Giáo dục AI Việt Nam: từ ý tưởng đến cuộc đua hệ sinh thái
Giáo dục AI Việt Nam là quá trình đưa trí tuệ nhân tạo và tư duy STEM vào chương trình đào tạo, thông qua nền tảng số giáo dục, kho học liệu số, thiết bị thực hành và dịch vụ hỗ trợ, nhằm tạo ra thế hệ sinh viên có khả năng làm chủ công nghệ, đáp ứng nhu cầu nhân lực mới của nền kinh tế số. Khi hai cái tên Phạm Nhật Vượng và Vũ Văn Tiền cùng xuất hiện trong cuộc chơi này, câu chuyện không còn là vài dự án thí điểm, mà là tham vọng tái định hình thị trường đào tạo. Vingroup chọn mô hình trường phổ thông quốc tế VERTA, còn Geleximco xây hệ sinh thái STEM & AI mở trên toàn quốc. Động thái đồng loạt cho thấy giáo dục AI đã bước sang giai đoạn cạnh tranh chiến lược, nơi ai xây được hệ sinh thái trước sẽ nắm lợi thế về nhân lực công nghệ.
Chiến lược AI-First của Geleximco: đánh vào hạ tầng giáo dục số
Điểm khác biệt của Geleximco là không mở thêm một trường học, mà xây hạ tầng cho cả thị trường giáo dục AI Việt Nam. Công ty Cổ phần Trí tuệ Nhân tạo và Công nghệ Giáo dục Geleximco được thiết kế theo mô hình vận hành tinh gọn “AI-First”, với kiến trúc giáo dục số dựa trên bốn trụ cột: nền tảng số, kho học liệu số, thiết bị giáo dục và dịch vụ đồng hành. Đây là cách tiếp cận đánh thẳng vào điểm yếu lâu nay của giáo dục: thiếu công cụ, thiếu nội dung số, thiếu dịch vụ hỗ trợ triển khai. Tham vọng của doanh nghiệp mới là trở thành đơn vị nòng cốt triển khai hệ sinh thái STEM & AI trên toàn quốc, thay vì chỉ phục vụ một nhóm học sinh nhất định. Nếu làm được, Geleximco sẽ không chỉ bán sản phẩm, mà còn định chuẩn cách các trường dạy và dùng AI trong lớp học.
Hợp tác với Bách khoa Hà Nội: bước đi để chiếm ưu thế chuyên môn
Để hệ sinh thái STEM không dừng ở khẩu hiệu, Geleximco chọn bắt tay với một trong những cái nôi kỹ thuật lớn nhất: Đại học Bách khoa Hà Nội. Song song với việc thành lập công ty AI & Edtech, tập đoàn đã cùng trường khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành. Đây không chỉ là một không gian đẹp để trưng bày công nghệ, mà là mắt xích quan trọng nối đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. Theo tập đoàn, trung tâm đáp ứng tiêu chuẩn mạng lưới Design Factory toàn cầu, đi kèm kế hoạch xây phòng thí nghiệm Robot và Trung tâm Công nghệ giáo dục. Về chiến lược, Geleximco đang cố gắn thương hiệu của mình với năng lực chuyên môn của Bách khoa, tạo nguồn sinh viên, giảng viên, dự án nghiên cứu để nuôi hệ sinh thái STEM & AI. Đây là cách đi thông minh nếu họ muốn phổ biến giải pháp ra hàng trăm cơ sở đào tạo khác.
VERTA của Vingroup: mô hình trường AI để tạo chuẩn mới về kỹ năng
Trong khi Geleximco xây nền tảng, Vingroup lại chọn đánh vào trải nghiệm học đường cụ thể. Ngày 15/10, tập đoàn công bố thành lập Trường Quốc tế VERTA tại 148 Giảng Võ, Hà Nội, dự kiến tuyển khóa đầu tiên từ tháng 8/2027 với quy mô tối đa khoảng 800–1.000 học sinh. Chương trình được thiết kế quanh ba định hướng Learn. Make. Matter., đưa học sinh vào chu trình học – làm – tạo giá trị, với các môn nền tảng và cơ hội tiếp cận AI, kỹ thuật, khoa học y sinh, khởi nghiệp, cùng các môn nâng cao theo chương trình AP. VERTA trở thành thương hiệu mới trong hệ sinh thái giáo dục của tập đoàn, bên cạnh các đơn vị đã có như Vinschool, Brighton College Vietnam, Vin Nexus Center và VinUniversity. Về bản chất, Vingroup đang xây một “trường mẫu” cho thời đại AI, nơi kỹ năng công nghệ và tư duy sáng tạo được coi là chuẩn đầu ra bắt buộc.
Cuộc cạnh tranh nhân lực công nghệ: cơ hội lớn nhưng không ít rủi ro
Khi hai tập đoàn cùng đầu tư giáo dục AI, tác động không dừng ở vài cơ sở đào tạo mới mà lan sang toàn thị trường nhân lực. Các mô hình này có thể mở ra cơ hội cho nhiều nhóm: giáo viên biết ứng dụng công nghệ, chuyên gia xây dựng học liệu số, kỹ sư phần mềm, chuyên viên phát triển sản phẩm giáo dục và nhân sự triển khai giải pháp AI. Ở quy mô rộng hơn, sự phát triển của AI đang làm thay đổi yêu cầu kỹ năng tại nhiều ngành kinh tế. Câu nói đáng chú ý là: “Trong đó, các vị trí kết hợp kiến thức chuyên môn với khả năng sử dụng AI có thể ngày càng được chú ý”. Tuy vậy, AI trong giáo dục kéo theo bài toán bảo mật dữ liệu, độ chính xác nội dung, quyền riêng tư người học và khả năng kiểm soát công cụ tự động. Nếu không có khung pháp lý và chuẩn đạo đức tương ứng, cuộc đua đầu tư giáo dục công nghệ có thể tạo ra khoảng cách mới giữa các trường có điều kiện và phần còn lại.
