Kodak lên ngôi trong thế giới nhiếp ảnh film analog
Sự trỗi dậy của Kodak trong nhiếp ảnh film analog là hiện tượng nơi một thương hiệu từng suy yếu quay lại dẫn đầu thị trường, vượt qua đối thủ Fujifilm về mức độ sử dụng và trở thành lựa chọn chủ đạo của cộng đồng nhiếp ảnh dù giá film ngày càng tăng và thị trường kỹ thuật số đã bão hòa. Nói cách khác, đây là bằng chứng cho thấy người dùng sẵn sàng trả nhiều hơn cho cảm xúc và chất lượng mà film màu Kodak mang lại, thay vì từ bỏ analog để chạy theo tiện lợi của số. Điểm đáng chú ý nhất: Kodak đã vượt Fujifilm để trở thành thương hiệu film được sử dụng nhiều nhất trong cộng đồng nhiếp ảnh, với 71% người tham gia khảo sát cho biết đã dùng film Kodak trong năm trước, so với 68% dùng Fujifilm. Sự thay đổi vị thế này không chỉ là cuộc đua thương hiệu; nó cho thấy thị hiếu đang chuyển dịch về phía những cuộn film màu Kodak có chất lượng ổn định, dễ tìm, và gắn với hình ảnh "film cổ điển" mà thế hệ mới lẫn cũ đều yêu thích. Điều đáng bàn là: chi phí chụp film tăng rõ rệt, nhưng phần lớn nhiếp ảnh gia không muốn bỏ film, họ chọn thu hẹp số thương hiệu sử dụng và ưu tiên Kodak – nghĩa là họ chấp nhận quay ít hơn, nhưng quay bằng loại film mình tin tưởng. Đây là sự trung thành hiếm thấy trong thời đại mọi thứ đều có bản số rẻ hơn.
Từ bờ vực hoài nghi đến tăng trưởng 40%: film cứu Kodak như thế nào
Nếu vài năm trước Kodak còn bị đặt dấu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài, thì nay film analog đang kéo công ty khỏi vùng nguy hiểm và đưa nó trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Đơn vị film và hóa chất đặc thù của Kodak tăng trưởng tới 40% trong quý II, nhanh hơn bất kỳ mảng kinh doanh nào khác. Đây là con số cho thấy không phải hoài niệm mà chính nhu cầu sử dụng film đang hồi sinh mạnh mẽ. Kodak ghi nhận tổng doanh thu hợp nhất tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước cùng mức lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận cải thiện rõ rệt. Quan trọng hơn, công ty đã giảm mạnh nợ dài hạn nhờ nguồn tiền mặt dồi dào, chuyển từ trạng thái bị nghi ngờ khả năng "tiếp tục hoạt động" sang thế chủ động tài chính. Câu chuyện tài chính khô khan ở đây cho thấy một điều đơn giản: mỗi cuộn film bạn mua không chỉ là thú chơi cá nhân, mà đang trực tiếp nuôi sống cả một dây chuyền sản xuất, kỹ thuật, con người và một thương hiệu biểu tượng. Theo tuyên bố trong tài liệu phân bổ vốn, Kodak cam kết "tiếp tục tối đa hóa sản lượng film bằng cách đầu tư vào đổi mới sản phẩm và mở rộng công suất" ở phân khúc tăng trưởng mạnh nhất của mình. Đó là lời hứa hấp dẫn với cộng đồng nhiếp ảnh film analog, nhưng cũng cần được kiểm chứng bằng hành động: liệu họ có kịp mở rộng năng lực coating và finishing để đáp ứng nhu cầu hay không.
