Thành công bên ngoài không bảo đảm bình an bên trong
Kiệt sức vì công việc là trạng thái suy kiệt do căng thẳng kéo dài tại nơi làm việc không được kiểm soát hiệu quả, chứ không chỉ là mệt sau một ngày bận rộn. Câu chuyện của N.H.M.L, 27 tuổi, ở Thành phố Hồ Chí Minh, cho thấy vì sao thành tựu nhìn thấy được không thể là thước đo đầy đủ cho sức khỏe tinh thần. Được truyền cảm hứng từ những người trẻ miệt mài làm việc trên mạng xã hội, chị theo đuổi lối sống làm việc không ngừng nghỉ để đạt mục tiêu. Ở tuổi 26, chị tự mua được một căn chung cư nhỏ và hỗ trợ cha mẹ nuôi em học đại học. Đó là những cột mốc đáng tự hào; nhưng phía sau chúng là mất ngủ thường xuyên, đau đầu và khó tập trung. Thành công của chị là có thật, nhưng cũng là lời cảnh báo: không nên nhầm khả năng gánh vác với khả năng chịu đựng vô hạn.
Áp lực thành công khiến nghỉ ngơi giống như tụt lại
M.L. không chỉ làm việc ban ngày mà còn nhận thêm việc sau giờ hành chính, sẵn sàng thử sức trong nhiều lĩnh vực. Chị tin làm liên tục sẽ giúp mình an tâm hơn về tương lai, còn nỗi sợ bị tụt lại phía sau khiến chị tiếp tục guồng quay ngay cả khi cơ thể phát tín hiệu cảnh báo. Đây là mặt trái của áp lực thành công: mỗi lần đạt mục tiêu, người ta có thể lập tức chuyển sang đích kế tiếp thay vì dừng lại để hồi phục. Một bài viết về sức khỏe tinh thần cũng lưu ý rằng có người vẫn khao khát thăng chức, hoàn thành dự án hay đạt danh hiệu nhưng không còn vui khi đạt được; thành tích dần giống nhiệm vụ cần hoàn tất để tránh thất vọng. Khi nghỉ ngơi bị xem là lãng phí và niềm vui biến mất khỏi thành quả, vấn đề không còn là thiếu ý chí. Đó là nhịp sống cần được xem xét lại.
Mất ngủ kéo dài không phải cái giá bình thường của tham vọng
Mất ngủ kéo dài, đau đầu kiểu căng thẳng, căng cứng cổ vai gáy, giảm tập trung, hay quên và hiệu suất đi xuống là những biểu hiện thường gặp của kiệt sức nghề nghiệp. Tình trạng này còn có thể đi kèm cáu gắt, lo âu, giảm hứng thú với công việc và các mối quan hệ, cảm giác trống rỗng hoặc mất động lực. Những tín hiệu ấy dễ bị che khuất ở người vẫn hoàn thành công việc, kiếm tiền và gánh trách nhiệm gia đình; nhưng vẻ ngoài vận hành tốt không chứng minh rằng bên trong vẫn ổn. Khi thăm khám, điều M.L. quan tâm nhất lại là làm sao tiếp tục đảm đương mọi việc, chứ không phải xử lý mất ngủ hay đau đầu. Đó là dấu hiệu đáng lưu tâm: nếu phản ứng đầu tiên trước cơ thể kiệt quệ là tìm cách làm thêm, người lao động có thể đang xem nhẹ chính vấn đề cần được giải quyết.
Bảo vệ sức khỏe là một phần của con đường sự nghiệp
Thành tựu không thể thay thế việc chăm sóc sức khỏe tinh thần, và nghỉ ngơi không đồng nghĩa với từ bỏ tham vọng. Bác sĩ Bùi Phạm Minh Mẫn khuyến cáo người lao động nên sắp xếp thứ tự ưu tiên, dành thời gian nghỉ ngơi, duy trì giấc ngủ đầy đủ, vận động thường xuyên và lên kế hoạch kiểm tra sức khỏe định kỳ. Nếu tình trạng mất ngủ, đau đầu, quá tải hoặc khó duy trì nhịp sống tiếp diễn, cần xem đó là lý do để tìm hỗ trợ phù hợp thay vì cố chịu đựng. Câu chuyện của M.L. không phủ nhận giá trị của nỗ lực: tự mua nhà và giúp em học đại học là thành quả đáng kể. Nhưng một mục tiêu chỉ thực sự bền vững khi người đạt được nó còn đủ sức khỏe để sống với kết quả. Sự nghiệp không nên đòi hỏi phải đánh đổi khả năng nghỉ ngơi, cảm nhận niềm vui và chăm sóc bản thân.
