Bức tranh tổng thể: ba vành đai cùng tăng tốc
Mạng lưới vành đai Hà Nội là hệ thống các tuyến đường bao quanh khu vực trung tâm, được quy hoạch để phân chia lưu lượng, kết nối các hướng tâm với vùng ven, đồng thời dẫn dắt không gian phát triển đô thị từ khu lõi ra phía Tây, phía Nam và cả vùng Thủ đô rộng lớn hơn. Trong kỳ họp báo về tình hình kinh tế – xã hội quý 3, lãnh đạo thành phố xác nhận mục tiêu đưa vào sử dụng 15 công trình giao thông Hà Nội từ nay đến cuối năm, tập trung vào các tuyến vành đai và trục chính đô thị. Việc ba dự án lớn – Vành đai 2,5, Vành đai 1 và đường song hành Vành đai 4 – cùng bước vào giai đoạn thông xe kỹ thuật cho thấy thành phố đang chọn chiến lược “đánh cụm”, vừa khép kín mạng lưới, vừa tạo ngay hiệu quả giảm ùn tắc trên thực địa thay vì chỉ hoàn thiện từng mảnh rời rạc.
Vành đai 2,5: nối Ciputra – Starlake và kích hoạt trục Tây Thăng Long
Không phải ngẫu nhiên Vành đai 2,5 được ưu tiên thông xe kỹ thuật trước. Cuối tháng 9, đoạn dài 582 m qua phường Xuân Đỉnh đã hoàn tất thảm nhựa và được thông xe kỹ thuật. Đoạn đường này lập tức chứng minh vai trò khi tạo kết nối trực tiếp giữa khu đô thị Nam Thăng Long (Ciputra) và Tây Hồ Tây (Starlake), rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai khu vực xuống khoảng 3–5 phút. Nhiều cư dân tận mắt thấy hai cổng gác tại Ciputra được tháo bỏ, biến lối đi vốn khép kín thành một trục giao thông Hà Nội mở hơn, chia sẻ lưu lượng cho các tuyến lân cận. Quan trọng hơn, Vành đai 2,5 cắt qua đường Hoàng Minh Thảo – đầu đại lộ Tây Thăng Long – mở ra hướng kết nối mới tới Đan Phượng, Phúc Thọ, Sơn Tây với thời gian di chuyển dự kiến 15–20 phút. Đây không chỉ là câu chuyện đi lại tiện hơn, mà là bước nâng cấp hạ tầng đô thị, gia tăng liên kết giữa các dự án bất động sản dọc cả hai trục.
Vành đai 4: đường song hành 15 km và cuộc “chạy đua” vùng Thủ đô
Nếu Vành đai 2,5 giải tỏa áp lực khu Tây Hồ Tây thì đường song hành Vành đai 4 lại mang tính chiến lược vùng. Tiểu dự án đường đô thị song hành Vành đai 4 có tổng chiều dài 58,2 km và đã thi công khoảng 40/50,85 km bê tông nhựa, giá trị hoàn thành đạt 3.850/4.282 tỷ đồng, tương đương 90% giá trị hợp đồng. Thành phố dự kiến thông xe kỹ thuật 15 km từ đê hữu Hồng (khu vực cầu Hồng Hà) tới nút Đại lộ Thăng Long nhân dịp 10/10, sau khi đã cơ bản hoàn thành cầu, cống, nền đường và lớp bê tông nhựa trên tuyến chính. Theo kế hoạch, thêm 22 km nữa sẽ được mở kỹ thuật trong tháng 11, gồm 13 km từ nút cao tốc Nội Bài – Lào Cai đến cầu Hồng Hà và 9 km từ Đại lộ Thăng Long đến Quốc lộ 6. Dù dự án từng gặp khó về giải phóng mặt bằng, xử lý nền đất yếu và biến động giá vật liệu, cách Hà Nội dồn lực để vẫn kịp mốc thông xe cho thấy quyết tâm dùng vành đai Hà Nội như công cụ tái cấu trúc giao thông và không gian vùng Thủ đô, chứ không chỉ là một đoạn đường mới.
Vành đai 1 Hoàng Cầu – Voi Phục: “mắt xích” nội đô với hai cầu vượt lớn
Ở lõi đô thị, Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục là mắt xích quyết định khả năng phân tải cho các trục hướng tâm. Dự án dài khoảng 2,274 km, mặt cắt ngang rộng 50 m, tổng mức đầu tư 7.210 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, được khởi công từ năm 2018 và nhiều lần điều chỉnh, với thời gian thực hiện kéo dài đến năm 2026. Tuyến đường đã thông xe kỹ thuật ngày 28-8; hiện phần nền, mặt đường, thoát nước, hào kỹ thuật, vỉa hè đang hoàn thiện cuốn chiếu. Đáng chú ý, hai cầu vượt tại nút Láng Hạ – Giảng Võ (dài khoảng 250,7 m, rộng 18 m, 4 làn xe hai chiều) và Nguyễn Chí Thanh (dài khoảng 220,7 m, cùng quy mô mặt cắt) được thi công với mục tiêu hoàn thành trước 31-12-2026. Khi toàn tuyến cùng hai cầu vượt vận hành, giao thông Hà Nội ở khu trung tâm sẽ có thêm một trục chia sẻ lưu lượng với Vành đai 3, giảm xung đột tại các nút lớn và tạo khung hạ tầng đô thị mới cho khu nội đô vốn đã quá tải.
15 công trình giao thông và bước ngoặt giảm ùn tắc nội đô
Danh sách 15 công trình được thành phố đặt mục tiêu hoàn thành tới cuối năm không phải là “thống kê cho đẹp”, mà là chương trình hành động để xoay trục giao thông Hà Nội ra khỏi thế phụ thuộc vài tuyến chính. Cùng với các đoạn Vành đai 2,5 dự kiến thông xe dịp 10/10 – Cầu Giấy – Dịch Vọng – Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm – Trần Duy Hưng, Ngụy Như Kon Tum – Nguyễn Trãi – Đầm Hồng, đường Lĩnh Nam – thành phố còn lên kế hoạch khai thác đoạn Đầm Hồng – Quốc lộ 1A, hầm chui Kim Đồng, Vành đai 3,5 qua Hoài Đức, Quốc lộ 21B đoạn Vân Đình – tỉnh lộ 424 trong quý 4. Trước 31/12, các công trình như cầu Tân Phú qua sông Đáy, đường trục phía Nam, đường song hành Đại lộ Thăng Long và nút giao với đường 70 cũng nằm trong mục tiêu “về đích” cùng Vành đai 1. Nếu những mốc này được giữ vững, người dân sẽ cảm nhận rõ việc đi lại ít vòng vèo hơn, các trục hướng tâm giảm áp lực, và hạ tầng đô thị có cơ hội theo kịp tốc độ phát triển khu dân cư, thay vì luôn chạy phía sau.
