Nhà ở xã hội là gì và ai nên quan tâm?
Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở được Nhà nước hỗ trợ, dành cho các đối tượng chính sách và người có thu nhập thấp, nhằm giúp họ được thuê, thuê mua hoặc mua với giá ưu đãi thấp hơn nhiều so với nhà ở thương mại, qua đó cải thiện chỗ ở ổn định và phù hợp điều kiện kinh tế của họ.
Nếu bạn đang sống ở đô thị, thu nhập không cao, khó tích lũy để mua căn hộ thương mại thì nên tìm hiểu kỹ việc mua nhà ở xã hội. Trước khi bắt tay đăng ký nhà ở xã hội, điều quan trọng nhất là phải xem mình có thuộc nhóm đối tượng được hỗ trợ và đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện thu nhập thấp theo Luật Nhà ở và các nghị định hướng dẫn. Bạn cũng cần chuẩn bị sẵn hồ sơ nhân thân, giấy tờ chứng minh thu nhập và tình trạng chỗ ở, vì đây là những thứ chủ đầu tư sẽ soi rất kỹ.
Đối tượng và điều kiện thu nhập để được mua nhà ở xã hội
Luật Nhà ở quy định khá rõ những ai được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, nên việc đầu tiên bạn phải làm là xem mình có “đúng nhóm” hay không. Các nhóm phổ biến gồm hộ gia đình nghèo, cận nghèo ở đô thị; người thu nhập thấp tại khu vực đô thị; công nhân, người lao động trong và ngoài khu công nghiệp; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, cán bộ lực lượng vũ trang; cán bộ, công chức, viên chức; người bị thu hồi đất phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở; người có từ 2 con đẻ trở lên…
Ngoài đối tượng, bạn phải đáp ứng điều kiện về nhà ở: chưa có nhà thuộc sở hữu của mình tại tỉnh/thành nơi có dự án nhà ở xã hội, chưa từng mua hoặc hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, hoặc nếu có nhà thì diện tích bình quân đầu người vẫn thấp hơn mức tối thiểu do Nhà nước quy định. Về điều kiện thu nhập thấp, đối với người thu nhập thấp đô thị, công nhân và một số nhóm khác, thu nhập bình quân hàng tháng phải nằm dưới ngưỡng nêu tại Điều 30 Nghị định 100, đã được sửa đổi bổ sung. Một câu dễ trích dẫn là: "Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn thì thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 25 triệu đồng; nếu đã kết hôn, tổng thu nhập vợ chồng không quá 50 triệu đồng".
7 bước đăng ký mua hoặc thuê nhà ở xã hội trên Cổng Dịch vụ công
Khi đã chắc chắn mình đủ điều kiện, bước tiếp theo là đăng ký nhà ở xã hội đúng quy trình. Hiện nay, thủ tục được thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, giúp bạn tiết kiệm nhiều thời gian đi lại. Tuy nhiên, toàn bộ hồ sơ đều phải kê khai chính xác, nếu sai hoặc thiếu là hồ sơ bị trả lại, mất lượt xét. Vì vậy, hãy xem 7 bước dưới đây như một checklist để đi từng bước cho chắc.
- Truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại địa chỉ https://dichvucong.gov.vn để thực hiện thủ tục trực tuyến đăng ký mua/thuê nhà ở xã hội.
- Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID: nhập số định danh cá nhân và mật khẩu, sau đó xác thực bằng mã gửi về ứng dụng hoặc quét mã QR.
- Tra cứu và chọn thủ tục “Đăng ký mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội, vay vốn để hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở” với mã thủ tục 1.014632.
- Đọc kỹ hướng dẫn, lựa chọn đúng loại hình nhu cầu (mua, thuê mua, thuê) và dự án nhà ở xã hội phù hợp với nơi làm việc, nơi sinh sống hiện tại.
- Chuẩn bị và đính kèm các thành phần hồ sơ: giấy tờ nhân thân, xác nhận đối tượng thuộc diện hỗ trợ, giấy tờ chứng minh thu nhập và tình trạng nhà ở… theo danh mục trên hệ thống.
- Kê khai đầy đủ thông tin, tải lên toàn bộ hồ sơ, lựa chọn hình thức nhận kết quả, kiểm tra lại một lượt rồi mới nhấn “Lưu và nộp hồ sơ”. Đây là bước quan trọng nhất vì sai sót sẽ khiến hồ sơ bị từ chối.
- Theo dõi tiến độ xử lý trong mục Hồ sơ đang chờ tiếp nhận; tại đây bạn xem được tình trạng xử lý, mã hồ sơ điện tử và Phiếu hẹn trả kết quả, không cần đến trực tiếp cơ quan tiếp nhận như trước.
Điểm nhiều người hay chủ quan là bước kê khai và nộp hồ sơ: chỉ cần thiếu một file hoặc khai khác với giấy tờ là hồ sơ bị trả lại. Hãy đối chiếu từng mục với giấy tờ cứng trước khi bấm nộp. Một câu trích dẫn dễ nhớ là: "Đây là bước quan trọng nhất trong toàn bộ quy trình đăng ký mua/thuê nhà ở xã hội".
Vay vốn hỗ trợ nhà ở và lợi ích tài chính khi mua nhà ở xã hội
Nhà ở xã hội được Nhà nước hỗ trợ nên giá bán, giá thuê thường thấp hơn nhà thương mại cùng khu vực, giúp người thu nhập thấp tiếp cận chỗ ở ổn định với chi phí phù hợp. Ngoài ra, bạn còn có cơ hội được vay vốn hỗ trợ nhà ở thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội hoặc các tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định nếu đáp ứng điều kiện pháp luật về tín dụng. Điều này đặc biệt hữu ích với gia đình trẻ, chưa tích lũy đủ nhưng muốn an cư sớm.
Đối với các đối tượng thuộc diện được hỗ trợ, để vay vốn mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, bạn phải có hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội và đáp ứng thêm điều kiện vay vốn theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng. Nếu bạn thuộc lực lượng vũ trang, có thể được vay để mua, thuê mua nhà ở dành riêng cho lực lượng này. Khi cân nhắc vay, hãy tính toán kỹ khả năng trả nợ hàng tháng, tránh đặt mục tiêu quá sức khiến áp lực tài chính làm ảnh hưởng cuộc sống gia đình.
Kết luận: Có nên theo đuổi mua nhà ở xã hội?
Mua nhà ở xã hội là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn nằm trong nhóm thu nhập thấp hoặc trung bình ở đô thị và đáp ứng các điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập. Lợi ích lớn nhất là mức giá ưu đãi và khả năng tiếp cận vay vốn hỗ trợ nhà ở, giúp mục tiêu an cư trở nên khả thi hơn. Đổi lại, bạn phải chấp nhận quy trình hồ sơ chặt chẽ, nhiều khâu xác nhận. Cách tốt nhất là chuẩn bị kỹ giấy tờ, đọc kỹ quy định và đi từng bước theo hướng dẫn. Nếu làm cẩn thận ngay từ đầu, hồ sơ trôi chảy, bạn sẽ rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi và sớm có một nơi ở ổn định cho gia đình.
