An toàn bắt đầu từ xe và người lái
An toàn xe học sinh là tổng hòa giữa phương tiện đủ điều kiện kỹ thuật, người lái có năng lực và quy trình đưa đón được giám sát từ đầu đến cuối. Vì thế, lời hứa của nhà trường hay doanh nghiệp vận tải không thể thay thế việc kiểm tra thực tế.
Ngày 3-11, Đội Kiểm tra khu vực số 1 thuộc Phòng Kiểm tra, Sở Xây dựng Hà Nội kiểm tra xe đưa đón học sinh của Trường Phổ thông liên cấp Alfred Nobel trên phố Huỳnh Thúc Kháng kéo dài. Tổ công tác rà soát đủ 19/19 xe của đơn vị vận tải, từ đăng ký, đăng kiểm, bảo hiểm và giấy phép lái xe đến phù hiệu, thiết bị giám sát hành trình, camera, cảnh báo chống bỏ quên trẻ, dây đai, búa thoát hiểm và bình chữa cháy.
Kết quả cơ bản đáp ứng quy định, nhưng một lái xe vẫn bị lập biên bản vì không mặc đồng phục theo mẫu của doanh nghiệp. Sai sót này nhắc rằng an toàn không chỉ nằm ở tình trạng chiếc xe: ý thức, tác phong và trách nhiệm của người cầm lái cũng phải được duy trì trong từng chuyến đi.
Kiểm tra định kỳ phải đi cùng kiểm tra đột xuất
Kiểm tra hồ sơ là cần thiết nhưng chưa đủ. Một phù hiệu bị mờ, bình chữa cháy đặt ở chỗ khó lấy hay thiết bị an toàn không hoạt động có thể chỉ lộ ra khi kiểm tra trực tiếp. Do đó, kiểm tra xe đưa đón cần bao quát cả giấy tờ lẫn tình trạng và cách bố trí trang thiết bị trên xe.
Cũng trong ngày 3-11, Đội Kiểm tra khu vực 2 kiểm tra hơn 300 xe tại khu vực cột đồng hồ đối diện Sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Lực lượng chức năng yêu cầu thay phù hiệu hợp đồng bị mờ, đồng thời nhắc nhở một số xe bố trí bình chữa cháy ở vị trí khó lấy. Những thiếu sót nhỏ trên giấy tờ hay trong khoang xe đều đáng được xử lý trước khi trở thành rủi ro.
Kiểm tra theo kế hoạch giúp duy trì kỷ luật, còn kiểm tra đột xuất có thể phát hiện vấn đề nảy sinh giữa năm học. Đợt kiểm tra trên địa bàn Hà Nội dự kiến kết thúc trước ngày 15-11-2026; cơ quan chức năng cho biết sẽ xử lý nghiêm doanh nghiệp vi phạm, kiến nghị không ký hợp đồng với đơn vị không đủ điều kiện và chấm dứt hợp đồng nếu xe hoặc lái xe không đáp ứng quy định.
Nhà trường không thể đứng ngoài trách nhiệm
Nhà trường là bên ký hợp đồng nhưng đồng thời cũng trực tiếp tổ chức, quản lý hoạt động đưa đón. Chỉ thu hồ sơ từ doanh nghiệp rồi xem như hoàn thành trách nhiệm sẽ để lại khoảng trống giám sát trong những ngày xe thực sự lăn bánh.
Tại Trường Phổ thông liên cấp Alfred Nobel, 228 học sinh sử dụng dịch vụ trên hơn 20 tuyến, với xe hợp đồng từ 16 đến 29 chỗ; trường ký hợp đồng với một doanh nghiệp vận tải. Quy mô ấy đòi hỏi đầu mối theo dõi rõ ràng: kiểm tra hồ sơ trước khi vận hành, đối chiếu xe và lái xe thực tế, nắm quy trình bàn giao học sinh và xử lý nhanh khi phát hiện sai lệch.
Giám sát xe học sinh cần là việc hằng ngày, không phải thủ tục chỉ xuất hiện khi có đoàn kiểm tra. Nhà trường nên phân công người chịu trách nhiệm, ghi nhận sự cố hoặc vi phạm và yêu cầu doanh nghiệp khắc phục. Cam kết chỉ có ý nghĩa khi đi kèm bằng chứng thực hiện và hậu quả rõ ràng nếu không tuân thủ.
Dịch vụ tiện lợi chỉ đáng tin khi được kiểm soát
Xe đưa đón học sinh ngày càng phổ biến vì giúp gia đình giảm áp lực đưa đón, nhất là khi cha mẹ bận công việc. Nhưng sự tiện lợi không thể được đánh đổi bằng việc buông lỏng tiêu chuẩn. Càng nhiều học sinh phụ thuộc vào dịch vụ, trách nhiệm kiểm soát của doanh nghiệp, nhà trường và cơ quan chức năng càng lớn.
Doanh nghiệp phải chỉ đưa xe đủ điều kiện vào hoạt động, duy trì thiết bị an toàn và bảo đảm người lái chấp hành quy trình. Cơ quan chức năng cần kiểm tra thường xuyên, kết hợp đột xuất và xử lý vi phạm nhất quán. Nhà trường phải giám sát hoạt động thực tế, thay vì dựa vào hồ sơ hay lời hứa của bên vận tải.
Một chuyến xe an toàn không được bảo đảm bằng một lần rà soát đầu năm học. Chỉ khi phương tiện đạt chuẩn, tài xế làm đúng trách nhiệm, nhà trường chủ động theo dõi và cơ quan chức năng duy trì kiểm tra, dịch vụ mới thực sự giảm gánh nặng cho gia đình mà không tạo thêm nỗi lo.
