10 tỷ bước xanh: từ ngày hội đi bộ đến thông điệp sức khỏe dài hạn
Chương trình đi bộ 10 tỷ bước xanh là một hoạt động thể chất cộng đồng quy mô lớn nhằm khuyến khích người dân đi bộ hàng ngày, xây dựng thói quen vận động đơn giản mà hiệu quả để cải thiện sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ bệnh mãn tính và lan tỏa lối sống thân thiện với môi trường trong đời sống hiện đại. Chương trình đi bộ “Cùng Việt Nam tiến bước” do các cơ quan nhà nước phối hợp tổ chức đã diễn ra trên toàn quốc trong hai ngày 29 và 30/8 với mục tiêu đạt 10 tỉ bước chân và xác lập Kỷ lục Guinness thế giới. Thực tế, số bước ghi nhận lên tới 10.068.000.515 bước với 1.774.268 người tham gia trên 34 tỉnh, thành phố và gần 3.000 xã, phường, đặc khu hành chính. Những con số này cho thấy người dân không thờ ơ với thông điệp vận động, nhưng câu hỏi quan trọng là: sau ngày hội, chúng ta có tiếp tục bước đi mỗi ngày hay không?
Đi bộ – hoạt động thể chất bình dân nhưng là nền tảng phòng ngừa bệnh mãn tính
Nếu nói về một chương trình cộng đồng sức khỏe có khả năng chạm tới mọi tầng lớp, đi bộ gần như là lựa chọn lý tưởng. Ban tổ chức nhấn mạnh việc chọn đi bộ vì tính giản dị, dễ thực hiện, không cần sân bãi, dụng cụ đắt tiền, không phân biệt điều kiện kinh tế hay đòi hỏi thể lực đặc biệt. Chỉ với quyết định nhỏ mỗi ngày là đứng dậy và bước đi, bất kỳ ai cũng có thể tham gia và tích lũy hoạt động thể chất có lợi cho sức khỏe tim mạch và phòng ngừa bệnh mãn tính. Đây là điểm mạnh mà các chiến dịch vận động khác thường thiếu: tính bao trùm, không tạo rào cản về kỹ thuật hay chi phí. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào một ngày sự kiện, lợi ích sẽ hạn chế. Thách thức là chuyển năng lượng của ngày hội thành thói quen đi bộ hàng ngày, vì bệnh mãn tính không được ngăn ngừa bằng vài giờ cao trào mà bằng hàng nghìn bước chân kiên trì mỗi tuần.
Từ kỷ lục 10 tỷ bước đến thói quen vận động: sức khỏe không thể xây dựng bằng phong trào ngắn hạn
Chiến dịch 10 tỷ bước xanh được khởi xướng từ năm 2025 với hành trình “1 tỷ bước chân tiến vào kỷ nguyên mới”, sau đó nâng lên mục tiêu “10 tỷ bước xanh – Vì Việt Nam vững bền” khi bước sang năm thứ hai. Năm nay, chương trình có thêm sự đồng hành của nhiều cơ quan trung ương, trở thành ngày hội của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Về mặt biểu tượng, việc xác lập kỷ lục Guinness với số lượng địa phương cùng đồng loạt tổ chức hoạt động đi bộ nâng cao nhận thức vì môi trường cho thấy sức hưởng ứng rất cao. Nhưng sức khỏe tim mạch không quan tâm đến kỷ lục một ngày; nó phản ánh thói quen lâu dài. Khi lãnh đạo chương trình nhấn mạnh rằng tổ chức lần thứ hai, rồi thứ ba sẽ biến sự kiện thành thói quen, đó là lời nhắc rằng mục tiêu thật sự không phải là con số 10 tỷ, mà là việc mỗi người tiếp tục đi bộ hàng ngày sau ánh đèn sân khấu.
Kết hợp đi bộ với lối sống xanh: sức khỏe cá nhân gắn với sức khỏe xã hội
Điều đáng giá của chương trình này là đặt hoạt động thể chất trong bối cảnh rộng hơn: lối sống xanh và phát triển bền vững. Thông điệp “10 tỷ bước xanh – Vì Việt Nam vững bền” cho thấy mỗi bước chân không chỉ là nỗ lực cá nhân mà còn là lựa chọn phương thức di chuyển thân thiện với môi trường, hướng tới mục tiêu Net Zero. Chiến dịch được mô tả là vận động thể chất kết hợp bảo vệ môi trường quy mô lớn, đồng thời là hành động tập thể thể hiện quyết tâm của toàn dân giữ gìn sức khỏe, tăng cường đoàn kết và hướng tới phát triển bền vững. Khi người dân đi bộ hàng ngày thay cho các hình thức di chuyển gây ô nhiễm, sức khỏe tim mạch được hưởng lợi trực tiếp, còn cộng đồng hưởng lợi từ không khí sạch hơn và không gian công cộng được sử dụng tích cực hơn. Một chương trình cộng đồng sức khỏe chỉ thật sự toàn diện khi nhìn sức khỏe như mối liên kết giữa cơ thể, môi trường và nền văn hóa vận động.
Khi phong trào thành thường niên: cơ hội xây dựng văn hóa vận động bền vững
Các phát biểu tại sự kiện đều nhấn mạnh con người là trung tâm, là nguồn lực và mục tiêu của phát triển, trong đó bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân được coi là nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Đã có đề nghị nghiên cứu duy trì chương trình thành hoạt động thường niên, gắn kết với các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động lớn. Từ 1 tỷ bước chân đến 10 tỷ bước xanh, chương trình đang được đánh giá là đi từ một sự kiện trở thành một hành trình, từ một hành động trở thành một thói quen; kỷ lục được xác lập trong một ngày, nhưng những bước chân sẽ tiếp tục được nối dài. Nếu lời kêu gọi vận động được chuyển hóa thành hệ thống hạ tầng đi bộ tốt hơn, các chiến dịch truyền thông về đi bộ hàng ngày, chế độ ăn uống lành mạnh và phòng ngừa bệnh mãn tính, chúng ta sẽ có cơ hội xây dựng một văn hóa vận động mới, nơi sức khỏe tim mạch là thành quả của cộng đồng chứ không chỉ là trách nhiệm của từng cá nhân.
