Khi người nổi tiếng quyết định nói thật về tổn thương tâm lý
Hành trình chữa lành tâm thần của các sao nổi tiếng và tâm lý đằng sau ánh hào quang là quá trình họ dám gọi tên sang chấn, tìm đến trị liệu, thay đổi lối sống và chia sẻ công khai để bình thường hóa việc chăm sóc sức khỏe tinh thần trong mắt công chúng. Khi những gương mặt vốn được thần tượng này bước ra kể lại hành trình vượt qua tổn thương tâm lý của mình, họ không chỉ cứu lấy bản thân mà còn phá vỡ bức tường kỳ thị lâu nay. Đây là một lựa chọn mang tính đối kháng với văn hóa im lặng, nơi đau khổ tinh thần thường bị xem là yếu đuối, và đó cũng là lý do những câu chuyện cá nhân của họ có sức nặng hơn mọi chiến dịch truyền thông khô cứng về sức khỏe tinh thần công chúng nhân vật.
Dương Yến Ngọc: rời showbiz 10 năm để cứu lấy hệ thần kinh của mình
Người mẫu Dương Yến Ngọc, 47 tuổi, từng chọn rút khỏi showbiz suốt 10 năm để chữa tổn thương tâm lý. Quyết định này đi ngược với thói quen bám víu hào quang của nhiều nghệ sĩ, nhưng lại là hành động tự cứu quan trọng nhất trong đời cô. Bị lạm dụng thời thơ ấu, bị chó tấn công trên phim trường năm 2006 và tai nạn giao thông năm 2012 khiến hệ thần kinh của cô trở nên nhạy cảm, dễ kích hoạt trước tiếng động và môi trường xung quanh. Khi mất kiểm soát hành vi, lời nói, mất ngủ kéo dài suốt năm 2018, cô đi thăm khám và được chẩn đoán rối loạn lo âu, tự kỷ thể nhẹ, sang chấn tâm lý sau tai nạn (PTSD). Câu chuyện này cho thấy: sao nổi tiếng và tâm lý không miễn nhiễm với chẩn đoán y khoa; họ cũng phải đối diện phòng khám, toa thuốc, phác đồ trị liệu như mọi người.
Điều đáng nói là cách cô thực sự bước vào hành trình chữa lành tâm thần, thay vì chờ thời gian “tự làm lành”. Cô rời hoạt động nghệ thuật, gửi hai con về sống với gia đình chồng cũ để có không gian chữa bệnh, rồi từng bước phục hồi thông qua tu tập, thay đổi chế độ ăn uống và lắng nghe cơ thể. Cô chủ động đối diện nỗi sợ bằng những việc tưởng nhỏ mà đầy dũng cảm, như nuôi chó nhỏ để quen với tiếng sủa, tập đi xe máy trở lại, mất bốn năm mới vượt qua ám ảnh PTSD. Hiện tại, cô chọn lối sống bình yên với thiền, đọc sách mỗi sáng, đồng thời làm huấn luyện viên sức khỏe và điều hành công ty truyền thông, sự kiện, giáo dục. Quan trọng hơn, mục tiêu lớn nhất của cô là giữ gìn sức khỏe và dùng trải nghiệm để lan tỏa năng lượng tích cực, giúp những người có hoàn cảnh tương tự.
Kim Dung: 8 năm trầm cảm, một mình nuôi con và trở lại phim trường
Nếu Dương Yến Ngọc rút hẳn khỏi sân khấu, thì cascadeur Kim Dung lại trải qua hành trình khác: từ hậu trường phim hành động đến phòng bệnh tâm thần, rồi quay lại với nghề. Cô đã làm nghề hơn 15 năm, từng liên tục tham gia các dự án phim và có thu nhập trên 30 triệu đồng mỗi tháng trong giai đoạn sự nghiệp phát triển. Khi mang thai năm 2017, cô gần như phải dừng đóng phim, âm thầm chuyển lên Đà Lạt, tự kiếm sống bằng việc bán giày ở chợ nhỏ, làm và bán bánh để dành tiền sinh nở. Sau khi sinh năm 2018, cô trở thành mẹ đơn thân, cùng lúc gánh chăm con, tài chính và công việc. Trong chuỗi áp lực đó, cô rơi vào vòng xoáy trầm cảm nhưng không nhận ra, chỉ thấy mình liên tục nghĩ tiêu cực, dễ cáu gắt và có những hành vi bất thường cho đến khi gia đình phải đưa cô đi gặp bác sĩ tâm lý.
