Tai nạn ô mắt: Nguy cơ bị bỏ qua trong những ngày mưa bão
Tai nạn ô mắt là những chấn thương ở mắt xảy ra khi trẻ bị đầu ô hoặc thân ô va đập, đâm trực tiếp vào vùng mắt, thường xuất hiện trong lúc bật, đóng hoặc đùa nghịch với ô ở khoảng cách gần, có thể gây vỡ nhãn cầu trẻ em, mất thị lực vĩnh viễn và đòi hỏi can thiệp cấp cứu chuyên khoa. Sự việc nam sinh 13 tuổi ở Hà Nội bị vỡ nhãn cầu chỉ sau một cú bật ô của bạn đứng cạnh là lời cảnh báo đau đớn. Tai nạn diễn ra trong vài giây, sau cơn mưa lớn chiều 17/9/2026, nhưng hậu quả có thể kéo dài cả đời trẻ. Khi chúng ta coi ô là “vật vô hại” và để trẻ tự dùng, tự đùa, chúng ta đang đánh cược bằng đôi mắt của con mình.
Vì sao trẻ 13 tuổi dễ thành nạn nhân của vỡ nhãn cầu?
Tuổi 13 là giai đoạn trẻ bắt đầu tự lập, thích thể hiện, dễ đùa nghịch nhưng lại thiếu ý thức về nguy cơ chấn thương mắt. Nam sinh 13 tuổi được Khoa Mắt Bệnh viện 19-8 tiếp nhận sau cơn mưa lớn là ví dụ điển hình: chỉ vì đứng cạnh bạn khi bật ô để che mưa, phần đầu nhọn lao thẳng vào mắt khiến em vỡ nhãn cầu. Ở lứa tuổi này, trẻ thường tụ tập đông, che mưa chung, chạy nhảy trong sân trường, vỉa hè trơn trượt; chiếc ô trở thành “đồ chơi” dễ vung, xoay, bật gần mặt nhau. Theo bác sĩ khoa Mắt của Bệnh viện 19-8, một chiếc ô quen thuộc, khi bật ở khoảng cách gần hoặc dùng để đùa nghịch, đầu ô có thể trở thành vật gây thương tích nguy hiểm. Nếu cha mẹ và thầy cô không đặt ra quy tắc rõ ràng, tai nạn là điều chờ sẵn.
Những tình huống dễ gây tai nạn ô mắt trong mùa mưa bão
Mùa mưa bão, tai nạn ô mắt không phải chuyện hiếm – nó ẩn trong những khoảnh khắc tưởng rất bình thường: sau một cơn mưa lớn, cả nhóm học sinh cùng bật ô, chen nhau dưới mái hiên, sân trường đông người, đường phố chật kín… Khi ô được bật hoặc đóng ngay trước mặt người khác, đặc biệt ở không gian hẹp, đầu ô dễ lao thẳng vào mắt. Việc trẻ chạy nhảy, xoay ô, dùng ô làm kiếm hoặc súng trong lúc mưa gió càng làm tăng nguy cơ vỡ nhãn cầu trẻ em. Bác sĩ đã nhấn mạnh, chỉ một cú bật ô trong vài giây đã khiến bệnh nhi phải đối diện khả năng mất thị lực vĩnh viễn, nhiều lần phẫu thuật, thậm chí không giữ được nhãn cầu. Nếu chúng ta tiếp tục cho phép ô xuất hiện trong các trò chơi của trẻ, thì mỗi cơn mưa là một phép thử tàn nhẫn với đôi mắt con.
Cha mẹ cần làm gì để phòng tránh chấn thương mắt do ô?
Phòng tránh chấn thương mắt bắt đầu từ việc xem chiếc ô như một vật có nguy cơ sát thương, không phải món đồ chơi. Cha mẹ cần dạy trẻ các quy tắc an toàn mùa mưa: không bật hoặc đóng ô khi có người đứng đối diện; luôn hướng đầu ô xuống đất hoặc vào khoảng trống trước khi mở; không chạy nhảy, vung, xoay ô; không dùng ô làm kiếm, súng hay đạo cụ đùa nghịch. Nên chủ động chọn loại ô có đầu bo tròn để giảm nguy cơ xuyên – đâm khi va chạm. Ở trường, thầy cô cần nhắc lại quy tắc mỗi khi trời mưa, đặc biệt với học sinh THCS – nhóm tuổi dễ hứng thú với các trò chơi “mạo hiểm”. Một lời nhắc trước khi trẻ bật ô có thể ngăn được hậu quả kéo dài suốt đời.
Nhận biết dấu hiệu tổn thương mắt và xử trí khẩn cấp
Khi xảy ra tai nạn ô mắt, điều tối quan trọng là không làm tổn thương nặng hơn và đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa càng sớm càng tốt. Cha mẹ phải cảnh giác với các dấu hiệu như trẻ kêu đau nhức mắt, mắt đỏ, chảy máu, chảy nước, nhìn mờ hoặc không nhìn rõ, sợ ánh sáng. Trong trường hợp trẻ bị vật nhọn như đầu ô, bút, thước, que gỗ, cành cây hoặc đồ chơi bắn tốc độ cao đâm vào mắt, người lớn tuyệt đối không cho trẻ dụi hoặc ấn vào mắt, không tự rút dị vật, không rửa mắt, nhỏ thuốc hay bôi bất cứ thứ gì, và không băng ép lên mắt bị thương. Cần che mắt nhẹ nhàng bằng vật sạch, không tạo áp lực, rồi đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt vì với chấn thương mắt nặng, từng giờ đều rất quan trọng đối với khả năng giữ lại nhãn cầu và thị lực.
