Thu hồi phiếu công bố mỹ phẩm là gì và vì sao người dùng phải quan tâm?
Thu hồi phiếu công bố mỹ phẩm là việc cơ quan quản lý hủy hiệu lực số tiếp nhận phiếu công bố của một sản phẩm, khiến hồ sơ pháp lý cho phép sản phẩm đó lưu hành dưới tên và đơn vị chịu trách nhiệm cụ thể không còn giá trị, dù bản thân sản phẩm không nhất thiết bị kết luận kém chất lượng hay mất an toàn cho sức khỏe người dùng.
Điểm mấu chốt của đợt thu hồi mỹ phẩm lần này là: người tiêu dùng không nên hoảng loạn, nhưng càng không được thờ ơ trước thông tin quản lý. Cục Quản lý Dược đã quyết định thu hồi 313 số tiếp nhận phiếu công bố mỹ phẩm của 14 doanh nghiệp theo đề nghị tự nguyện, do doanh nghiệp không còn nhu cầu kinh doanh những sản phẩm đó nữa. Việc thu hồi được khẳng định “không xuất phát từ nguyên nhân sản phẩm vi phạm chất lượng, chứa chất cấm hay gây mất an toàn cho người sử dụng”. Nói cách khác, đây là vấn đề minh bạch hồ sơ và quản lý thị trường, còn quyền chủ động kiểm tra sản phẩm vẫn nằm ở người dùng.
Những thương hiệu, dòng sản phẩm nào đang bị ảnh hưởng?
Đáng chú ý trong đợt thu hồi phiếu công bố mỹ phẩm này là số lượng và độ quen thuộc của các sản phẩm bị tác động. Danh mục bị thu hồi bao gồm son môi, kem chống nắng, mặt nạ, sữa rửa mặt, dầu gội, dầu xả, thuốc nhuộm tóc, kem dưỡng da, serum, nước hoa, chì kẻ mày, chì kẻ môi, kem đánh răng, sữa tắm và nhiều sản phẩm chăm sóc cá nhân khác. Đây đều là những nhóm sản phẩm dùng hằng ngày, nên mọi sự thay đổi về hồ sơ pháp lý đều đáng lưu tâm.
Về doanh nghiệp, Công ty TNHH XNK TM Thanh Nam Anh có 82 số tiếp nhận bị thu hồi, Công ty TNHH Noma Medical 35 số, Công ty TNHH M.O.I Cosmetics 40 số và Công ty Cổ phần XNK và bán lẻ Hồng Lâm 38 số. M.O.I Cosmetics có nhiều dòng son Love M.O.I, Sparkling Matte Lipstick, nước hoa, chì kẻ mày, mặt nạ, sữa rửa mặt, toner và serum trong danh sách. Ngoài ra còn có nhiều sản phẩm mang nhãn Shiseido cùng các thương hiệu quốc tế quen thuộc như Muji, Rohto, Rosette, Softymo, Bigen, Hatomugi, Sunstar, H&S, Meishoku, Pelican Soap, Sana, Salon Link, Dokudami, MANIS. Đây là lời nhắc rằng sản phẩm nổi tiếng không đồng nghĩa hồ sơ luôn cập nhật.
Khác biệt quan trọng: thu hồi số tiếp nhận và thu hồi – tiêu hủy sản phẩm
Không phải quyết định thu hồi mỹ phẩm nào cũng giống nhau, và hiểu nhầm điểm này dễ khiến người dùng hoặc chủ quan, hoặc hoang mang quá mức. Với 313 số tiếp nhận phiếu công bố bị thu hồi, cơ quan quản lý nhấn mạnh đây là thủ tục hành chính nhằm chấm dứt hiệu lực hồ sơ đối với sản phẩm doanh nghiệp không còn kế hoạch lưu hành, không đồng nghĩa sản phẩm vi phạm chất lượng hay mất an toàn. Thậm chí, một sản phẩm do một doanh nghiệp rút số tiếp nhận vẫn có thể tiếp tục lưu thông nếu còn đơn vị khác được chủ sở hữu ủy quyền, trừ trường hợp độc quyền phân phối.
Trái lại, trường hợp Sở Y tế Hà Nội yêu cầu thu hồi, tiêu hủy 5 sản phẩm của P'CELL và Juviskincare là một mức độ khác. Nguyên nhân là hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) không đầy đủ theo quy định, nên cơ quan quản lý đã đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước. Đây là thông điệp rõ ràng: hồ sơ PIF thiếu không phải lỗi kỹ thuật nhỏ, mà là rào chắn cuối cùng để bảo vệ an toàn mỹ phẩm trước khi đến tay người dùng.
Người dùng nên kiểm tra và hành động như thế nào để bảo đảm an toàn mỹ phẩm?
Đợt thu hồi phiếu công bố mỹ phẩm lần này cho thấy: nếu người dùng không chủ động kiểm tra sản phẩm, mọi nỗ lực quản lý của cơ quan chức năng vẫn có thể bị vô hiệu trên thực tế. Khi một sản phẩm bị đình chỉ lưu hành, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu UBND các xã, phường thông báo để các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn khẩn trương thu hồi toàn bộ sản phẩm thuộc diện đình chỉ; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành. Đây không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền và doanh nghiệp, mà còn là gợi ý hành động cho từng cá nhân.
Các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm được yêu cầu rà soát, dừng ngay việc kinh doanh, sử dụng các sản phẩm bị thu hồi và thực hiện trả lại cho đơn vị cung ứng theo quy định. Người tiêu dùng nên hành động tương tự: rà soát tủ mỹ phẩm, đối chiếu tên sản phẩm với các thông báo thu hồi, ưu tiên mua hàng tại kênh chính thức, giữ hóa đơn để có thể hoàn trả khi cần. Thu hồi mỹ phẩm là tín hiệu của hệ thống quản lý đang hoạt động; cách chúng ta phản ứng mới là yếu tố quyết định mức độ an toàn thực sự.
