Uống điều độ thường không gây hại cho thận
Trà và cà phê là những thức uống chứa caffeine, nhìn chung an toàn với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh nếu dùng ở mức vừa phải và phù hợp với thể trạng cá nhân. Với người có chức năng thận bình thường, uống trà cà phê điều độ thường không gây tổn thương thận. Caffeine có thể làm tăng lượng nước tiểu trong thời gian ngắn, nhất là ở người ít dùng, nhưng tác dụng lợi tiểu nhẹ này không đồng nghĩa với mất nước nghiêm trọng; hai thức uống vẫn góp phần vào tổng lượng chất lỏng hằng ngày. Điều đáng quan tâm hơn là tổng lượng caffeine, đường thêm vào và bệnh lý sẵn có. Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày thường không gây tác động tiêu cực ở đa số người trưởng thành khỏe mạnh. Mức đó tương đương khoảng 4–5 tách cà phê thông thường, nhưng hàm lượng thực tế thay đổi theo loại đồ uống và cách pha.
Caffeine, huyết áp và nguy cơ sỏi thận
Mốc 400 mg không phải mục tiêu cần đạt, cũng không phải giới hạn phù hợp với tất cả mọi người. Caffeine có thể khiến huyết áp tăng tạm thời ở một số người; nếu huyết áp cao kéo dài và không được kiểm soát, các mạch máu nhỏ trong thận có thể bị tổn thương. Người có tiền sử tăng huyết áp nên để ý lượng trà, cà phê và theo dõi huyết áp, nhất là khi thấy hồi hộp, tim đập nhanh hoặc mất ngủ sau khi dùng caffeine. Trà cũng chứa oxalat, có thể góp phần hình thành sỏi canxi oxalat ở người dễ mắc bệnh, đặc biệt khi uống nhiều. Tuy nhiên, nguy cơ còn tùy chế độ ăn, lượng nước uống và tiền sử sỏi. Cà phê chưa được chứng minh nhất quán là làm tăng nguy cơ sỏi thận; một số nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ với nguy cơ thấp hơn.
Đường thêm vào cũng đáng để cân nhắc
Một ly trà hoặc cà phê nguyên chất khác xa phiên bản có nhiều đường, siro, kem béo hay sữa đặc. Dùng thường xuyên đồ uống nhiều đường có thể làm tăng năng lượng nạp vào, góp phần gây tăng cân và tăng nguy cơ tiểu đường type 2. Đây không chỉ là chuyện cân nặng: tiểu đường và tăng huyết áp đều là những nguyên nhân quan trọng gây bệnh thận mạn, bởi đường huyết cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận. Vì vậy, lựa chọn trà nguyên chất, cà phê ít đường hoặc không đường là một cách thiết thực để hạn chế đường bổ sung. Uống trà đúng cách không đòi hỏi phải loại bỏ thức uống yêu thích; hãy tính cả đường và các thành phần thêm vào khi đánh giá thói quen của mình. Uống đủ nước theo nhu cầu cũng giúp hạn chế nguy cơ mất nước và hỗ trợ sức khỏe đường tiết niệu.
Điều chỉnh theo sức khỏe, không theo một con số chung
Người mắc bệnh thận, từng bị sỏi thận hoặc có tiền sử bệnh tim mạch, đặc biệt là tăng huyết áp, không nên mặc định rằng giới hạn caffeine dành cho người khỏe mạnh cũng phù hợp với mình. Phụ nữ mang thai, người nhạy cảm với caffeine và người mắc một số bệnh lý có thể cần giới hạn lượng dùng thấp hơn. Nếu đã có bệnh thận hoặc tiền sử sỏi, hãy hỏi bác sĩ về mức phù hợp thay vì tự áp dụng một con số chung. Thói quen uống lành mạnh nên đi cùng chế độ ăn cân bằng, hạn chế muối, kiểm soát huyết áp và đường huyết. Tóm lại, không nhất thiết phải từ bỏ trà và cà phê để bảo vệ thận. Hãy theo dõi tổng caffeine, giảm đường thêm vào và điều chỉnh theo phản ứng của cơ thể; nếu có bệnh nền, trao đổi với nhân viên y tế là lựa chọn thận trọng hơn.
