Linux mở thêm một cánh cửa cho PS5
PS5 cài Linux là máy chơi game của Sony được khởi động bằng hệ điều hành Linux để thử chạy phần mềm và trò chơi vốn dành cho PC hoặc nền tảng khác. Đây là hướng thử nghiệm đòi hỏi máy đã bẻ khóa, không phải tính năng chính thức dành cho người dùng phổ thông. Các video gần đây cho thấy một số game Steam chạy cục bộ trên PS5 bẻ khóa, còn Pokémon Pokopia cũng được trình diễn trên một chiếc PS5 đang chạy Linux.
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc biến mọi PS5 thành máy tính chơi game, mà ở cách cộng đồng đang tận dụng phần cứng console theo những lối nhà sản xuất không thiết kế. Dự án Playden for PS5 được công khai gần đây, cung cấp một trình khởi chạy Steam cùng môi trường Windows riêng thông qua prospero-win, bản chuyển thể Wine cho PS5. Những thử nghiệm này mở rộng trí tưởng tượng về game Steam trên PS5, nhưng hiện vẫn là thành quả của người dùng có kỹ năng kỹ thuật, không phải lựa chọn cắm vào là chơi.
Game Steam chạy được, nhưng trải nghiệm chưa liền mạch
Portal đã được ghi hình chạy cục bộ trên PS5 bẻ khóa; danh sách tương thích của Playden còn có nhiều trò chơi khác, trong đó có Left 4 Dead 2. Cách triển khai khá khác một ứng dụng console thông thường: Playden tải và chuẩn bị trò chơi, rồi chuyển việc khởi chạy cho một ứng dụng PS5 riêng. Mỗi game có ô riêng trên màn hình chính và được tách biệt về tệp, thiết lập lẫn lỗi phát sinh.
Về mặt kỹ thuật, dự án hỗ trợ tối đa Direct3D 11 thông qua DXVK và game Direct3D 12 qua VKD3D-Proton. Điều đó giúp giải thích vì sao nhiều game PC có thể khởi chạy, nhưng không đồng nghĩa mọi trò chơi sẽ hoạt động ổn định. Playden vẫn ở giai đoạn alpha sớm và có thể gặp lỗi hoặc sập. Bản thử Portal còn vướng điều khiển: người chơi không dùng được con trỏ chuột hay phím Esc để mở tùy chọn, dù các thao tác cơ bản vẫn hoạt động. Đây là bằng chứng về tiềm năng, chưa phải trải nghiệm thay thế PC.
Pokémon Pokopia cho thấy cả sức hút lẫn giới hạn
Trường hợp Pokémon Pokopia PS5 còn nhiều lớp phức tạp hơn: một video cho thấy trò chơi chạy trên PS5 cài Linux, nhưng hình ảnh trong bản dựng ban đầu chỉ hiện các nhân vật như bóng tối. Một hướng thử nghiệm khác dùng ProsperoEden, bản chuyển không chính thức của trình giả lập Eden sang PS5. Video của hướng này hiển thị kết cấu đầy đủ hơn, song tốc độ khung hình có vẻ chậm.
Vì thế, việc thấy game xuất hiện trên màn hình không nên bị đánh đồng với khả năng chơi tốt từ đầu đến cuối. Các thử nghiệm này đáng chú ý bởi chúng chứng minh ranh giới giữa nền tảng có thể bị cộng đồng thử thách, nhưng cũng phơi bày những nút thắt về đồ họa và hiệu năng. Với Pokopia, kết quả hiện tại giống một màn trình diễn kỹ thuật hơn là cách chơi thực dụng. Tương tự, khả năng chạy game PC trên PS5 phụ thuộc vào cả môi trường Linux hoặc lớp tương thích và tình trạng phần mềm còn đang phát triển.
Cơ hội dành cho người thích vọc, không phải số đông
Rào cản lớn nhất không phải thiếu trò chơi để thử, mà là điều kiện tiếp cận và rủi ro. Playden yêu cầu người dùng đăng nhập tài khoản Steam chính thức, trong khi nhóm phát triển cảnh báo Valve không hỗ trợ các ứng dụng khách bên thứ ba và người dùng tự chấp nhận rủi ro tài khoản. Bản thân việc bẻ khóa PS5 cũng có rủi ro, còn quy trình cài đặt được mô tả là khá phức tạp và phù hợp với người dùng nâng cao.
Bởi vậy, các video này chưa phải lời mời để người chơi phổ thông biến máy console thành PC. Chúng là dấu hiệu cho thấy Linux, Wine và các dự án chuyển cổng có thể mở rộng đáng kể những gì phần cứng PS5 làm được khi bị đặt ngoài giới hạn chính thức. Nhưng ở thời điểm này, lỗi, điều khiển chưa hoàn chỉnh, hình ảnh thiếu ổn định và tốc độ khung hình chậm vẫn là một phần của trải nghiệm. Kết luận hợp lý nhất: PS5 bẻ khóa có tiềm năng chạy game Steam và Pokémon Pokopia qua những con đường khác nhau, nhưng tính tương thích còn thử nghiệm và đánh đổi không nhỏ.
