Một cuộc hội ngộ làm nên tâm điểm
Cello Fundamento là chuỗi hòa nhạc cổ điển do nghệ sĩ cello Đinh Hoài Xuân khởi xướng, tạo không gian gặp gỡ giữa nghệ sĩ Việt Nam và những tên tuổi quốc tế qua âm nhạc thính phòng. Ở kỳ thứ 13, chuỗi chương trình đặt Mischa Maisky vào vị trí nghệ sĩ chính, biến đêm diễn thành cuộc hội ngộ đáng chú ý giữa một danh cầm và người nghệ sĩ đã bền bỉ xây dựng sân khấu này.
Hòa nhạc diễn ra tối 2/11 tại Nhà hát Hồ Gươm. Maisky được xếp vào danh sách 10 nghệ sĩ cello vĩ đại nhất mọi thời đại; trong số đó, ông và Yo-Yo Ma là hai người còn sống và tiếp tục biểu diễn. Những dữ kiện ấy tạo nên sức hút, nhưng điều làm đêm diễn có bản sắc riêng là cuộc gặp trực tiếp trên sân khấu giữa Maisky và Đinh Hoài Xuân, thay vì chỉ đưa một ngôi sao quốc tế đến trình diễn độc lập.
Song tấu vượt khỏi khuôn khổ khách mời
Điểm nhấn cảm xúc nằm ở phần Đinh Hoài Xuân song tấu cello cùng Maisky. Cô được giới thiệu là nghệ sĩ châu Á đầu tiên có cơ hội song tấu với ông, một dấu mốc khiến màn kết hợp này mang ý nghĩa vượt lên trên vai trò chủ nhà biểu diễn cùng khách mời. Đinh Hoài Xuân từng gặp Maisky khi theo học tại Romania và kể rằng cô đã nói với ông về mong muốn mời ông đến Việt Nam. Hai nghệ sĩ giữ liên lạc, còn lời mời phải chờ đến khi lịch trình của Maisky cho phép.
Sự chênh lệch về danh tiếng và kinh nghiệm không cần được che đi; chính cách hai nghệ sĩ giữ cá tính riêng mới là điều đáng chờ đợi. Đinh Hoài Xuân bày tỏ sự kính trọng dành cho người đồng diễn, đồng thời khẳng định cô muốn giữ màu sắc của mình thay vì cố bắt chước ông. Với hòa nhạc cello, lựa chọn ấy hứa hẹn một cuộc đối thoại giữa hai tiếng đàn, không phải màn so sánh hơn thua.
Một chương trình được định hình bởi Maisky
Maisky đích thân lựa chọn tác phẩm cho Cello Fundamento 13 và xuất hiện trong các tiết mục xuyên suốt chương trình. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chuỗi hòa nhạc, Đinh Hoài Xuân không phụ trách phần chọn nhạc như thường lệ. Cô có góp ý để chương trình gần hơn với người nghe Việt Nam: thay vì dành trọn phần đầu cho Schubert, Maisky bổ sung tác phẩm của Brahms và Schumann.
Ở phần đầu, Maisky biểu diễn cùng con gái Lily Maisky, nghệ sĩ piano, và nghệ sĩ violin Nicolas Dautricourt tham gia tiết mục tam tấu. Phần song tấu của Đinh Hoài Xuân và Maisky nằm ở phần hai, với sonata bốn chương của G. Handel. Cấu trúc ấy tạo nên một hành trình có lớp lang: khán giả được nghe Maisky trong những kết hợp thân thuộc, rồi chứng kiến cuộc gặp riêng với nghệ sĩ Việt Nam. Sự lựa chọn tác phẩm và cộng sự khiến đêm diễn mang dấu ấn cá nhân của Maisky, nhưng vẫn có chỗ cho tiếng nói của người sáng lập.
Dấu mốc của một chuỗi hòa nhạc đang mở rộng
Cello Fundamento 13 cũng cho thấy tham vọng của Đinh Hoài Xuân không dừng ở việc mời nghệ sĩ lớn đến Việt Nam. Trước kỳ thứ 13, chương trình đã tổ chức lần thứ 12 tại Bucharest, Romania, lần đầu tiên diễn ra ở nước ngoài. Cô còn dự kiến đưa nghệ sĩ Việt Nam lưu diễn tại Romania, Ireland và Anh vào tháng 8 và tháng 9/2027. Đó là hướng đi đáng ghi nhận: một chuỗi hòa nhạc có thể vừa mở cửa đón nghệ sĩ quốc tế, vừa tạo cơ hội để âm nhạc Việt Nam bước ra ngoài biên giới.
Đinh Hoài Xuân thừa nhận thù lao tương xứng với tầm vóc Maisky vượt quá khả năng chi trả của cô nếu không có sự ưu ái đặc biệt ông dành cho cô và Việt Nam. Chi tiết này nhắc rằng một đêm diễn như vậy không dễ tổ chức, nhưng cũng làm rõ giá trị của sự kết nối được vun đắp qua nhiều năm. Cello Fundamento 13 đáng chú ý không chỉ vì có một huyền thoại trên sân khấu, mà vì cuộc song tấu đặt niềm tin, sự kính trọng và cá tính nghệ sĩ vào cùng một bản nhạc.
