Phong cách trang điểm hoài cổ: khi quá khứ trở thành tài sản thẩm mỹ
Phong cách trang điểm hoài cổ là việc cố ý tái hiện lại những kiểu makeup của quá khứ – gắn với vai diễn, thời kỳ hoặc xu hướng cũ – để biến chúng thành tuyên ngôn thẩm mỹ mới mang tính aesthetic hoài niệm trong hiện tại, đồng thời thách thức cách xã hội từng đánh giá cái gọi là “lỗi thời”. Xu hướng này không trung lập: nó nói rõ lập trường của sao nổi tiếng rằng ký ức, khuyết điểm và cả những lần bị chê bai cũng có thể được hóa thân thành ngôn ngữ thời trang. Khi nhìn vào makeup sao nổi tiếng ngày nay, ta không chỉ thấy lớp phấn son, mà thấy cách họ kể lại câu chuyện đời mình thông qua xu hướng trang điểm lặp lại đầy chủ ý.
Hwang Jung-eum: từ bị chê “lỗi thời” đến Kim Hye Jin 42 tuổi
Hwang Jung-eum là ví dụ rõ nhất cho việc một sao nữ dùng phong cách trang điểm hoài cổ để lật ngược dư luận. Sau video thử thách makeup idol trên kênh cá nhân, cô nhận về bình luận gay gắt như “quá lỗi thời”, “làm hỏng cả khuôn mặt đẹp” từ một bộ phận cư dân mạng. Thay vì phòng thủ, ngày hôm sau cô công bố loạt ảnh với chú thích “Kim Hye Jin 42 tuổi” trên SNS cá nhân, tái hiện đầy đủ tàn nhang, đỏ mặt và mái tóc bù xù. Đó chính là aesthetic hoài niệm: chuyển cái bị cho là “xấu” thành ký ức chung của khán giả. Bằng việc đưa nhân vật Kim Hye Jin của Cô Nàng Xinh Đẹp – bộ phim phát sóng năm 2015 – trở lại sau 11 năm, cô biến sự lỗi thời thành chất liệu để trò chuyện với công chúng về tuổi tác, thời gian và hình ảnh phụ nữ ngoài 40.
Anne Hathaway và cú ném mình về thời bixie Les Misérables
Ở Hollywood, Anne Hathaway đang làm điều tương tự với mái tóc và lớp makeup của mình. Năm 2012, cô cắt phăng mái tóc nâu đặc trưng trên màn ảnh trong Les Misérables và gắn bó với kiểu pixie xuyên suốt vòng quảng bá, rồi giành Oscar Nữ phụ nhờ vai diễn đó. Mười bốn năm sau, cô “hồi sinh” phong cách ấy cho bìa số tháng 9 của một tạp chí thời trang lớn tại Trung Quốc, lần này là kiểu bixie cắt sắc, tập trung độ dài ở đỉnh đầu và mái ngắn phía trước. Dù gần như chắc chắn là tóc giả, nhà tạo mẫu tóc Alex Pardoe khẳng định bixie và pixie dài sẽ trở thành xu hướng mùa thu tới. Nền makeup tối giản, sạch sẽ của Hung Vanggo càng khiến mái tóc ngắn mang lại cảm giác vừa cổ điển vừa hiện đại, cho thấy cách một xu hướng cũ được tái chế thành biểu tượng mới của thanh lịch.
Vì sao xu hướng trang điểm lặp lại tạo hiệu ứng truyền thông mạnh?
Điểm thú vị là những màn “hồi sinh” makeup sao nổi tiếng này luôn tạo hiệu ứng truyền thông mạnh hơn hẳn một concept mới. Với Hwang Jung-eum, cùng một gương mặt nhưng khi gắn với phong cách idol bị đánh giá là lạc hậu sẽ bị chê trách; còn khi gắn với Kim Hye Jin, nó trở thành công cụ thẩm mỹ để triệu hồi nhân vật được yêu thích hơn 10 năm trước. Trong ngành giải trí, gương mặt diễn viên vừa là công cụ hóa thân nhân vật, vừa là vật mang hình ảnh thương hiệu và biểu tượng cá nhân trên mạng xã hội. Vì thế, xu hướng trang điểm lặp lại cho phép họ dùng quá khứ để tái định nghĩa hiện tại. Như trường hợp Hathaway, việc chọn lại mái tóc bixie trong bối cảnh bixie đang được dự báo sẽ trở thành xu hướng mùa thu biến hoài niệm thành quyết định thời thượng có tính toán.
Từ hoài cổ đến tuyên ngôn: khán giả được gì từ những màn hồi sinh?
Nhìn rộng hơn, aesthetic hoài niệm trong phong cách trang điểm hoài cổ mang đến cho khán giả cảm giác gần gũi tức thì. Thay vì phải giải thích một hình ảnh mới, việc tái hiện nhân vật từng được yêu thích khiến người xem có điểm tựa cảm xúc rất nhanh. Đó là lý do Hwang Jung-eum chọn kết nối lại với công chúng qua kênh cá nhân, nơi cô chủ động dựng lại câu chuyện của mình bằng hình ảnh Kim Hye Jin thay vì chờ đợi một vai diễn mới. Trong khi đó, Anne Hathaway dùng sự lặp lại của mái tóc pixie/bixie để trò chuyện với những ai trưởng thành cùng thời Les Misérables. Cuối cùng, những màn hồi sinh này khiến khái niệm “lỗi thời” trở nên đáng nghi: nhiều kiểu makeup tưởng đã cũ lại trở thành xu hướng trang điểm lặp lại đầy sức sống, khi được đặt đúng bối cảnh và mang theo câu chuyện rõ ràng.