Người dùng chấp nhận giá cao để giữ lại cảm xúc film màu Kodak
Đi ngược lại logic tiêu dùng thông thường, nơi giá tăng khiến nhu cầu giảm, cộng đồng nhiếp ảnh film analog lại chọn cách điều chỉnh thói quen thay vì dừng chơi film. Khảo sát cho thấy chi phí là lý do lớn nhất khiến một số người giảm tần suất chụp, nhưng dù giá ngày càng cao, phần đông vẫn không sẵn sàng từ bỏ film. Họ giảm số thương hiệu thử nghiệm, ưu tiên những loại film Kodak quen thuộc, chất lượng ổn định và dễ mua. Một chi tiết quan trọng: số thương hiệu lớn mà mỗi nhiếp ảnh gia dùng giảm từ 3 xuống còn 2,2, trong khi tỷ lệ sử dụng Kodak tăng và nhiều thương hiệu khác sút giảm. Điều này chứng minh rằng "giá rẻ" không còn là tiêu chí quyết định; thứ họ cần là kết quả ảnh tốt và độ tin cậy – đặc trưng mà film màu Kodak đang cung cấp. Nhu cầu film tiêu dùng đã tăng gần gấp đôi trong vòng năm năm, đủ lớn để Kodak phải đóng nhà máy Rochester trong 5 tuần cuối năm nhằm nâng cấp thiết bị sản xuất film, coi đó là bước mở rộng công suất. Ở tầng thực tế, các nút thắt nằm ở khâu finishing – công đoạn tốn nhiều lao động để biến cuộn film master thành những hộp film mà bạn cầm trên tay. Người thợ có kỹ năng emulsion khó tuyển, nên dù cầu tăng, cung vẫn chưa thể bùng nổ. Thực tế này giải thích vì sao giá film không thể rẻ, và vì sao người dùng buộc phải lựa chọn kỹ hơn, cuối cùng vẫn quay về các dòng film Kodak quen thuộc.
Làn sóng người chơi mới và sức hút của những cuộn film Kodak phổ biến
Làn sóng hồi sinh nhiếp ảnh film analog không chỉ đến từ các tay máy kỳ cựu hoài niệm mà còn từ thế hệ người chơi mới. Những ai mới chụp film dưới một năm có tỷ lệ tăng sử dụng cao hơn hẳn, phần lớn nhờ việc mua hoặc nhận thêm máy film, trong đó có các mẫu máy được thiết kế để đưa người dùng trở lại với analog. Khi họ chọn cuộn film đầu tiên, cái tên Kodak thường đứng ở vị trí mặc định. Film màu vẫn là vua, chiếm 82% mức độ sử dụng, trong khi film đen trắng tuy rẻ hơn nhưng xếp thứ hai ở mức 61%. Điều này đặt film màu Kodak vào tâm điểm: người dùng cần màu sắc đẹp, độ rộng tương phản tốt và khả năng scan ổn định để chia sẻ số. Các dòng phổ thông như Kodak Ultramax 400 được yêu thích ở phân khúc đa dụng, chụp đời sống thường ngày, còn phân khúc cao hơn ghi nhận sự chú ý mạnh dành cho những dòng như Portra 400 – dù bản thân thương hiệu không ồ ạt làm marketing. Có một chi tiết cho thấy chất lượng được đặt cao hơn giá: khi lựa chọn lab tráng, 41% người tham gia khảo sát ưu tiên chất lượng tráng và scan, chỉ 24% đặt giá thành lên hàng đầu. Nghĩa là từ cuộn film đến khâu tráng, cộng đồng đang xây dựng một văn hóa ưu tiên chất lượng hình ảnh, và Kodak trở thành tâm điểm tự nhiên của văn hóa đó.
Điều gì tiếp theo cho Kodak và cộng đồng nhiếp ảnh film analog?
Khi film kéo Kodak trở lại tăng trưởng, câu hỏi không còn là "film có chết không" mà là "Kodak sẽ làm gì với cơ hội này". Họ hiện sở hữu bảng cân đối tài chính lành mạnh, dòng tiền đủ để đầu tư thêm cho film. Nếu công ty thực sự mở rộng công suất coating và finishing, người dùng sẽ thấy nguồn cung ổn định hơn, thời gian chờ đợi ít hơn và có thể hy vọng giá không leo thang quá mức. Tuy vậy, hiện tại, các giới hạn vật lý – từ máy móc đến lao động tay nghề cao – vẫn là rào cản. Điều đó nghĩa là cộng đồng sẽ còn phải sống chung với giá film cao và thi thoảng thiếu hàng. Câu trả lời của người dùng cho tình thế này đã rõ: thay vì bỏ film, họ chụp ít hơn, chọn film kỹ hơn, và dành ưu tiên cho film màu Kodak cùng chất lượng tráng, scan tốt. Kết luận hợp lý cho người chơi film analog hôm nay là: nếu bạn đã chọn con đường này, hãy chấp nhận rằng film sẽ không bao giờ rẻ như trước, nhưng giá trị bạn nhận lại nằm ở trải nghiệm chụp, bản chất hạt film và màu sắc mà số không sao bắt chước hoàn toàn. Kodak đã được trao lại vai trò trung tâm; phần còn lại phụ thuộc vào cách họ giữ lời hứa với cộng đồng – không phải bằng slogan, mà bằng những cuộn film luôn sẵn sàng trên kệ.