Bác sĩ chẩn đoán Kim Dung bị rối loạn lưỡng cực và trầm cảm. Cô được nhập viện điều trị trong giai đoạn vẫn còn khả năng đáp ứng tốt với thuốc, nếu trễ hơn, việc điều trị có thể khó khăn hơn nhiều. Cô đã tăng khoảng 15kg so với thời điểm mới vào nghề vì tác dụng phụ của thuốc và thay đổi nhịp sống. Ban đầu, Kim Dung tự cố cân bằng bằng thiền, yoga, nghe thông điệp tích cực, nhưng rồi nhận ra thuốc men và hỗ trợ chuyên môn là phần không thể thiếu trong hành trình chữa lành tâm thần của mình. Đến hiện tại, cô vẫn duy trì dùng thuốc để giữ ổn định tâm lý. Điều động lực nhất trong tám năm đối mặt vấn đề sức khỏe và tâm lý chính là con trai – đứa trẻ buộc cô phải sống, phải kiên trì điều trị để trở lại với công việc cascadeur mà cô xác định sẽ gắn bó lâu dài.
Lê Mai Anh và những bước nhảy chạm vào nỗi đau thầm lặng
Khác với hai câu chuyện mang tính cá nhân, nghệ sĩ Lê Mai Anh chọn một con đường tập thể: biến nỗi đau tinh thần thành chất liệu sáng tạo và kết nối. Khoảng 9 năm trước, một học trò của chị trải qua trầm cảm nặng sau nhiều biến cố gia đình, tìm đến múa và dần cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Học trò ấy khởi xướng một dự án dành cho những người sống với rối loạn lo âu và trầm cảm, và Lê Mai Anh đồng hành trong các workshop trị liệu bằng chuyển động, luôn có sự tham gia của chuyên gia tâm lý, vì “việc chạm vào những tổn thương sâu kín đòi hỏi sự cẩn trọng”. Từ trải nghiệm đó, chị nhận ra đây là con đường mình muốn đi, để vượt qua tổn thương tâm lý không phải bằng lời thuyết giảng, mà bằng những động tác cơ thể trung thực với cảm xúc.
Ý tưởng vở kịch múa “Địa Đàng Vỡ Vụn” được chị ấp ủ khoảng 8 năm. Tác phẩm không chỉ nói về trầm cảm mà mở rộng sang vòng tuần hoàn đổ vỡ – hồi sinh trong đời sống, sự kết nối giữa con người, thiên nhiên, công nghệ. Thách thức lớn nhất của chị là làm một vở diễn về đề tài nhạy cảm mà không áp đặt cách cảm nhận lên người xem: nếu nhẹ nhàng quá thì thi vị hóa, gai góc quá thì khán giả có thể chưa sẵn sàng đối diện cảm xúc sâu kín. Sau nhiều năm quan sát việc các vấn đề sức khỏe tinh thần xuất hiện ngày càng sớm ở người trẻ, vở diễn đã tìm được thời điểm bước lên sân khấu. Thay vì mô tả nỗi đau, các chuyển động tìm cách cho thấy nỗi đau tồn tại trong cơ thể như thế nào, từ đó mời khán giả đối thoại với phần tổn thương của chính mình.
Khi câu chuyện của sao chạm vào sức khỏe tinh thần công chúng
Các câu chuyện trên cùng chỉ ra một thực tế: khi sao nổi tiếng và tâm lý của họ được phơi bày, hành động tìm đến bác sĩ, thuốc men, thiền, yoga, workshop trị liệu không còn bị xem là “yếu đuối”, mà là bước đi bình thường trong một hành trình sống có trách nhiệm. Dương Yến Ngọc công khai việc bị rối loạn lo âu, tự kỷ thể nhẹ, PTSD và hành trình điều trị kéo dài. Kim Dung thẳng thắn chia sẻ chẩn đoán rối loạn lưỡng cực, trầm cảm và chuyện phải nhập viện, duy trì thuốc. Lê Mai Anh thì dành nhiều năm để cấu trúc lại nỗi đau tinh thần thành tác phẩm nghệ thuật cho cộng đồng. Những mảnh ghép đó góp phần dịch chuyển cách chúng ta nhìn sức khỏe tinh thần công chúng nhân vật – từ chỗ họ phải “diễn vai hoàn hảo” sang những con người bình thường, có quyền đổ vỡ và quyền đi chữa.
Điểm chung xuyên suốt là sự chủ động vượt qua tổn thương tâm lý: rời bỏ ánh đèn sân khấu để tĩnh lại, chấp nhận chẩn đoán, kiên trì với liệu trình, xây lại cuộc sống xung quanh những giá trị mới. Họ chọn lên tiếng khi đã đủ bình ổn, và chính lựa chọn này đang góp phần bình thường hóa việc tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn trong chăm sóc sức khỏe tinh thần tại Việt Nam. Hành trình chữa lành tâm thần của họ không phải là câu chuyện “có hậu” màu hồng, mà là lời nhắc rằng không ai miễn nhiễm với sang chấn, nhưng ai cũng có thể bắt đầu hồi phục – với điều kiện dám thừa nhận, dám tin vào trị liệu và không tự cô lập mình trong im lặng.
