạn chế tổn thương và chuẩn bị tốt nhất cho điều trị chuyên sâu tiếp theo. Trong các tình huống ngừng tuần hoàn, hóc dị vật hay tai nạn giao thông, khoảng thời gian vài phút đầu là “thời gian vàng” để quyết định nạn nhân còn cơ hội sống hay không. Nếu bạn đứng nhìn, cơ hội đó trôi qua rất nhanh; nếu bạn biết làm gì, bạn trở thành người thay đổi kết cục. Vấn đề là: chúng ta có dám nhận trách nhiệm này, và có được trang bị đúng để không gây hại thêm?
Ngừng tim đột ngột: Đừng chờ, hãy bắt đầu ép tim ngay
Trong ngừng tim đột ngột, mỗi giây trôi qua là thêm tế bào não chết. Ngừng tuần hoàn đột ngột ngoài cộng đồng thường đến bất ngờ, không báo trước, và nếu không có sơ cấp cứu ngoại viện đúng cách, nạn nhân gần như không có cơ hội. Điều đáng buồn là nhiều người vẫn xử trí theo kinh nghiệm truyền miệng, như bấm huyệt, cạo gió, đắp thuốc, trong khi lại bỏ qua ép tim ngoài lồng ngực – kỹ thuật có thể cứu sống khẩn cấp. Quan điểm thẳng thắn: nếu đã chứng kiến người bất tỉnh, không thở, không bắt được mạch, mà bạn vẫn loay hoay tìm mẹo dân gian, bạn đang để cơ hội sống của họ trôi đi. Hãy gọi cấp cứu, đặt nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, ép tim đều tay, liên tục, cho đến khi có nhân viên y tế tiếp nhận.
Hóc dị vật xử lý: Một động tác đúng, thay đổi cả cuộc đời
Hóc dị vật xử lý sai có thể biến một sự cố nhỏ thành bi kịch. Nhiều người vẫn vỗ lưng mạnh khi nạn nhân đang ngồi, hoặc móc họng mù mờ, khiến dị vật càng mắc sâu hơn. Thực tế, chỉ cần bạn biết cách đứng sau lưng, ôm vòng qua bụng và thực hiện động tác ép mạnh hướng lên (thủ thuật Heimlich), bạn có thể cứu sống khẩn cấp trong vài giây. Theo tài liệu hướng dẫn kỹ năng sơ cấp cứu ngoại viện do đội ngũ giảng viên, bác sĩ chuyên khoa của Trường Đại học Khoa học sức khỏe, Bệnh viện Thống Nhất và Trung tâm Cấp cứu 115 biên soạn, việc chuẩn hóa từng bước xử trí hóc dị vật là bắt buộc nếu muốn giảm các ca tử vong đáng tiếc. Thay vì tin vào mẹo truyền miệng, hãy học bài bản và luyện tập thường xuyên để phản xạ đúng khi sự cố xảy ra.
Tài liệu sơ cấp cứu ngoại viện: Từ giảng đường đến từng gia đình
Ngày 16/10/2026, Trường Đại học Khoa học sức khỏe (UHS), ĐHQG-TPHCM phối hợp cùng một kênh truyền thông tư vấn sức khỏe tổ chức Lễ trao tặng ấn phẩm “Tài liệu Sơ cấp cứu ngoại viện” cho cộng đồng. Ấn phẩm này được biên soạn bởi đội ngũ giảng viên, bác sĩ chuyên khoa của nhà trường, Bệnh viện Thống Nhất và Trung tâm Cấp cứu 115, xuất bản từ NXB Đại học Quốc gia TPHCM. Đây không phải là cuốn sách để trưng bày, mà là nền tảng chuyên môn cho các lớp tập huấn, bài giảng video online và thực hành cộng đồng. Trong 15 năm truyền thông y tế, đơn vị đồng hành cùng nhà trường nhận thấy nhu cầu học sơ cứu đúng từ trường mầm non, sinh viên đến độc giả cả nước là rất lớn. Khi tri thức chuẩn rời khỏi giảng đường, đi vào từng khu phố, từng hội phụ nữ, chúng ta mới có hy vọng xây dựng một cộng đồng an toàn, chủ động ứng phó trước mọi tình huống nguy cấp.
Mỗi người dân là một “chốt cứu mạng” trong hệ thống y tế
Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học sức khỏe nhấn mạnh: trang bị kỹ năng sơ cứu đúng cho cộng đồng từ sớm là giải pháp căn cơ giúp giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên. Nói thẳng: nếu chúng ta chỉ đổ tiền vào xây thêm giường bệnh mà bỏ quên việc dạy người dân cách xử trí khẩn cấp, hệ thống điều trị sẽ mãi bị quá tải. Khi mỗi người dân biết sơ cấp cứu ngoại viện, họ trở thành “chốt cứu mạng” ngay tại hiện trường, trước khi xe cấp cứu đến. Bộ bài giảng số bám sát từng mục trong tài liệu giúp bất kỳ ai cũng có thể học trực tuyến, còn các lớp tập huấn phối hợp với địa phương, Hội Liên hiệp Phụ nữ TPHCM và lực lượng y tế cơ sở sẽ đưa tài liệu chuẩn đến tận tay người dân. Từ trụ sở chính tại 24 Trương Quốc Dung, Phường Phú Nhuận, TP.HCM, đơn vị truyền thông đồng hành đã kiên trì thực hiện sứ mệnh này với giấy phép số 33/GP-STTTT cấp ngày 16/04/2018 và đội ngũ quản lý nội dung do bà Trần Thị Mai Lan phụ trách.
