Bi kịch lên ngôi: vì sao cái kết buồn đang chia rẽ khán giả?
Phim Hoa Ngữ kết thúc bi thảm là những tác phẩm cố ý lựa chọn cái kết buồn, mất mát hoặc chia ly vĩnh viễn cho tuyến nhân vật chính, nhằm đẩy cao cảm xúc, phản ánh hiện thực hoặc xây dựng một mỹ học bi kịch riêng, nhưng đồng thời dễ tạo nên tranh cãi cái kết phim cổ trang và chia rẽ khán giả về ranh giới giữa nghệ thuật và ức chế cảm xúc. Trong vài năm gần đây, phim bi kịch Hoa Ngữ không còn là ngoại lệ mà gần như trở thành một xu hướng: càng nhiều đạo diễn, biên kịch dám cho nhân vật "chết sạch", tình yêu tan vỡ, hy vọng vụn nát. Vấn đề là, khi màn ảnh ngày càng ưu ái những cái kết tăm tối, khán giả bắt đầu đặt câu hỏi: bi kịch đang phục vụ câu chuyện, hay câu chuyện đang bị hi sinh để phục vụ bi kịch?
Giây Phút Ấy Quá Giới Hạn: khi bi thảm hóa thành tâm điểm phẫn nộ
Giây Phút Ấy Quá Giới Hạn là ví dụ điển hình cho một phim Trung Quốc chia rẽ khán giả vì cái kết quá tàn nhẫn. Dù sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng như Trương Lăng Hách và Vương Sở Nhiên, bộ phim vẫn liên tục trở thành tâm điểm tranh cãi. Ngay khi những tập cuối lên sóng, tác phẩm lập tức leo thẳng lên vị trí top 1 hot search nhờ cái kết bi kịch. Không có phép màu phút chót, tất cả các cặp đôi đều chịu cảnh âm dương cách biệt hoặc chia ly mãi mãi. Nam chính Mộ Dung Thanh Dịch hi sinh trong ngọn lửa lớn để cứu con, để lại Nhậm Tố Tố sống cô độc suốt phần đời còn lại. Với fan tiểu thuyết, đây là điều đã được báo trước vì văn phong "ngược luyến tàn tâm" của Phỉ Ngã Tư Tồn. Nhưng với số đông khán giả truyền hình, cảm giác bị kéo vào cơn lốc bi kịch rồi bị bỏ mặc khiến họ than trời trên mạng xã hội.
Chủ Giác: bi kịch như một hình thái thẩm mỹ hợp lệ
Trái với cảm giác "bị hành" mà nhiều người trải nghiệm ở Giây Phút Ấy Quá Giới Hạn, Chủ Giác (Nhân Vật Chính) cho thấy bi kịch có thể là một hình thái thẩm mỹ hợp lệ nếu được xây dựng chặt chẽ. Kết phim không phải là kết cục hoàn mỹ, không mang lại hạnh phúc mãi mãi cho tất cả các nhân vật. Ức Tần Nga đang ở đỉnh cao sự nghiệp, kết hôn với Lưu Hồng Binh, nhưng thời thế đổi thay, kịch truyền thống suy tàn, chồng mất việc, cha chồng bị liệt, con trai mắc bệnh tim bẩm sinh; hàng loạt gian truân ập tới khiến hôn nhân tan vỡ. Tột cùng đau khổ là khi họ gần như tìm được lối ra, Lưu Hồng Binh và con trai gặp tai nạn, để Ức Tần Nga chỉ còn một mình trên đời. Dẫu vậy, phim nhấn mạnh hành trình đối mặt, tự chữa lành và trở lại sân khấu của cô, biến đau thương thành chất liệu nghệ thuật thay vì bi lụy. Nội dung cho thấy bi kịch luôn là một hình thái thẩm mỹ, nơi gian truân, sợ hãi hay cái chết vẫn được thể hiện qua nghệ thuật.
Xu hướng kết thúc buồn trong phim cổ trang Hoa Ngữ: cảm xúc cao trào hay sự xa cách với người xem?
Từ Giây Phút Ấy Quá Giới Hạn đến những chuyển thể từ Đông Cung hay Thiên Sơn Mộ Tuyết, có thể thấy một xu hướng rõ ràng: phim bi kịch Hoa Ngữ, đặc biệt là bối cảnh Dân Quốc hoặc cổ trang, ngày càng ưu ái kết thúc buồn. Việc kết hợp văn phong đầy bi kịch với giai đoạn lịch sử biến động được coi là công thức tạo nên những thiên tình sử đẫm nước mắt. Mới đây, tập cuối Giây Phút Ấy Quá Giới Hạn chiếm sóng mạng xã hội vì kết cục bi thương khiến khán giả đồng loạt than trời. Phim Hoa Ngữ kết thúc bi thảm rõ ràng có sức công phá cảm xúc, tạo đề tài tranh cãi cái kết phim cổ trang và giúp tác phẩm phủ sóng. Nhưng cái giá phải trả là một bộ phận người xem cảm thấy bị xa lạ, thậm chí phản ứng tiêu cực khi bi kịch bị đẩy lên thành công thức, thay vì là lựa chọn tự nhiên của câu chuyện.
Bi kịch để làm gì: ranh giới giữa trung thực cảm xúc và đánh đố khán giả
Câu hỏi cuối cùng không phải là nên hay không nên có cái kết buồn, mà là: bi kịch ở đó để làm gì. Khi một phim Trung Quốc chia rẽ khán giả, nguyên nhân thường nằm ở việc kết thúc không xuất phát từ logic nội tại của nhân vật và chủ đề. Ở Chủ Giác, mất mát của Ức Tần Nga gắn liền với sự suy tàn và nỗ lực bảo tồn kịch Tần Khang, khiến khung bi kịch vừa đau đớn vừa có giá trị nhận thức. Ngược lại, nếu cái chết, chia ly chỉ nhằm tăng số "giọt nước mắt" mà bỏ qua tiếng nói của nhân vật, khán giả sẽ cảm thấy bị lừa. Bi kịch mạnh mẽ nhất không phải là bi kịch tàn nhẫn nhất, mà là bi kịch khiến người xem vẫn muốn ở lại với câu chuyện dù đã khép lại. Nếu các nhà làm phim không trả lời được câu hỏi "bi kịch phục vụ điều gì", xu hướng kết thúc buồn sẽ tiếp tục là con dao hai lưỡi, vừa tạo sóng vừa tạo khoảng cách.
