64 tác phẩm nổi bật giữa gần 800 bài dự thi
Giải Báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” là giải thưởng tôn vinh các tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm báo chí xuất sắc viết về giáo dục, đồng thời biểu dương những nhân vật tiêu biểu đóng góp cho sự nghiệp này. Lễ tổng kết và trao giải năm 2026 diễn ra tối 12/11 tại Hà Nội, khép lại mùa giải với 64 tác phẩm được lựa chọn từ gần 800 tác phẩm dự thi và 2 nhân vật được tôn vinh. Con số ấy cho thấy sức hút của đề tài giáo dục, nhưng giá trị của giải không chỉ nằm ở quy mô. Đáng chú ý hơn là những tác phẩm đã đưa câu chuyện trong lớp học, nhà trường và quá trình thực thi chính sách đến gần công chúng. Giải do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức; Báo Giáo dục và Thời đại là đơn vị thường trực.
Từ câu chuyện ở trường học đến vấn đề của toàn ngành
Các tác phẩm năm nay không dừng ở việc kể những tấm gương riêng lẻ. Nhiều bài viết theo sát các chủ đề có ảnh hưởng rộng, từ triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp ở xã biên giới, đến công bằng trong tiếp cận giáo dục, đổi mới dạy học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh những câu chuyện về thầy cô bám trường, học sinh vượt khó và các tập thể đổi mới, tác phẩm cũng phản ánh chênh lệch điều kiện dạy học, khó khăn trong đời sống nhà giáo, áp lực học đường và vướng mắc khi thực hiện chính sách. Chính sự hiện diện của cả thành tựu lẫn bất cập khiến bức tranh báo chí giáo dục thuyết phục hơn: tôn vinh không đồng nghĩa với né tránh vấn đề. Những phản ánh có căn cứ và kiến nghị rõ ràng có thể giúp nhà quản lý nhìn sát thực tế hơn.
Dấu ấn của “Thầy cô thời AI” và các tác phẩm đoạt giải
Một kết quả đáng chú ý là Báo Pháp luật Việt Nam đoạt giải Nhì báo in với loạt bài 5 kỳ “Thầy cô thời AI”. Chủ đề này chạm đúng một chuyển động đang đặt ra câu hỏi mới cho nghề dạy học: công nghệ và trí tuệ nhân tạo thay đổi cách giáo viên làm việc ra sao, đồng thời đòi hỏi nhà trường thích ứng thế nào. Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam cũng có tác phẩm được trao giải Ba. Loạt bài “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 71: Khơi mạch nguồn đổi mới giáo dục” do Lã Đắc Tiến, Phạm Thị Thi và Nguyễn Khánh Hòa thực hiện được ghi nhận tại mùa giải. Hai dấu ấn cho thấy giải thưởng dành chỗ cho cả chủ đề công nghệ lẫn phân tích chính sách, thay vì chỉ tập trung vào các bài viết mang tính biểu dương.
Giá trị của báo chí là dám phản ánh điều chưa ổn
Qua 9 mùa giải, ban tổ chức đã tiếp nhận gần 7.000 tác phẩm; riêng năm 2026, số bài dự thi được các nguồn ghi nhận ở mức gần 800 đến hơn 800. Sự chênh lệch cách diễn đạt này không làm thay đổi điểm chính: 64 tác phẩm đã được chọn trong một mùa giải có lượng tham gia lớn. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh báo chí đồng hành với giáo dục không có nghĩa chỉ nói về điều thuận lợi; báo chí cần chỉ ra những vấn đề chưa tốt bằng thông tin trung thực, khách quan và tinh thần xây dựng. Đó là tiêu chuẩn đáng giữ cho Giải báo chí giáo dục và rộng hơn là Giải báo chí Việt Nam: ghi nhận thành tựu nhưng cũng phải lắng nghe tiếng nói từ nhà giáo, người học và xã hội. Kết luận, sức nặng của mùa giải không chỉ ở số lượng giải thưởng, mà ở khả năng biến những câu chuyện và vấn đề trong giáo dục thành thông tin có ích cho thay đổi.
