Không chỉ là nơi tổ chức APEC, mà là tuyên bố về tầm nhìn kiến trúc mới
Hai công trình biểu tượng APEC tại Phú Quốc – Trung tâm hội nghị và Triển lãm APEC cùng nhà biểu diễn đa năng – là một quần thể kiến trúc công cộng được thiết kế với công nghệ tiên tiến, khả năng thích ứng môi trường cao và ngôn ngữ thẩm mỹ hiện đại nhằm đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của hội nghị thượng đỉnh và biểu diễn văn hóa quy mô quốc tế. Thay vì chỉ xây thêm một trung tâm hội nghị APEC cho kịp sự kiện, Việt Nam đang sử dụng APEC 2027 như cái cớ hoàn hảo để định nghĩa lại chuẩn mực không gian hội nghị và trình diễn. Phú Quốc không được chọn làm phông nền, mà được đặt ở vị trí nhân vật chính, nơi cảnh quan, bản sắc và truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên được chuyển hóa thành hình hài công trình thông qua bàn tay của Skidmore, Owings & Merrill và Sun Group. Đây là tham vọng rất rõ: khi lãnh đạo các nền kinh tế APEC bước vào, họ sẽ nhìn thấy một câu chuyện mới về năng lực kiến tạo của Việt Nam.
Kiến trúc kể chuyện: từ Cha Rồng – Mẹ Tiên đến công viên APEC
Điểm thú vị nhất của hai công trình biểu tượng Phú Quốc không nằm ở chiều cao hay độ hoành tráng, mà ở cách chúng kể lại truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên bằng hình khối rất cụ thể. Trung tâm hội nghị APEC được thiết kế mang hình tượng Mẹ Tiên Âu Cơ, biểu trưng cho sự cân bằng giữa đất liền và biển cả, nhấn mạnh vai trò Phú Quốc như điểm giao thoa giữa đại dương và lãnh thổ Việt Nam. Ngược lại, nhà biểu diễn đa năng APEC được tạo hình như Cha Rồng Lạc Long Quân với khối tròn gợi sức mạnh, nguồn năng lượng và tinh thần vươn lên, đúng tinh thần một sân khấu dành cho văn hóa và công nghệ biểu diễn. Nằm giữa hai khối công trình là công viên APEC – không gian gặp gỡ ngoài trời được định hình như "điểm kết nối trung tâm" khuyến khích đối thoại, giao lưu và tinh thần đoàn kết giữa các nền kinh tế thành viên. Cấu trúc ba lớp này cho thấy một lựa chọn có chủ đích: hội nghị, biểu diễn và không gian công cộng phải gắn kết, chứ không tách rời.
Công nghệ tiên tiến và khả năng thích ứng môi trường: chuẩn chơi lớn cho APEC 2027
Hai công trình mới này được định vị nằm trong số những công trình công cộng có công nghệ tiên tiến, hiệu năng cao và khả năng thích ứng với môi trường hàng đầu thế giới từng được xây dựng cho một hội nghị thượng đỉnh quốc tế. Điều đáng nói là hệ thống kỹ thuật không bê nguyên mô-đun quốc tế về lắp, mà được thiết kế riêng cho điều kiện ven biển Phú Quốc, từ cấu trúc chịu gió, chống ăn mòn đến giải pháp điều tiết nhiệt và ẩm. Theo chia sẻ từ đội ngũ thiết kế, sự phối hợp cởi mở ngay từ giai đoạn đầu đã cho phép kết hợp hài hòa hệ giàn vượt nhịp 81 m không cột phức tạp, lớp vỏ khí động học hiệu năng cao với các giải pháp điều tiết môi trường thụ động, mà vẫn giữ được ngôn ngữ kiến trúc công cộng giàu sức biểu đạt. Đây là kịch bản hiếm thấy: một trung tâm hội nghị APEC được xem như phòng thí nghiệm công nghệ xây dựng, vừa gánh chuẩn an ninh hội nghị thượng đỉnh, vừa phải vận hành linh hoạt cho nhiều loại sự kiện sau APEC 2027.
Chuẩn mực quốc tế cho hội nghị và nhà biểu diễn đa năng
APEC 2027 đặt ra những tiêu chuẩn đặc biệt cao, không chỉ về kiến trúc mà còn về quy hoạch đô thị, an ninh, tổ chức giao thông và vận hành không gian sự kiện. Việc Trung tâm hội nghị và Triển lãm APEC cùng nhà biểu diễn đa năng được xây dựng trong một quần thể quy mô lớn tại Phú Quốc chứng tỏ mục tiêu rõ ràng: đáp ứng các yêu cầu khắt khe về công năng, kỹ thuật và tổ chức sự kiện quốc tế, đồng thời trở thành biểu tượng kiến trúc mới mang dấu ấn văn hóa Việt. SOM mang đến kinh nghiệm thiết kế các điểm đến hội nghị và công trình công cộng trên khắp thế giới, nhưng dự án chỉ có thể thành hình nhờ chuyên môn ven biển đã được kiểm chứng của Sun Group. Sự hội tụ này giúp tích hợp liền mạch tiêu chuẩn an ninh hội nghị thượng đỉnh đẳng cấp thế giới, khả năng kết nối giao thông và vận hành linh hoạt – thứ mà nhiều điểm đến du lịch trong khu vực vẫn còn thiếu. Về bản chất, Phú Quốc đang dùng công trình cứng để kể câu chuyện mềm: một thành phố đảo có thể vừa là điểm đến nghỉ dưỡng, vừa là sân khấu ngoại giao và văn hóa.
Cam kết dài hạn: từ APEC 2027 đến động lực tăng trưởng của Phú Quốc
APEC 2027 được xem là cơ hội đặc biệt để Việt Nam giới thiệu câu chuyện và bản sắc của mình với các nhà lãnh đạo thế giới, và Phú Quốc được chọn làm nơi kể câu chuyện ấy. Nhưng nếu chỉ nhìn hai công trình như "địa điểm sự kiện" là bỏ qua tham vọng dài hạn: dự án được định nghĩa là chất xúc tác cho tăng trưởng kinh tế lâu dài, thể hiện bản sắc văn hóa và sức sống đô thị của đảo ngọc. Thông qua việc kết hợp tiêu chuẩn an ninh hội nghị thượng đỉnh, thiết kế kiến trúc bền vững hiệu năng cao và khả năng vận hành linh hoạt, Sun Group và Phú Quốc đang đặt ra một chuẩn mực mới trong tổ chức các sự kiện toàn cầu có yêu cầu phức tạp. Nói một cách thẳng thắn, đây là lời cam kết: Việt Nam không còn muốn chỉ "đón" một hội nghị, mà muốn sở hữu hạ tầng đủ hiện đại để trở thành điểm hẹn thường xuyên của các sự kiện khu vực và quốc tế – từ hội nghị kinh tế đến liên hoan nghệ thuật tại nhà biểu diễn đa năng.
