Hội chứng Paris là gì và vì sao ngày càng nhiều người mắc?
Hội chứng Paris là trạng thái hụt hẫng tâm lý, thậm chí có biểu hiện lo âu và choáng ngợp, xuất hiện khi du khách nhận ra Paris ngoài đời rất khác với hình ảnh lãng mạn, hoàn hảo mà họ xây dựng từ phim ảnh, mạng xã hội và quảng bá du lịch, khiến cảm xúc kỳ vọng bị sụp đổ một cách đột ngột.
Về mặt khái niệm, hội chứng Paris được dùng để mô tả cảm giác thất vọng khi thực tế ở Paris không giống những khung hình long lanh trên phim và mạng xã hội. Thành phố bị lý tưởng hóa qua điện ảnh, mạng xã hội và các thương hiệu xa xỉ, khiến nhiều người tin rằng đây là “thủ đô của tình yêu” hoàn hảo, thanh lịch, không tì vết. Khi đặt chân đến, họ đụng phải một đô thị hơn hai triệu dân với tiếng ồn, giao thông, thời tiết thất thường và các vấn đề xã hội, tạo nên khoảng cách lớn giữa kỳ vọng vs thực tế. Khoảng cách này, nếu quá lớn, có thể làm du lịch Paris thất vọng đến mức một số người xuất hiện triệu chứng lo âu, chóng mặt, thậm chí ảo giác.
Từ Emily in Paris đến Instagram: Cỗ máy nuôi lớn kỳ vọng
Căn nguyên của hội chứng Paris nằm ở chỗ chúng ta nuôi quá nhiều mơ mộng về một thành phố không tồn tại ngoài đời. Phim ảnh và mạng xã hội chọn lọc những khoảnh khắc đẹp nhất, xóa đi rác thải, kẹt xe, hàng người dài dằng dặc trước bảo tàng. Bộ phim “Emily in Paris” càng đẩy hình ảnh đó đi xa hơn khi bày ra một Paris của thời trang hoàn hảo, quán cà phê thơ mộng, bữa tối sang chảnh và những mối tình đầy điện ảnh.
Những địa điểm xuất hiện vài phút trên màn ảnh trở thành “thánh địa check-in” ngoài đời, kéo theo trào lưu du lịch theo dấu phim ảnh, nơi người ta chọn điểm đến vì đã thấy trong series họ yêu thích. Một nghiên cứu được ghi nhận cho thấy 80% du khách nước ngoài từng xem các tác phẩm Pháp khảo sát nói rằng những bộ phim đó khiến họ muốn đến thăm đất nước này. Cái bẫy ở đây là hình ảnh Paris bị “filter” quá kỹ, nên khi đụng vào đời sống thực, hội chứng Paris rất dễ xuất hiện.
Du khách chịu chi, vé tăng giá và thực tế không long lanh
Điều trớ trêu là trong khi nhiều người phàn nàn du lịch Paris thất vọng, số du khách và mức chi tiêu vẫn tăng. Paris và vùng phụ cận đón hàng chục triệu lượt khách trong nửa đầu năm, trong khi chi tiêu du lịch tăng nhanh hơn lượng khách, cho thấy mỗi chuyến đi ngày càng “chịu chi” hơn. Chi phí hàng không tăng do giá nhiên liệu leo thang, buộc các hãng phải tăng giá vé, nhưng nhu cầu – đặc biệt ở phân khúc cao cấp – vẫn rất khả quan. Đây là câu nói đáng trích: “Chúng tôi đã tăng giá vé đáng kể, nhưng tình hình vẫn rất khả quan”, theo lãnh đạo một hãng hàng không lớn.
Nhưng chi nhiều tiền không đồng nghĩa với trải nghiệm hoàn hảo. Nhiều người đến đại lộ Champs-Élysées hay Khải Hoàn Môn và nhận xét nơi này “đông như Disneyland” và thiếu quyến rũ như họ từng hình dung. Lượng khách lớn khiến các điểm nổi tiếng thường xuyên quá tải, đẩy cảm giác chán chường lên cao. Người ta bỏ tiền cho những khoang hạng nhất, khách sạn sang trọng, nhưng vẫn gặp cảnh xếp hàng, dịch vụ bận rộn, không khí đô thị ồn ào. Khi ví đã mỏng đi mà trải nghiệm không tương xứng, hội chứng Paris càng dễ bùng phát.
Kỳ vọng vs thực tế: Paris cũng là một thành phố bình thường
Để tránh hội chứng Paris, điều đầu tiên cần làm là thôi thần thánh hóa Paris. Đây là một đô thị 105 km² với hơn hai triệu cư dân, giao thông dày đặc, tiếng ồn, thời tiết thay đổi nhanh và những vấn đề xã hội không khác mấy các thành phố lớn khác. Nếu trong đầu bạn là một Paris chỉ có hoàng hôn bên sông Seine, những ban công đầy hoa và anh chàng người Pháp lịch lãm, thực tế chắc chắn sẽ “phản bội” bạn.
Hội chứng Paris vận hành như sau: phim ảnh, mạng xã hội và thương hiệu xa xỉ dựng lên hình ảnh một Paris hoàn hảo, lãng mạn, khiến du khách đặt kỳ vọng cực cao; đến nơi, họ đối mặt với rác, mưa, kẹt xe, nhân viên nhà hàng bận rộn, cảnh chen lấn, và khoảng cách kỳ vọng vs thực tế khiến cảm xúc rơi tự do. Thuật ngữ này được bác sĩ tâm thần người Nhật Hiroaki Ota đặt ra khi ông ghi nhận một số du khách Nhật có triệu chứng lo âu, chóng mặt và ảo giác vì Paris không giống kỳ vọng. Vấn đề không phải ở Paris xấu, mà ở chỗ ta đòi hỏi nó phải hoàn hảo.
Chuẩn bị chuyến đi Paris: Giữ kỳ vọng vừa phải, mở lòng với những điều không như ý
Nếu muốn tránh du lịch Paris thất vọng, bạn cần chuẩn bị chuyến đi Paris cả về kế hoạch lẫn tâm lý. Về tâm thế, hãy chấp nhận rằng Paris có rác, có kẹt xe, có dịch vụ lúc tốt lúc tệ, có trời mưa tầm tã đúng ngày bạn định chụp ảnh cưới. Chuyên gia khuyên du khách nên chuẩn bị tâm lý rằng Paris có những mặt đời thường và không hoàn hảo như bất kỳ đô thị lớn nào. Tức là, hãy đi với cái nhìn của người quan sát một thành phố sống động, không phải một phim trường.
Về kế hoạch, đừng nén quá nhiều “bucket list” trong vài ngày. Hãy xen kẽ điểm nổi tiếng dễ đông với những khu phố bình yên, công viên, quán cà phê nhỏ. Chấp nhận xếp hàng ở vài nơi và bỏ bớt những thứ không quá quan trọng với bạn. Quan trọng hơn, hãy cho phép bản thân tận hưởng cả những điều không như ý: một cơn mưa bất chợt, một chuyến metro trễ, một quán ăn bình thường hơn kỳ vọng. Khi không còn đòi hỏi một Paris hoàn hảo, bạn sẽ có một Paris chân thật và trọn vẹn hơn, đúng như gợi ý rằng chấp nhận sự không hoàn hảo giúp chuyến đi trọn vẹn hơn.
