Doctor X – phim y khoa sai lệch hay cú tát cảnh tỉnh cho truyền hình ăn khách?
Doctor X là một phim truyền hình y khoa Hàn Quốc gây tranh cãi vì bị cho là sai lệch chuyên môn, khắc họa méo mó nhân viên y tế và làm bùng lên câu hỏi về độ chính xác y tế phim trong bối cảnh tác phẩm vẫn đạt thành tích thương mại ấn tượng.
Điểm đáng nói không phải ở chỗ Doctor X: Mafia In White là một phim dở; ngược lại, đây là cú tái xuất đầy khí thế của Kim Ji Won trên sóng SBS, nhanh chóng lọt top 1 bảng xếp hạng chương trình không nói tiếng Anh trên Netflix với 9,9 triệu giờ xem chỉ trong một tuần. Vấn đề nằm ở cái giá mà ê-kíp chấp nhận trả: đánh đổi chuẩn mực nghề y để đổi lấy kịch tính. Khi một phim y khoa sai lệch vẫn bùng nổ rating, câu hỏi không còn là “phim có hay không”, mà là “chúng ta chấp nhận hy sinh điều gì để phim hay hơn?”.
Đơn kiến nghị lên Ủy ban: khi bác sĩ buộc phải nói “đủ rồi”
Chỉ sau 2 tập phát sóng, Doctor X đã bị một người dùng mạng tự giới thiệu là bác sĩ chấn thương chỉnh hình gửi đơn kiến nghị lên Ủy ban Xem xét Truyền thông Phát thanh và Truyền hình Hàn Quốc vào ngày 13-10, yêu cầu xem xét nội dung vì sai lệch so với thực tế ngành y và cách khắc họa nhân viên y tế. Đơn này hiện vẫn đang chờ tiếp nhận chính thức.
Vị bác sĩ không ảo tưởng về khả năng phim bị xử phạt, nhưng vẫn chọn lên tiếng để hạn chế nhận thức sai lệch của công chúng về hoạt động khám chữa bệnh. Đây không còn là chuyện “khán giả khó tính”, mà là phản ứng tự vệ của một cộng đồng nghề nghiệp bị biến thành phông nền cho kịch bản. Khi người trong cuộc phải dùng đến công cụ quản lý nhà nước để phản đối một phim truyền hình gây tranh cãi, đó là tín hiệu cho thấy ranh giới giữa giải trí và trách nhiệm đã bị bước qua quá xa.
Những ca mổ trên màn ảnh: kịch tính cho khán giả, ám ảnh cho giới chuyên môn
Các bác sĩ không chỉ khó chịu vì hình tượng bị bôi méo, mà còn vì hàng loạt chi tiết chuyên môn bị xử lý cẩu thả. Từ cảnh bệnh nhân thoát vị bẹn bị chỉ định phẫu thuật cấp cứu, đến tình huống bệnh nhân nguy kịch không đo được huyết áp nhưng bác sĩ gây mê xử trí thiếu phù hợp, hay cảnh dùng máy khử rung tim với mức năng lượng 300 joule cho bệnh nhân ngừng tim, nhiều người trong giới đánh giá các tình tiết này thiếu tính chân thực so với thực tế lâm sàng.
Nghiêm trọng hơn, phim liên tục biến việc đi thăm khám bệnh nhân theo đoàn thành một việc vặt vãnh, đồng thời đơn giản hóa đội ngũ nhân viên y tế thành những kẻ phản diện bất tài, phớt lờ tính bất định vốn có của hoạt động khám chữa bệnh. Đây không còn là vài lỗi kỹ thuật có thể bỏ qua, mà là một hệ thống logic được thiết kế để “buff” nữ chính Gye Su Jeong thành thiên tài ngoại khoa giải cứu mọi sai lầm của đồng nghiệp. Doctor X tranh cãi y khoa là điều tất yếu, vì phim đã chọn con đường dễ dãi nhất: nâng một cá nhân bằng cách hạ thấp cả một tập thể.
Khi cố vấn y khoa “thua cuộc” và nhà đài chọn im lặng
Trớ trêu là Doctor X không hề thiếu cố vấn. Giáo sư Namgung In, chuyên gia y học cấp cứu tại Bệnh viện Mokdong, xác nhận ông là cố vấn y khoa trực tiếp tại hiện trường. Khi bị hỏi về những chi tiết sai lệch, ông thẳng thắn: nếu xuất hiện lỗi y khoa, hãy hiểu rằng giữa cố vấn và ê-kíp sản xuất đã tranh luận, nhưng cuối cùng phía cố vấn đã thua. Câu nói này là bản cáo trạng rõ nhất cho ưu tiên của ê-kíp: kịch tính thắng chuyên môn.
Phản ứng của nhà đài càng cho thấy cách hệ thống truyền hình xử lý khủng hoảng: SBS tuyên bố “không có lập trường để công bố” trước tranh cãi, trong khi ê-kíp sản xuất chỉ nhấn mạnh đây là phim hư cấu và một số cảnh được dàn dựng khác thực tế để tăng kịch tính. Đó là chiến lược quen thuộc: trốn sau tấm khiên “hư cấu” thay vì đối thoại với cộng đồng chuyên môn. Nhưng khi phim y khoa sai lệch chạm tới niềm tin xã hội dành cho bác sĩ, im lặng không còn là lựa chọn vô hại.
Rating kỷ lục, trách nhiệm tối thiểu và bài học cho phim y khoa
Nghịch lý của Doctor X nằm ở chỗ càng bị chỉ trích, phim càng thắng thế trên mặt trận thương mại: rating tập 1 đạt 11,4% và tập 2 tăng lên 14,9% theo Nielsen Korea, liên tiếp lập kỷ lục và có lúc chiếm tới 33,88% lượt tìm kiếm. Doctor X rõ ràng là một phim truyền hình gây tranh cãi nhưng thành công, đặc biệt với cú “comeback” của Kim Ji Won Doctor X trên sóng quốc gia.
Tuy vậy, thành công ấy phơi bày một lỗ hổng: truyền hình đang thưởng cho những kịch bản sẵn sàng hi sinh độ chính xác y tế phim và đạo đức nghề nghiệp để đổi lấy sự hả hê của khán giả. Không ai đòi hỏi phim y khoa phải là giáo trình, nhưng tối thiểu, nó không nên gieo rắc nhận thức sai lệch về một ngành vốn gắn trực tiếp với sinh mạng con người. Nếu Doctor X trở thành chuẩn mực mới cho cách xây dựng bác sĩ trên màn ảnh, chúng ta sẽ có thêm nhiều “hit” drama – và ít hơn những cuộc trò chuyện nghiêm túc về niềm tin giữa bệnh nhân và người chữa bệnh.
