Khi tài năng không đủ để bật lên: bức tranh chung
Hiện tượng nhiều nữ ca sĩ Việt tài năng, sở hữu ngoại hình sáng, kỹ thuật tốt và kinh nghiệm dày dạn nhưng vẫn chỉ là ca sĩ không nổi tiếng phản ánh khoảng cách lớn giữa năng lực nghệ thuật và khả năng tiếp cận số đông khán giả trong thị trường âm nhạc hiện nay. Hơn 14 năm theo đuổi âm nhạc nhưng Thiều Bảo Trang vẫn chưa trở thành cái tên phủ sóng dù nhan sắc, giọng hát, khả năng biểu diễn đều đủ đầy. Một giọng ca mộc mạc như Mina Huỳnh, được khán giả nhớ mặt nhờ chương trình giải trí truyền hình, cũng vẫn đang loay hoay tìm kiếm cơ hội âm nhạc. Ở một hướng khác, Uyên Trang – hai lần thủ khoa Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội – lại chủ yếu tỏa sáng trong môi trường quân đội hơn là showbiz. Điểm chung của họ cho thấy: tài năng là điều kiện cần, nhưng chưa bao giờ là điều kiện đủ cho sự nghiệp ca hát khó khăn hiện nay.
Thiều Bảo Trang: 14 năm đủ đầy nhưng thiếu một bản hit
Thiều Bảo Trang là ví dụ điển hình cho một nữ ca sĩ Việt tài năng nhưng thiếu cú bật quyết định. Cô sinh năm 1992 tại Thanh Hóa, từng lọt Top 9 dòng nhạc nhẹ Sao Mai Điểm Hẹn 2011 và tham gia Giọng Hát Việt 2012 trong đội Hồ Ngọc Hà. Từ nhóm Bee.T cùng em gái đến sự nghiệp solo, cô liên tục đổi màu âm nhạc: ballad, R&B, dance-pop, nhạc điện tử, rồi gần đây là pop/chill với Đi Biển Nghe Nhạc. Các sản phẩm đều được đầu tư hình ảnh, nỗ lực làm mới rõ ràng, nhưng vẫn chưa có ca khúc nào trở thành bản hit đủ sức lan tỏa rộng trên thị trường. Mấu chốt nằm ở chỗ: cô thiếu một bài hát “đóng dấu” tên tuổi, trong khi tần suất hoạt động không đều, nhiều giai đoạn gần như vắng bóng, sản phẩm mới lại không được quảng bá mạnh.
Mina Huỳnh: 'Tiểu Cẩm Ly' giữa hai lựa chọn an toàn và đam mê
Trường hợp của Mina Huỳnh cho thấy mặt khác của sự nghiệp ca hát khó khăn: không phải ai cũng dám đánh đổi sự ổn định để lao thẳng vào showbiz. Sinh năm 1990, lớn lên ở Cai Lậy, Tiền Giang, cô không xuất thân từ môi trường nghệ thuật chuyên nghiệp và từng chọn con đường công việc ổn định trước khi quay lại âm nhạc. Tháng 4 gần đây, cô tạo dấu ấn khi tham gia chương trình giải trí và hóa thân thành Cẩm Ly với ca khúc Đành thôi quên lãng, nhận điểm số gần như tuyệt đối cùng biệt danh “Tiểu Cẩm Ly” từ khán giả. Dù vậy, hiện cô vẫn là nhân viên văn phòng tại một công ty vận chuyển quốc tế, song song biểu diễn ở sân khấu, sự kiện, phòng trà để nuôi đam mê và tìm kiếm cơ hội âm nhạc. Cô đang được producer Chấn Hưng định hướng các dự án cá nhân sắp ra mắt, nhưng con đường từ bản sao dễ thương đến màu sắc riêng vẫn là bài toán dài hơi.
Uyên Trang: tài năng hàn lâm trong chiếc áo lính
Nếu Thiều Bảo Trang, Mina Huỳnh vật lộn với showbiz, thì Uyên Trang lại đứng giữa ranh giới nghệ sĩ – chiến sĩ. Cô từng là thủ khoa đầu vào và đầu ra khoa Thanh nhạc, hệ dân sự Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội khóa 2016-2020. Bước ngoặt đến khi cô giành giải ba cuộc thi hát thính phòng toàn quốc Tiếng hát Mùa thu năm 2019; thành tích này giúp cô được đặc cách vào hệ quân sự, chính thức khoác áo lính và sau đó công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội, hiện mang quân hàm Đại úy. Môi trường quân đội rèn cho cô kỷ luật, bản lĩnh, tạo điều kiện biểu diễn ở nhiều hội thi, chương trình trong và ngoài nước, mang lời ca đến cả vùng sâu, vùng xa và hải đảo. Tuy nhiên, chính tính chất đặc thù của hệ thống biểu diễn quân đội khiến một giọng hát hàn lâm như cô ít khi bước vào spotlight Vpop, nơi mạng xã hội và giải trí đại chúng chi phối mạnh.
Điều gì kìm chân họ dưới ánh đèn: thị trường, chiến lược hay định mệnh?
Từ ba câu chuyện, có thể thấy ít nhất ba rào cản lớn đang kìm chân những nữ ca sĩ Việt tài năng này khỏi spotlight chính. Thứ nhất, thiếu một ca khúc “cửa ngõ” – một bản hit đủ mạnh để vượt khỏi nhóm khán giả riêng, như trường hợp Thiều Bảo Trang khi các sản phẩm đều chưa tạo hiệu ứng lan tỏa rộng. Thứ hai, chiến lược hoạt động thiếu nhất quán: tần suất ra mắt sản phẩm không đều, quảng bá không mạnh, hoặc phải chia sẻ thời gian cho công việc văn phòng, quân ngũ nên khó toàn tâm cho thị trường tự do. Thứ ba, cấu trúc thị trường Vpop ưu tiên xu hướng, mạng xã hội và “trend” hơn là con đường hàn lâm hay phòng trà. Khi người nghe bị bủa vây bởi gương mặt mới, bất kỳ giai đoạn “ở ẩn” nào cũng khiến tên tuổi họ bị nuốt chửng. Kết lại, câu hỏi không còn là họ có đủ giỏi hay không, mà là hệ sinh thái âm nhạc hiện tại có đủ công bằng với những người chọn đi chậm mà chắc hay không.
