Chuyển đổi số phải bắt đầu từ bài toán kinh doanh
Chuyển đổi số doanh nghiệp là quá trình thay đổi tư duy, mô hình kinh doanh, quản trị và vận hành, trong đó công nghệ và dữ liệu được sử dụng để giải quyết nhu cầu thực tế và cải thiện kết quả hoạt động. Vì vậy, câu hỏi đầu tiên không nên là “mua phần mềm nào?” mà là “khâu nào đang làm mất thời gian, nguồn lực hoặc chất lượng?”. Sáng 6/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hải Phòng phối hợp với Liên chi hội An toàn vệ sinh lao động Đông Bắc Bộ tổ chức hội thảo khoa học về chuyển đổi số gắn với năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Hải Phòng. Hội thảo nhấn mạnh mối liên hệ giữa đổi mới quản trị, hiệu quả hoạt động và lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập. Đây là cách đặt vấn đề đáng lưu ý: công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp làm tốt hơn một công việc cụ thể.
Năng suất và chất lượng là thước đo, không phải khẩu hiệu
Tại Hải Phòng, nơi có nền kinh tế năng động và độ mở lớn, áp lực cạnh tranh khiến đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh trở thành yêu cầu thiết thực. Chuyển đổi số có thể hỗ trợ doanh nghiệp khai thác nguồn lực hiệu quả hơn, mở rộng thị trường và xây dựng hướng phát triển dài hạn; nhưng những lợi ích ấy không đến từ việc cài đặt công nghệ một cách riêng lẻ. Hội thảo đặt chuyển đổi số trong quan hệ với năng suất, chất lượng, an toàn lao động và phát triển bền vững. Cách tiếp cận này đúng hơn việc đánh giá tiến bộ qua số lượng nền tảng mới: năng suất doanh nghiệp cần được nhìn qua hiệu quả vận hành, còn chất lượng doanh nghiệp phải gắn với quy trình và kết quả ổn định. Nếu đầu tư công nghệ mà năng suất, chất lượng không chuyển biến tương xứng, doanh nghiệp cần xem lại bài toán và cách triển khai, thay vì mặc định rằng mình cần thêm công cụ.
Bốn câu hỏi trước khi chọn giải pháp
Các tham luận tại hội thảo đề cập đến quản trị, thực trạng năng suất và chất lượng, nền tảng quản lý tổng thể, số hóa công việc, quản lý an toàn, sức khỏe và môi trường, cùng việc ứng dụng IoT tại nhà máy, tòa nhà. Những lựa chọn này cho thấy không có một lộ trình phù hợp cho mọi doanh nghiệp. Trước khi đầu tư, lãnh đạo nên hỏi: vấn đề vận hành nào cần xử lý trước; kết quả nào sẽ cho thấy giải pháp có tác dụng; dữ liệu hiện có đủ tin cậy để hỗ trợ quyết định chưa; và đội ngũ có thể sử dụng, duy trì hệ thống hay không? Cũng cần xác định quy mô, điều kiện và đặc thù hoạt động để tránh triển khai dàn trải, thiếu trọng tâm. Hội thảo giúp doanh nghiệp nhận diện yêu cầu và cân nhắc giải pháp phù hợp hơn, một lợi ích thiết thực với cả doanh nghiệp nhỏ và vừa lẫn đơn vị quy mô lớn.
Con người và quản trị quyết định hiệu quả công nghệ
Công nghệ không thể tự sửa quy trình thiếu rõ ràng hay thay thế năng lực quản trị. Hội thảo nhấn mạnh doanh nghiệp cần cam kết từ lãnh đạo, có chiến lược và lộ trình cụ thể, đầu tư vào dữ liệu, hạ tầng và kỹ năng số của người lao động; an toàn, bảo mật thông tin cũng phải được tính xuyên suốt. Điều đó đặc biệt quan trọng khi triển khai công cụ quản lý công việc, nền tảng tổng thể hay hệ thống kết nối thiết bị: nếu nhân viên không hiểu mục đích và dữ liệu không đáng tin, phần mềm dễ trở thành một lớp thủ tục mới. Việc 1Office và ISOCert ký thỏa thuận hợp tác tại hội thảo thể hiện hướng kết nối giữa công nghệ, quản trị, đào tạo và nâng cao chất lượng doanh nghiệp. Tuy nhiên, hợp tác hay nền tảng nào cũng chỉ có giá trị khi giải quyết được nhu cầu vận hành cụ thể.
Bắt đầu nhỏ, đo kết quả, rồi mới mở rộng
Thông điệp đáng giữ lại từ hội thảo là đừng biến chuyển đổi số thành cuộc chạy đua mua công nghệ. Doanh nghiệp nên chọn một điểm nghẽn có ảnh hưởng rõ đến thời gian, chất lượng hoặc an toàn; thống nhất cách đo kết quả; chuẩn bị người phụ trách và dữ liệu cần thiết; sau đó mới quyết định có nhân rộng giải pháp hay không. Cách làm này giúp việc đầu tư bám sát bài toán thực tế, tránh tình trạng công nghệ không tạo chuyển biến tương xứng về năng suất và chất lượng. Trong môi trường cạnh tranh và hội nhập, năng lực cạnh tranh không đến từ việc sở hữu nhiều công cụ nhất, mà từ khả năng tổ chức công việc hiệu quả và cải tiến liên tục. Kết luận vì thế rất rõ: hãy bắt đầu từ kết quả doanh nghiệp cần cải thiện, rồi mới chọn công nghệ phục vụ mục tiêu ấy.
