Đào tạo AI phải bắt đầu từ nghiệp vụ
Đào tạo AI trong tòa soạn là việc trang bị cho phóng viên, biên tập viên khả năng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để tìm kiếm, xử lý và hoàn thiện nội dung, đồng thời kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm về sản phẩm. Đây không nên là lớp học mẹo dùng ứng dụng, mà là một phần của năng lực tác nghiệp mới. Báo và Phát thanh, Truyền hình Ninh Bình tổ chức lớp bồi dưỡng với sự tham gia của lãnh đạo, viên chức và người lao động ở các phòng chuyên môn. Nội dung hướng tới kỹ năng số, tìm kiếm tư liệu bằng từ khóa phù hợp và kiểm tra thông tin trên Google cùng các nền tảng hỗ trợ. Học viên được giới thiệu ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity và cách thiết lập, sử dụng chúng cho công việc. Trọng tâm này hợp lý: người làm báo cần biết đặt câu hỏi, đánh giá kết quả và truy về nguồn, chứ không chỉ biết mở một công cụ.
Từ câu lệnh đến kiểm chứng
Phần thực hành đáng chú ý là cách xây dựng câu lệnh (prompt) để hỗ trợ tìm kiếm thông tin, xử lý dữ liệu và phát triển tác phẩm báo chí. Học viên cũng được hướng dẫn sử dụng Google Pinpoint để nhận diện, xử lý và chuyển đổi tài liệu âm thanh, văn bản, phục vụ bóc băng, khai thác tư liệu và biên tập. Đây là những kỹ năng gắn với việc thường ngày của tòa soạn, nơi tốc độ xử lý tư liệu có thể hỗ trợ phóng viên dành thêm thời gian cho xác minh và kể chuyện. Nhưng tốc độ không phải thước đo duy nhất. Nội dung do AI hỗ trợ tạo ra vẫn phải được đối chiếu với nguồn đáng tin cậy, bảo đảm chính xác, khách quan và phù hợp đạo đức nghề nghiệp, pháp luật về báo chí. Nếu thiếu bước kiểm tra này, kỹ năng AI có thể làm nội dung sai lan nhanh hơn thay vì nâng chất lượng.
Hội thảo SDTV mở rộng bài toán ra toàn chuỗi nội dung
Chiều 11/11 tại Lâm Đồng, Truyền hình kỹ thuật số miền Nam (SDTV) tổ chức hội nghị khách hàng và hội thảo về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số cùng dịch vụ giá trị gia tăng trên nền tảng FAST - OTT trong báo chí, phát thanh và truyền hình. Khác với lớp bồi dưỡng tập trung vào kỹ năng cá nhân, hội thảo đặt AI trong chuỗi sản xuất, lưu trữ và phân phối nội dung. Các đại biểu trao đổi về phát triển FAST, nền tảng truyền hình trực tuyến miễn phí có quảng cáo, và sản xuất chương trình trên Cloud kết hợp AI trong hậu kỳ. Những giải pháp được giới thiệu nhằm khai thác kho nội dung sẵn có, mở rộng phân phối qua OTT, Smart TV và thị trường quốc tế; Cloud và AI cũng có thể giảm nhu cầu đầu tư thiết bị, rút ngắn thời gian sản xuất, hỗ trợ biên tập và xử lý hình ảnh, âm thanh. Đây là mặt vận hành của AI trong báo chí: công nghệ tác động cả quy trình làm nội dung lẫn con đường đưa nội dung đến công chúng.

Kỹ năng cá nhân cần nối với chuyển đổi của tòa soạn
Hai hoạt động cho thấy đào tạo AI chỉ phát huy giá trị khi nối được việc phóng viên làm hằng ngày với cách cơ quan báo chí tổ chức sản xuất và phân phối. Tại Ninh Bình, mục tiêu là giúp nhân sự tìm, xử lý, kiểm chứng tư liệu và hoàn thiện tác phẩm hiệu quả hơn. Ở hội thảo SDTV, trọng tâm chuyển sang khai thác kho nội dung, sản xuất trên nền tảng đám mây và đưa chương trình lên nhiều kênh. Một bên bồi dưỡng năng lực tác nghiệp; bên kia cho thấy công nghệ số có thể thay đổi hạ tầng và luồng công việc. Vì vậy, tòa soạn không nên đánh giá đào tạo bằng số công cụ nhân viên đã thử. Cần chú trọng khả năng đặt câu hỏi rõ, kiểm tra đầu ra, xử lý tư liệu có trách nhiệm và hiểu công cụ đang hỗ trợ khâu nào. AI có thể tiết kiệm thời gian, nhưng quyết định biên tập, xác minh và trách nhiệm trước công chúng vẫn thuộc về con người.







