Khởi động được không có nghĩa là dùng tốt
Windows 11 128 MB RAM là một bản dựng đã được tinh giản sâu, cho thấy hệ điều hành có thể vào màn hình desktop khi chỉ được cấp một phần rất nhỏ bộ nhớ so với cấu hình thông thường. NTDEV, nhà phát triển đứng sau Tiny11, vừa trình diễn Windows 11 phiên bản 26H2 đã tùy chỉnh để chạy ở mức này. Kết quả đáng chú ý về kỹ thuật, nhưng không nên được hiểu là Microsoft đã hạ yêu cầu phần cứng hay người dùng có thể cài Windows tiêu chuẩn lên máy chỉ có 128 MB RAM. Bản thử nghiệm mở được File Explorer, hiển thị Start Menu và chạy Notepad cổ điển. Đó là bằng chứng về khả năng khởi động, không phải cam kết về tốc độ, độ ổn định hay khả năng đáp ứng công việc thường ngày. Giá trị của thử nghiệm nằm ở việc phơi bày giới hạn có thể đạt được khi cắt bỏ thành phần, chứ không phải một cấu hình nên noi theo.
Khoảng cách lớn với RAM tối thiểu Windows 11
RAM tối thiểu Windows 11 theo thông số Microsoft công bố là 4 GB, cùng yêu cầu ít nhất 64 GB dung lượng lưu trữ và một số điều kiện phần cứng khác. Mức 128 MB trong màn trình diễn chỉ bằng 1/32 con số RAM tối thiểu đó, nên sự chênh lệch không thể xem là một thay đổi nhỏ trong cấu hình. Bối cảnh khiến kết quả được chú ý là Microsoft đang cải tiến Windows 11 26H2 để giảm mức dùng tài nguyên và tăng độ phản hồi được công bố tới 20%; trước đó cũng có người dùng hạ mức RAM xuống 2,5 GB bằng thủ thuật cài đặt với Rufus. Tuy nhiên, những cải tiến trên bản Windows thông thường không đồng nghĩa hệ điều hành có thể vận hành đầy đủ ở 128 MB. Cần tách bạch tối ưu chính thức với một bản dựng thử nghiệm bị lược bỏ sâu.
Cái giá của bản dựng siêu nhẹ
Để đạt mức tiêu thụ bộ nhớ thấp, NTDEV đã loại bỏ nhiều thành phần và chức năng chạy nền. Bản thử nghiệm vẫn giữ một số công cụ cơ bản như Calculator, Settings, Paint, File Explorer và Notepad, nhưng dịch vụ Windows Update cùng các khả năng bảo trì, cập nhật hệ thống thông thường đã bị lược bỏ. Nhà phát triển thừa nhận Windows chạy cực kỳ chậm; vì thế, khả năng mở ứng dụng hay thao tác cơ bản không chứng minh trải nghiệm đủ dùng hoặc ổn định. Đây là đánh đổi có ý nghĩa: thiếu cập nhật và bảo trì khiến bản dựng không tương đương một cài đặt Windows 11 tiêu chuẩn về chức năng lẫn khả năng duy trì lâu dài. Người dùng máy cũ vì vậy không nên xem con số 128 MB như lời hứa hồi sinh thiết bị. Nó phản ánh một giới hạn kỹ thuật trong điều kiện tùy chỉnh, không phải khuyến nghị cấu hình.
Pico11 là thử nghiệm, không phải lối tắt cho máy cũ
Thử nghiệm gắn với Pico11, dự án đang được phát triển để tạo các bộ cài Windows nhỏ gọn; công cụ tương tự cũng đã xuất hiện trên GitHub. Trong một bước tinh giản riêng, NTDEV thu gọn tệp ISO cài đặt xuống 699.811.840 byte, vừa dung lượng một đĩa CD-ROM 700 MB. Nhưng con số về kích thước bộ cài không nên bị nhầm với lượng RAM cần để sử dụng một hệ điều hành đầy đủ. Các bản dựng tùy chỉnh của Tiny11 hay Pico11 khác rõ rệt cấu hình Windows 11 thông thường vì đã loại bỏ thành phần và chức năng. Thậm chí, một thử nghiệm Pico11 khác chạy trong máy ảo được cấp 4 GB RAM, không phải màn trình diễn 128 MB. Kết luận hợp lý là đây là màn trình diễn khả năng tinh giản đáng xem, còn người cần máy tính dùng ổn định vẫn nên dựa vào yêu cầu chính thức.
